Opracowa³ Piotr Kieraciñski
Wspó³praca: Katowice – Jolanta Talarczyk, Koszalin – Andrzej Markiewicz, Kraków – Les³aw Peters, £ód¼ – Ewa Chojnacka, Miros³aw Wdowczyk, Olsztyn – Lech Kryszta³owicz, Opole – Barbara Stankiewicz, Beata Zaremba, Szczecin – Paulina Olechowska, Marlena Prochorowicz, Toruñ – Kinga Nemere−Czachowska, Wroc³aw – Ma³gorzata Porada−Labuda, Wiola Samborska−Zaremba, Ma³gorzata Wanke−Jakubowska, Maria Wanke−Jerie, Zielona Góra – Ewa Sapeñko.
Co jest prawdziw± przeszkod± w efektywnym studiowaniu? Moim zdaniem brak nawyku samodzielnej pracy u studentów, nieumiejêtno¶æ jasnego komunikowania siê miêdzy studentami i prowadz±cymi zajêcia, obci±¿anie pamiêci studentów przy niedostatecznym kszta³towaniu ich sprawno¶ci i umiejêtno¶ci, wreszcie tolerowanie „power games” w grupach æwiczeniowych. (...)
Studenci zaraz po maturze maj± nawyk uczenia siê „od strony do strony”. Chc± wiedzieæ, co maj± zapamiêtaæ i wbijaj± sobie tre¶æ podrêcznika do g³owy. (...) Samodzielna praca zaczyna siê od krytycyzmu, a nie od wkuwania. Zajêcia powinny dawaæ wyobra¿enie o rozleg³o¶ci pola, na którym student powinien znale¼æ w³asn± drogê i powinny pokazaæ, ¿e jednej, wspólnej, prostej drogi nie ma. (...)
Nieumiejêtno¶æ komunikowania siê to sta³a trudno¶æ na uczelni. (...) Studenci powinni krzyczeæ, gdy czego¶ nie rozumiej±. Program wyk³adu powinien uk³adaæ wyk³adowca, ale æwiczeñ studenci.
Ponadto dobre zajêcia musz± uczyæ nowych umiejêtno¶ci. Na uczelniach technicznych, na medycynie i na matematyce to jest oczywiste. Ale na wydzia³ach humanistycznych jest to równie wa¿ne. (...) humanistyka powinna uczyæ wnikliwo¶ci teoretycznej, podejrzliwo¶ci interpretacyjnej, umiejêtno¶ci budowania ciekawych skojarzeñ, analitycznej drobiazgowo¶ci i odwagi przy budowaniu choæby prowizorycznej syntezy. (...)
Studia s± dla wszystkich studentów. Nie tylko dla elokwentnych i utalentowanych. Choæ (...) dla nich przede wszystkim i prawdziwym geniuszom trzeba daæ siê popanoszyæ (...) (Jacek Ho³ówka, Malkontenta nie zadowoli ¿adna szko³a, „Dziennik”, 2.10.2007)
(...) obecny system funkcjonowania szkolnictwa stwarza wiele problemów i potencjalnych zagro¿eñ, na które remedium jest urzeczywistnienie autonomii. Oznaczaæ powinna uwolnienie programów i planów studiów, umo¿liwienie uczelniom ró¿nicowania programów i dyplomów, bo daje ono elastyczno¶æ wa¿n± dla rynku pracy, zmianê zasad rekrutacji, aby uczelnie mog³y (a nie musia³y) wykorzystywaæ (...) now± maturê. My¶lê, ¿e mo¿liwe jest wspó³istnienie dyplomów pañstwowych dla uczelni standardowych i dyplomów uczelnianych dla odwa¿nych i kreatywnych.
W celu uzdrowienia systemu dobre by³oby tak¿e wprowadzenie bonu edukacyjnego po³±czonego ze wspó³p³atno¶ci± – oczywi¶cie w powi±zaniu z reform± (obni¿eniem) podatków i zmiana systemu finansowania us³ug publicznych, by kandydaci na studia podejmowali decyzjê o studiach, maj±c ¶wiadomo¶æ, ¿e jest to inwestowanie w ich przysz³o¶æ (...). Wi±za³bym to z na³o¿eniem na Pañstwow± Komisjê Akredytacyjn± obowi±zku kontroli, czy uczelnia dzia³a zgodnie ze swymi obietnicami, a nie wed³ug pañstwowych norm. Autonomia programowa powinna byæ po³±czona z kontrol± prawid³owo¶ci wydawania pieniêdzy publicznych (...). A walka o pozycjê rynkow± wzmocni³aby (...) rolê akredytacji ¶rodowiskowej dokonywanej przez pozarz±dowe organizacje zajmuj±ce siê ocen± jako¶ci dzia³ania instytucji i programów nauczania w okre¶lonych bran¿ach. (Marek Rocki, Autonomia uleczy wy¿sze uczelnie, „Rzeczpospolita”, 4.10.2007)
Dzi¶ racjonalizm zast±pi³ romantyzm, lektury studentów ograniczaj± siê nieraz do samych podrêczników. Przestrzenie, które mogliby wype³niæ sztuk±, literatur±, zainteresowaniami niezwi±zanymi z sam± medycyn±, bywaj± puste. (...)
Studia medyczne, niestety, wci±¿ polegaj± na wkuwaniu ksi±¿ek, jakby¶my chcieli sprawdziæ pojemno¶æ pamiêci przysz³ych lekarzy. (...) Choæ wykszta³cenie, jakie otrzymuje nasz absolwent medycyny, nie jest na ogó³ gorsze ni¿ w krajach zachodnich, sam proces nauczania jest kiepski, nastawiony prawie wy³±cznie na przekaz informacji. A co z rozbudzaniem wra¿liwo¶ci tych m³odych ludzi, nauka empatii, umiejêtno¶ci± rozwi±zywania zagadek? Przecie¿ na tym polega w du¿ym stopniu medycyna kliniczna – przychodzi chory, a lekarz musi rozwik³aæ zagadkê co mu jest? (...)
(...) Ale najwa¿niejsza cecha lekarza to wytrwa³o¶æ w zmaganiu z chorob±. Swoista wierno¶æ okazana drugiemu cz³owiekowi, solidarno¶æ, po prostu bycie z chorym. W moim g³êbokim przekonaniu, gdy lekarz czuwa przy pacjencie, nosi go w my¶lach, to nawet przy niewielkich umiejêtno¶ciach wynikaj±cych z m³odego wieku i braku do¶wiadczenia mo¿e mu wiele pomóc. (...)
Nawet podrêcznik akademicki (...) powinien wzbudzaæ (...) ciekawo¶æ, zamiast przekazywaæ suche fakty, co uwa¿am za sprawê drugorzêdn±. Tak wiele ksi±¿ek medycznych jest przera¼liwie nudnych. (prof. Andrzej Szczeklik w rozmowie z Paw³em Walewskim, Na co choruj± lekarze?, „Polityka”, 6.10.2007)
28 wrze¶nia Politechnika Koszaliñska zainaugurowa³a 40. rok swojej dzia³alno¶ci. Uczelnia powsta³a w roku 1968 na mocy rozporz±dzenia Rady Ministrów, jako Wy¿sza Szko³a In¿ynierska. Naukê rozpoczê³o w niej wówczas 125 studentów na studiach dziennych i 60 na wieczorowych, a kadrê stanowi³o 17 pracowników, w¶ród których byli: 1 profesor, 4 docentów i 2 doktorów.
Dzi¶ w PKosz. kszta³ci siê na czterech wydzia³ach i w trzech instytutach ponad 13 tys. studentów, a kadrê stanowi 500 pracowników naukowych. W¶ród 17 kierunków, na których mo¿na podj±æ kszta³cenie, s± nie tylko kierunki techniczne, ale tak¿e artystyczne, ekonomiczne, humanistyczne i spo³eczne: architektura wnêtrz, wzornictwo, ekonomia, neofilologia czy dziennikarstwo i komunikacja spo³eczna. Systematycznie rozrasta siê te¿ nowy kampus PKosz. Trzy kolejne budynki znalaz³y siê na li¶cie indykatywnej, gwarantuj±cej finansowanie w najbli¿szych latach z funduszy unijnych. – Politechnika Koszaliñska chcia³aby w kolejnych latach zdobywaæ nowe uprawnienia oraz otwieraæ nastêpne kierunki studiów, by za kilkana¶cie lat staæ siê uczelni± typu uniwersyteckiego – mówi rektor uczelni prof. Tomasz Krzy¿yñski.
Rozpoczynaj±cy siê rok jubileuszowy by³ okazj± do zaproszenia w dniach 26−28 wrze¶nia do Koszalina rektorów zrzeszonych w KRPUT. G³ównym tematem obrad by³y problematyka polityki p³acowej w uczelniach (na przyk³adzie PG, P£, PR, PWr.) oraz kwestia nauczania na odleg³o¶æ (opartego na do¶wiadczeniach AGH, PKosz., PW i PWr.) Systemy p³acowe w poszczególnych uczelniach ró¿ni± siê od siebie, ale wiêkszo¶æ szkó³ wy¿szych stara siê motywowaæ finansowo pracowników osi±gaj±cych kolejne stopnie i tytu³y naukowe, np. w PG jest to 1000−1500 z³ przy ka¿dym awansie. Najbardziej rozwiniête studia na odleg³o¶æ ma PW oraz AGH, gdzie funkcjonuje wiele form wspomagaj±cych kszta³cenie e−learningowe: bezp³atny rok zerowy dla kandydatów, konkursy na studenckie notatki opracowywane w konsultacji z wyk³adowc±, motywowane nagrod± rektora, zbiór wyk³adów z ponad 100 przedmiotów, portal szkoleniowy dla nauczycieli matematyki i fizyki.
Go¶æmi konferencji byli m.in.: prof. Bogus³aw Smólski, dyrektor Narodowego Centrum Badañ i Rozwoju, który przedstawi³ plany dzia³añ Centrum w najbli¿szych miesi±cach (patrz wywiad str. 18), a tak¿e wiceminister prof. Stefan Jurga, prezentuj±cy kwestie finansowania szkolnictwa wy¿szego w kolejnych latach, a tak¿e najwa¿niejsze zmiany, jakie znalaz³y siê w projekcie zmiany ustawy Prawo o szkolnictwie wy¿szym. Uda³o siê wprowadziæ na sta³e do bud¿etu kwotê 200 mln z³, uzyskan± dodatkowo w roku bie¿±cym. Natomiast losy projektu zmian, który, jak planowano, pod koniec roku mia³ trafiæ do parlamentu, znajd± siê obecnie w rêkach nowego ministra. Prof. Bohdan Macukow z PW omówi³ prace zespo³u dzia³aj±cego w ramach Fundacji Rektorów Polskich na temat studiów dwustopniowych. Zostan± one wydane w postaci kolejnego opracowania Fundacji. W dyskusji pada³y g³osy, ¿e trójstopniowy system studiów nie jest korzystny dla studiów technicznych i przyjmuje siê u nas z trudem, ale podobnie jest tak¿e w innych krajach (np. we W³oszech 95 proc. studentów I stopnia podejmuje naukê na II stopniu). Nie ma od niego jednak odwrotu, bo zosta³ przyjêty jako zasada w ramach systemu boloñskiego, maj±cego gwarantowaæ mobilno¶æ.
W dniach 27−28 wrze¶nia w Gdañsku odby³o siê IV Zgromadzenie Plenarne KRZSP, zorganizowane przez ATENEUM Szko³ê Wy¿sz±. Prof. Jerzy Malec, przewodnicz±cy KRZASP, poinformowa³ uczestników konferencji o problemach ze zdobyciem rekomendacji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wy¿szego, wymaganej do przyst±pienia KRZaSP do europejskiej organizacji zrzeszaj±cej wy¿sze szko³y zawodowe. KRZaSP z³o¿y³a wniosek o tê rekomendacjê jeszcze w czerwcu. Prof. Malec zwróci³ uwagê na nisk± frekwencjê na posiedzeniu plenarnym. Zdaniem uczestników, powodem by³ niezbyt korzystny termin, bliski inauguracji roku akademickiego, a nie tylko brak zainteresowania rektorów obradami.
Posiedzenie zdominowa³y dwa problemy: pozyskiwanie nowych studentów, w tym zagranicznych oraz zmiany w prawie o szkolnictwie wy¿szym, jakie zaproponowa³o MNiSW. Pierwsza kwestia zwi±zana by³a ze wspó³prac± cz³onków konferencji z Fundacj± Edukacyjn± „Perspektywy”, która prowadzi program Study in Poland. W ramach tego projektu prof. Malec odwiedzi³ Ukrainê, aby zapoznaæ siê z mo¿liwo¶ci± przyci±gniêcia na swoj± uczelniê studentów z tego kraju. Jego zdaniem, oferta polskich uczelni mo¿e byæ interesuj±ca dla Ukraiñców g³ównie w zakresie studiów II stopnia. Prof. Janusz M. Pawlikowski mówi³ o systemie szkolnictwa wy¿szego w tym kraju oraz z optymizmem przedstawi³ mo¿liwo¶ci pozyskania studentów malezyjskich do polskich uczelni. Do¶wiadczenia polskich uczelni wskazuj±, ¿e efekty projektu Study in Poland s± na razie niewspó³mierne do w³o¿onego przez nasze uczelnie wysi³ku i zaanga¿owanych ¶rodków. Waldemar Siwiñski, prezes fundacji „Perspektywy”, podkre¶li³, ¿e od poszukiwania studentów na globalnym rynku edukacyjnym nie ma odwrotu. Ju¿ dzi¶ niektóre uczelnie niepubliczne mog± pochwaliæ siê du¿ymi sukcesami na tym polu, np. WSIiZ w Rzeszowie na 10 tys. studentów ma a¿ 700 obcokrajowców, a 150 z nich rozpoczê³o studia w tym roku akademickim.
Prof. Malec przedstawi³ zastrze¿enia KRZaSP do propozycji nowelizacji ustawy o szkolnictwie wy¿szym. Podkre¶li³ nierówne traktowanie podmiotów pañstwowych i niepublicznych, a zakoñczy³ s³owami: – Wprowadzenie tych propozycji w ¿ycie mo¿e oznaczaæ koniec niepublicznego szkolnictwa wy¿szego w Polsce. Radzono, jak zareagowaæ na te propozycje i jakie kroki podj±æ, by problem nag³o¶niæ.
Dr Zygmunt Waskowski, prof. Wy¿szej Szko³y Humanistycznej „Millennium” z Gniezna, przedstawi³ wyniki raportu Perspektywy rozwoju wy¿szego szkolnictwa zawodowego. Na 320 rozes³anych ankiet, do prowadz±cych badania wróci³o tylko 28 odpowiedzi (8 proc.). – Ju¿ ten fakt jest znacz±cy – mówi³ prelegent. Zapowiedzia³, ¿e badania bêd± kontynuowane i apelowa³ do rektorów o solidny udzia³ uczelni w badaniach. Z tegorocznych badañ wynika, ¿e warunki dzia³alno¶ci uczelni niepublicznych s± coraz trudniejsze, a kandydaci na studia coraz s³absi. Uczelnie zawodowe, choæ uwa¿aj± wspó³pracê miêdzy sob± za wa¿n±, równocze¶nie oceniaj± j± jako s³ab± (prezentacja wyników raportu w kolejnym numerze „FA”).
Prof. Waldemar £azuga przedstawi³ analizê obrazu uczelni niepublicznych w ¶wiadomo¶ci spo³ecznej, za¶ prof. Waldemar T³okiñski mówi³ o nieuczciwych praktykach niektórych szkó³ wy¿szych. Go¶æmi KRZaSP byli: dr Kamila Bielawska, która mówi³a o nowatorskim programie nauczania biznesu oraz prof. Zbigniew Marciniak, który przedstawi³ bie¿±ce prace PKA.
27 wrze¶nia po raz drugi wrêczono Nagrody Ministra Nauki i Szkolnictwa Wy¿szego za wybitne osi±gniêcia naukowe oraz naukowo−techniczne. Trzej laureaci zostali wybrani spo¶ród nominowanych do nagrody naukowców. W kategorii badañ na rzecz rozwoju nauki zespó³ pod kierownictwem prof. Henryka Góreckiego (PWr.) nominowa³ do nagrody profesorów: Jacka Kossuta (Instytut Fizyki PAN), Mariana Mrozka (UJ) i Stefana Zawadzkiego (UAM). W kategorii badañ na rzecz rozwoju spo³eczeñstwa nominowano profesorów: Witolda Kie¿una (WSPiZ im. L. Ko¼miñskiego), Jana Lubiñskiego (PAM) oraz Ryszarda Tadeusiewicza (AGH). W kategorii badañ na rzecz rozwoju gospodarki nominowano prof. Marka Moszyñskiego (Instytut Problemów J±drowych w ¦wierku).
Nagrodê w kategorii badañ na rzecz rozwoju nauki otrzyma³ prof. Stefan Zawadzki. Doceniono nieprzeciêtne walory merytoryczne jego pracy The Garments of the Gods. Studies on the Textile Industry and the Panteon of Sippar according to the Texts from the Ebabbar Archiv. Ukazuje ona znaczenie pomijanych przez wielu badaczy dokumentów natury administracyjnej i studiów nad funkcjonowaniem gospodarki ¶wi±tynnej, których wyniki wykraczaj± poza sferê ekonomiczn±, wyja¶niaj±c kwestie zwi±zane z kultem. Uczony jest historykiem, znawc± dawnych jêzyków. Wyniki opublikowane w nagrodzonej pracy prof. Zawadzki uzyska³ badaj±c ¼ród³owe teksty klinowe z zabytków zgromadzonych w British Museum.
W kategorii badañ na rzecz rozwoju spo³eczeñstwa nagrodzono prof. Witolda Kie¿una. Doceniono ca³okszta³t jego prac dotycz±cych prakseologii, filozoficznej podstawy najnowocze¶niejszego, sprawnego zarz±dzania organizacj±, zarz±dzania intelektualnego, zarz±dzania wiedz± i tworzenia kapita³u intelektualnego jako kluczowego czynnika rozwoju spo³eczno−gospodarczego. Prof. Kie¿un jest uczniem T. Kotarbiñskiego. Walczy³ w Powstaniu Warszawskim. W 1986 r. w Uniwersytecie w Montrealu opublikowa³ pracê, w której przewidzia³ upadek ZSRR.
W kategorii badañ na rzecz rozwoju gospodarki nagrodê otrzyma³ prof. Marek Moszyñski, ekspert w zakresie technik scyntylacyjnych, a szczególnie szybkich pomiarów czasowych. Uczony wraz z zespo³em koncentruje siê na badaniu w³asno¶ci detektorów scyntylacyjnych maj±cych zastosowania w fizyce niskich i wysokich energii, medycynie j±drowej i ochronie przej¶æ granicznych. Uczestnicz±c w pracach zespo³u LETI w Grenoble, który opracowa³ pierwszy w ¶wiecie system tomografii pozytonowej (PET) wykorzystuj±cy informacjê o czasie przelotu kwantów anihilacyjnych, przyczyni³ siê do rozwoju tomografii pozytonowej pozwalaj±cej m.in. na szybkie diagnozowanie i zwalczanie nowotworów. Jest laureatem nagrody Von Hevesy w dziedzinie medycyny nuklearnej oraz presti¿owej amerykañskiej IEEE/NPSS Merit Award.
Wysoko¶æ nagrody wynios³a w tym roku 63 tys. z³. Laureaci oprócz pieniêdzy otrzymali statuetki wykonane przez krakowskiego rze¼biarza Karola Badynê, adiunkta na Wydziale Rze¼by ASP w Krakowie.
Kandydatów do Nagrody FNP zg³aszaæ mog± laureaci Nagrody FNP z lat ubieg³ych oraz wybitni przedstawiciele nauki zaproszeni imiennie przez Radê Fundacji. Rolê kapitu³y konkursu pe³ni Rada Fundacji, w sk³ad której w obecnej kadencji wchodz± profesorowie: Janina Jó¼wiak (SGH) – przewodnicz±ca Rady, Kazimierz Stêpieñ (UW) – wiceprzewodnicz±cy Rady, Andrzej Cz³onkowski (AM w Warszawie), Jan Gawêcki (AR w Poznaniu), Maciej W. Grabski (em. prof. PW), Tomasz Jasiñski (UAM), W³adys³aw Torbicz (IBiIB PAN).
Uroczysto¶æ wrêczenia nagród odbêdzie siê 7 grudnia br. na Zamku Królewskim w Warszawie.
W tym roku po raz 16. przyznano Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, zwane Polskimi Noblami. Od „oryginalnych” nagród Nobla ró¿ni je nie tylko wysoko¶æ, ale tak¿e to, ¿e nie mog± byæ dzielone miêdzy wielu laureatów. Nagroda przyznawana jest polskim uczonym za wybitne osi±gniêcia i odkrycia z 4 ostatnich lat, stanowi±ce istotny wk³ad w ¿ycie duchowe i postêp cywilizacyjny naszego kraju oraz zapewniaj±ce Polsce miejsce w nauce ¶wiatowej.
W tym roku wysoko¶æ nagrody wynios³a 200 tys. z³. W stosunku do roku ubieg³ego wzros³a o 30 proc. Przypomnijmy, ¿e pierwotnie ustalono, i¿ nagroda bêdzie stanowi³a równowarto¶æ 10 tys. dolarów (euro jeszcze wtedy nie by³o!). W tym roku warto¶æ nagrody jest ekwiwalentem ok. 55 tys. euro lub 75 tys. dolarów amerykañskich.
Nagroda FNP przyznawana jest w czterech kategoriach: nauk humanistycznych, nauk ¶cis³ych, nauk przyrodniczych i medycznych oraz nauk technicznych. W szesnastoletniej historii tylko 9 razy przyznano komplet nagród, a po raz pierwszy zdarzy³o siê to dopiero w 1995 r., w czwartej edycji Nagrody FNP. Siedmiokrotnie nagrodê przyznawano tylko w trzech kategoriach. Najczê¶ciej, cztery razy, brakowa³o odpowiednich kandydatów do nagrody w dziedzinie nauk technicznych, dwukrotnie w zakresie nauk ¶cis³ych i raz w dziedzinie humanistyki. Grono laureatów nagrody, ³±cznie z tegorocznymi, liczy 57 osób.
Nagroda FNP cieszy siê opini± najpowa¿niejszej nagrody naukowej w Polsce, zarówno ze wzglêdu na jej wysoko¶æ, jak i presti¿.
Laureatami Nagrody FNP za rok 2007 zostali: w dziedzinie nauk humanistycznych i spo³ecznych prof. Karol Modzelewski z Instytutu Historycznego UW, w dziedzinie nauk przyrodniczych i medycznych prof. W³odzimierz J. Krzy¿osiak z Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN w Poznaniu, w dziedzinie nauk ¶cis³ych doc. dr hab. Andrzej L. Sobolewski z Instytutu Fizyki PAN w Warszawie, w dziedzinie nauk technicznych prof. Andrzej Nowicki z Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN w Warszawie.
Prof. Modzelewskiego nagrodzono za badania nad histori± powstawania to¿samo¶ci europejskiej odkrywaj±ce znaczenie tradycji przedchrze¶cijañskiej i wielokulturowej dla wspó³czesnego pojêcia Europy, przedstawione w dziele Barbarzyñska Europa. Prof. Krzy¿osiaka uhonorowano za odkrycie mechanizmu selektywnego wyciszania informacji genetycznej mog±cej prowadziæ do chorób neurodegeneracyjnych. Doc. Sobolewski otrzyma³ nagrodê za wyja¶nienie fotostabilno¶ci materii biologicznej przez odkrycie nowego mechanizmu dezaktywacji bezpromienistej elektronowo wzbudzonych stanów DNA i bia³ek. Prof. Nowickiego nagrodzono za opracowanie podstaw teoretycznych i wdro¿enie do produkcji ultrasonografów z obrazowaniem kolorowym przep³ywu krwi.
(pik)
Od 27 VIII br. Akademia Ekonomiczna w Krakowie nosi nazwê Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie.
Strukturê UEK tworz± cztery wydzia³y: Ekonomii i Stosunków Miêdzynarodowych, Finansów, Zarz±dzania oraz Towaroznawstwa. WZ oraz EiSM maj± kategoriê I w kategoryzacji MNiSW, WF kategoriê II, a WT kategoriê III. Wszystkie wydzia³y UEK maj± pe³ne prawa akademickie. WEiSM i WZ maj± prawo do nadawania stopnia doktora i doktora habilitowanego w zakresie ekonomii i nauk o zarz±dzaniu; WF – doktora i doktora habilitowanego w zakresie ekonomii; WT – doktora i doktora habilitowanego w zakresie towaroznawstwa. Uczelnia posiada te¿ 7 zamiejscowych o¶rodków dydaktycznych, z których jeden, w Dêbicy, wkrótce przekszta³ci siê w Zamiejscowy Wydzia³ Rozwoju Regionalnego. Jednostki pozawydzia³owe UEK to: Ma³opolska Szko³a Administracji Publicznej, Krakowska Szko³a Biznesu, O¶rodek Miêdzynarodowych Projektów Naukowych, O¶rodek Badañ Europejskich im. Józefa Retingera.
Kadrê naukowo−dydaktyczn± uczelni tworzy 692 nauczycieli akademickich; 117 z nich to samodzielni pracownicy naukowi, w¶ród których jest 54 profesorów tytularnych oraz 63 doktorów habilitowanych – 50 piastuje stanowiska profesora UEK, 4 profesora wizytuj±cego, a 9 adiunkta. Uczelnia zatrudnia 310 doktorów, w tym 227 adiunktów i 83 starszych wyk³adowców. UEK oferuje 11 kierunków studiów i 40 specjalno¶ci oraz 72 kierunki studiów podyplomowych. Kszta³ci siê na nich 20 669 osób, w tym 10 160 na studiach stacjonarnych i 10 509 na studiach niestacjonarnych. 202 osoby s± s³uchaczami studiów doktoranckich. W roku akademickim 2006/07 na studia w UEK przyby³o 255 obcokrajowców, ponadto 178 przyjecha³o na krótsze pobyty: seminaria i szko³y letnie. Na UEK dzia³a 14 organizacji i stowarzyszeñ studenckich oraz 36 kó³ naukowych. Uczelnia posiada dwa akademiki z 830 miejscami i wynajmuje od AGH kolejnych 288 miejsc noclegowych dla studentów.
Biblioteka UEK zgromadzi³a 318 957 woluminów ksi±¿ek, 32 218 jednostek zbiorów specjalnych i 49 634 wol. czasopism z lat ubieg³ych. Prenumeruje, a tak¿e otrzymuje w ramach wymiany i darów 1226 tytu³ów czasopism w formie drukowanej i 17 302 w formie elektronicznej. Wydawnictwo UEK opublikowa³o w ub.r. 95 tytu³ów o objêto¶ci 892,6 arkuszy wydawniczych w ³±cznym nak³adzie 24 990 egzemplarzy.
W g³ównym kampusie UEK znajduje siê 13 budynków, w tym 9 dydaktycznych; 2 kolejne obiekty mieszcz± siê przy ul. Sienkiewicza. Uczelnia ma te¿ budynki w Dêbicy (ZOD). Najwiêkszy i najnowszy w kampusie jest pawilon Wydzia³u Finansów z 2004 r., który ma powierzchniê 9618 m2 i kubaturê 55 410 m3. UEK dysponuje zapleczem sportowym: hal± sportow± (51 m x 28 m), si³owni± (46 m2), salk± rekreacyjn±, basenem (25 m x 12,5 m – 6 torów) oraz zespo³em boisk, w sk³ad którego wchodz±: boisko do pi³ki rêcznej, no¿nej, koszykówki i 2 korty tenisowe.
W Centrum Informatyki jest 10 laboratoriów komputerowych (ok. 330 stanowisk komputerowych); 6 z nich (200 stanowisk) wyposa¿onych jest w najnowocze¶niejszy sprzêt (zakupiony w 2006 r.), m.in. s³u¿±cy do nauki jêzyków obcych. Wszystkie komputery s± pod³±czone do Internetu. Ponadto pracownie komputerowe znajduj± siê przy 9 katedrach (83 stanowiska). W 10 miejscach w UEK (w tym w 7 w czytelniach Biblioteki G³ównej) mo¿na korzystaæ z Internetu bezprzewodowego.
Po raz pierwszy w historii European University Association spotka³o siê w Polsce, we Wroc³awiu. Od 25 do 27 pa¼dziernika 350 rektorów szkó³ akademickich z ca³ej Europy obradowa³o w Politechnice Wroc³awskiej. Dyskusje dotyczy³y autonomii akademickiej, finansowania uczelni i stosunków miêdzy uniwersytetem a w³adzami pañstwowymi. W wiêkszo¶ci krajów naszego kontynentu te relacje zmieniaj± siê ostatnio w du¿ym tempie, co ma znacz±cy wp³yw na zarz±dzanie uczelniami.
Podczas konferencji prasowej, któr± prowadzi³a pani Lesley Wilson, sekretarz generalny EUA, wyst±pili: prof. Georg Winckler, przewodnicz±cy EUA, rektor Uniwersytetu Wiedeñskiego, prof. Micha³ Seweryñski, minister nauki i szkolnictwa wy¿szego oraz gospodarz spotkania – prof. Tadeusz Luty, przewodnicz±cy KRASP i rektor PWr.
Prof. Luty zaznaczy³, ¿e zjazd EUA we Wroc³awiu odby³ siê w dobrym czasie i w dobrym miejscu – KRASP ¶wiêtuje w tym roku dziesiêciolecie dzia³alno¶ci, w Polsce od kilku lat wprowadza siê wa¿ne zmiany w systemie szkolnictwa wy¿szego, które maj± sprawiæ, ¿e bêdzie ono spójne z rozwi±zaniami zalecanymi w innych krajach europejskich.
Prof. Winckler przypomnia³, ¿e EUA zrzeszaj±ca 800 uczelni jest znacz±cym g³osem ¶rodowisk akademickich naszego kontynentu. Uniwersytety zmieniaj± siê, zmieniaj± siê tak¿e oczekiwania spo³eczne wobec nich. Powinny szkoliæ coraz wiêcej studentów, a poprzez badania naukowe, w powi±zaniu z gospodark±, tworzyæ wiêcej innowacyjnych rozwi±zañ dla spo³eczeñstwa. Obrady EUA maj± pomóc znale¼æ dobre sposoby realizacji tych zadañ.
Minister Seweryñski podkre¶la³ trudno¶ci pogodzenia autonomii uczelni z zarz±dzaniem du¿ymi przedsiêbiorstwami, jakimi sta³y siê uniwersytety oraz gwarancji konstytucyjnych bezp³atnego szkolnictwa z konieczno¶ci± poszukiwania kompromisowego rozwi±zania kwestii odp³atno¶ci za studia (dzi¶ ju¿ w Polsce znaczna czê¶æ studentów p³aci za studia).
Jest to problem nie tylko polski, dlatego tak¿e EUA apeluje, by rozpocz±æ debatê na ten temat. Prof. Seweryñski przypomnia³, ¿e w ostatnim raporcie OECD na temat szkolnictwa wy¿szego w Polsce zwrócono uwagê na wysok± autonomiê polskich uniwersytetów, przy jednoczesnym braku silniejszych wiêzi miêdzy uczelniami a potencjalnymi pracodawcami i potrzebami rynku pracy. Wspomina³ te¿ o „drena¿u mózgów”, który sprawia, ¿e zdolna m³odzie¿ emigruje poza Europê w poszukiwaniu lepszych warunków pracy, i o konieczno¶ci przeciwdzia³ania temu zjawisku.
Prof. Luty w¶ród najwa¿niejszych koniecznych zmian systemu szkolnictwa wy¿szego w Polsce wymieni³ pogodzenie autonomii uczelni z „przejrzysto¶ci±” finansow± oraz zmianê obecnego systemu odp³atno¶ci za studia, który jest oceniany jako najbardziej niedemokratyczny w Europie. Mog³aby ona polegaæ na wprowadzeniu czê¶ciowej odp³atno¶ci w powi±zaniu z rozbudowanym systemem kredytów studenckich, sp³acanych ju¿ po studiach, po rozpoczêciu pracy.
Studenci Uniwersytetu Miko³aja Kopernika poszukuj±cy kwatery lub mieszkania mog± skorzystaæ z nowoczesnego, internetowego systemu prowadzonego w ramach akcji uniwersyteckiej Fundacji Amicus Universitatis Nicolai Copernici „Chata dla ¿aka”. ¦rodki uzyskane przez fundacjê w ramach akcji zostan± przeznaczone na wsparcie studenckich kó³ naukowych (zakup sprzêtu, finansowanie konferencji) dzia³aj±cych w UMK.
Mieszkañcy Torunia, którzy chc± udostêpniæ pokój lub mieszkanie studentom, zg³aszaj± siê do siedziby fundacji w budynku rektoratu UMK. Mog± oni nie tylko z³o¿yæ ofertê, ale równie¿ przedstawiæ swoje oczekiwania wzglêdem przysz³ych lokatorów (np. p³eæ, pal±cy/niepal±cy itd.). Zg³oszenie oferty, która figuruje w bazie do momentu wynajêcia, kosztuje tylko 20 z³ (jednorazowa op³ata na rok akademicki).
Dziêki systemowi „Chata dla ¿aka” studenci bez konieczno¶ci przyjazdu do Torunia znajduj± sobie lokum na okres studiów. Wystarczy wej¶æ na stronê http://fundacja.umk.pl/c hata i z proponowanej listy kwater ze zdjêciami wybraæ interesuj±ce pozycje, przes³aæ je e−mailem do fundacji i wp³aciæ 10 z³. Za tê cenê fundacja udostêpnia 5 wskazanych adresów i nazwisk w³a¶cicieli kwater. Zastosowanie odp³atno¶ci wobec tych, którzy chc± mieszkanie wynaj±æ, jak i tych, którzy je wynajmuj±, zapewnia bie¿±c± aktualizacjê bazy kwater.
15 pa¼dziernika otwarto now± bibliotekê UWM. To najwiêkszy i najnowocze¶niejszy tego rodzaju obiekt w ca³ej pó³nocno−wschodniej Polsce.
Powierzchnia biblioteki UWM wynosi ponad 19 tys. m2. „Inteligentny” budynek posiada komputerowy system zarz±dzania wszystkimi znajduj±cymi siê w nim instalacjami, jest klimatyzowany, monitorowany i dostêpny dla osób niepe³nosprawnych. Nowoczesne rozwi±zania zapewniaj± wolny dostêp do zbiorów. S± tu kabiny indywidualne i pokoje do pracy grupowej, kabiny ze sprzêtem audiowizualnym, urz±dzenie do samodzielnego wypo¿yczania i zwrotów ksi±¿ek oraz system elektronicznego zabezpieczenia zbiorów przed kradzie¿±.
W bibliotece jest 720 stanowisk dla u¿ytkowników, 400 stanowisk komputerowych dla u¿ytkowników i pracowników, 100 miejsc w 3 salach dydaktycznych i 350 w auli. Znalaz³o siê tak¿e miejsce na przestronn± ksiêgarniê.
Obecnie zbiory Biblioteki Uniwersyteckiej UWM licz± ok. 900 tys. woluminów ksi±¿ek, czasopism i jednostek zbiorów specjalnych. Nowy obiekt zmie¶ci 1,5 mln woluminów. Jest wiêc znaczna rezerwa. Zdaniem Danuty Koniecznej, dyrektorki biblioteki, nowa siedziba wystarczy na wiele lat.
– Otwarcie najwiêkszej i najnowocze¶niejszej w naszym województwie biblioteki to wydarzenie historyczne dla Olsztyna i regionu. To nowe serce uniwersytetu. Jej brak zani¿a³ ocenê naszego uniwersytetu w rankingach szkó³ wy¿szych – podkre¶la prof. Ryszard Górecki, rektor UWM.
Ca³kowity koszt inwestycji wyniós³ 60,5 mln z³. Budowa trwa³a 5 lat. Biblioteka zosta³a wybudowana z funduszy Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wy¿szego oraz UWM. Zosta³a zaprojektowana przez zespó³ architektów z UWM pod kierunkiem prof. arch. Waleriana Wierzchowskiego przy wspó³udziale architektów Magdaleny Rafalskiej i Marka Zagroby. Wykonawc± by³o przedsiêbiorstwo „Arbet” z Olsztyna.
W przestronnym gmachu jest wiele wolnej przestrzeni, np. pod kopu³± szklanego dachu. Bêdzie ona wykorzystana m.in. na kafejkê. W³adze uczelni licz±, ¿e dziêki ró¿norakim udogodnieniom nowa biblioteka stanie siê nie tylko miejscem pracy lecz tak¿e spotkañ i wymiany zdañ.
Problemy Wy¿szej Szko³y Spo³eczno−Gospodarczej w Tyczynie rozpoczê³y siê w koñcu maja. Narasta³ konflikt miêdzy za³o¿ycielem uczelni a rektorem. 13 czerwca Kazimierz Szczepañski, za³o¿yciel uczelni i ówczesny prezes spó³ki „Scientia”, która jest w³a¶cicielem WSSG, a zarazem burmistrz Tyczyna, podrzeszowskiej miejscowo¶ci, w której mie¶ci siê szko³a, próbuje odwo³aæ ze stanowiska rektora dr. hab. Waltera ¯elaznego. Na jego miejsce za¶ powo³uje dr. hab. Zbigniewa Stachowskiego, który ma „pe³niæ obowi±zki rektora”. Odwo³any nie zgodzi³ siê z t± decyzj±, gdy¿ zgodnie z ustaw± o szkolnictwie wy¿szym zgodê na odwo³anie rektora musi wyraziæ senat uczelni, a ten nie zosta³ nawet zapytany o zdanie. 26 czerwca Szczepañski wysy³a do ministra nauki informacjê o zmianach w uczelni. Minister uznaje, ¿e legalnym rektorem jest dr hab. ¯elazny, gdy¿ decyzje za³o¿yciela nie zosta³y zatwierdzone przez senat. W pi¶mie ministra do za³o¿yciela czytamy te¿, ¿e wszelkie decyzje podejmowane w uczelni musz± mieæ podpis dr. hab. W. ¯elaznego, w przeciwnym razie s± bowiem niewa¿ne.
Tymczasem obaj panowie równocze¶nie urzêduj± w uczelni. Sytuacja jest patowa. Jednak to Stachowski podejmuje decyzje w sprawie powo³ania komisji do przeprowadzenia egzaminów licencjackich i magisterskich. Przystêpuj± do nich 274 osoby. W. ¯elazny sk³ada doniesienie do prokuratury o naruszeniu prawa. Ta blokuje konta WSSG. Uczelnia przestaje wyp³acaæ pensje pracownikom. W ¶wietle informacji z ministerstwa nauki, decyzje, które podj±³ dr hab. Stachowski, s± niewa¿ne, zatem tak¿e egzaminy licencjackie i magisterskie, które prowadzi³y komisje powo³ane przez „niewa¿nego” w ¶wietle prawa p.o. rektora. W pi¶mie ministra do K. Szczepañskiego znajduje siê jasny sygna³: kontynuowanie tego stanu rzeczy daje ministrowi podstawê do rozwi±zania WSSG. Uczelni grozi katastrofa.
Na pocz±tku sierpnia prof. Tadeusz Pomianek, rektor Wy¿szej Szko³y Informatyki i Zarz±dzania w Rzeszowie, podejmuje decyzjê o zakupie 70 proc. udzia³ów w spó³ce „Scientia” i przejmuje kontrolê nad tyczyñsk± uczelni±. Nowy w³a¶ciciel proponuje dr. Piotra K³odkowskiego na rektora WSSG. Senat uczelni akceptuje ten wybór. Szefem spó³ki „Scientia” zostaje Roman Fedyna, dyrektor organizacyjny WSIiZ. Pracownicy dostaj± wkrótce zaleg³e wynagrodzenia. Pozostaje jednak problem studentów: 131, którzy zdawali egzamin licencjacki i 143, którzy bronili prac magisterskich. Niestety, musz± zdawaæ egzaminy jeszcze raz. Uczelnia stara siê, aby przebieg³o to z jak najmniejsz± szkod± dla studentów. Jednak niew±tpliwie to oni s± najbardziej poszkodowani przez zamieszanie spowodowane decyzj± Szczepañskiego. Burmistrz Tyczyna, który bezprawn± decyzj± doprowadzi³ do tak k³opotliwej dla setek m³odych ludzi sytuacji, nie poniós³ ¿adnej odpowiedzialno¶ci.
Obchodz±ce w tym roku 10−lecie swego istnienia Centrum Transferu Technologii Politechniki Krakowskiej jest najstarsz± instytucj± otoczenia biznesu w Ma³opolsce. Od momentu powstania dzia³a ono na rzecz podnoszenia innowacyjno¶ci w regionie poprzez wi±zanie przemys³u z nauk±, przede wszystkim pe³ni±c rolê instytucji doradczej i szkoleniowej. Z jego us³ug korzysta ka¿dego roku ok. 3 tys. osób. W szkoleniach organizowanych przez CTT PK uczestniczy³o dot±d ponad 20 tys. osób.
Zgodnie ze swoj± nazw± o¶rodek zajmuje siê transferem technologii. W ci±gu minionych 10 lat dokonano blisko 50 transferów miêdzynarodowych, przy czym w roku bie¿±cym tylko do sierpnia transferów tych wykonano ju¿ 10, m.in. z Czechami, Szwecj±, Rumuni±, Niemcami i Szwajcari±. W¶ród licznych zadañ wykonywanych przez CTT jest prowadzenie Regionalnego Punktu Kontaktowego Programów Ramowych UE dla Ma³opolski i Podkarpacia. Dziêki jego dzia³alno¶ci wiele instytucji uzyska³o dofinansowanie unijne i znalaz³o partnerów w ca³ej Europie.
Przedmiotem szczególnego zainteresowania krakowskiego centrum jest przedsiêbiorczo¶æ akademicka. W 2006 r. rozpoczêto realizacjê projektu Start w biznesie, wspó³finansowanego przez Europejski Fundusz Spo³eczny. Wiosn± br. 20 uczestników projektu wywodz±cych siê ze ¶rodowiska akademickiego za³o¿y³o w³asne firmy. Osobom tym przyznano dotacje inwestycyjne w wysoko¶ci do 20 tys. z³ oraz wsparcie pomostowe w wysoko¶ci 700 z³ miesiêcznie przez pó³ roku. Ju¿ po paru miesi±cach dzia³alno¶ci jedno z tych raczkuj±cych przedsiêbiorstw mog³o siê pochwaliæ uzyskaniem kontraktu na sumê 700 tys. z³.
Obchody jubileuszu za³o¿onego w 1997 r. centrum po³±czono z konferencj± Nauka dla biznesu, która odby³a siê 13−14 wrze¶nia w Krakowie. W pierwszym dniu konferencji mia³a miejsce gala jubileuszowa, podczas której wrêczono nagrody w konkursie Innovator Ma³opolski 2007, s³u¿±cym promowaniu innowacyjnych przedsiêbiorstw regionu. Laureaci popisali siê takimi produktami, jak: obrotowy kolektor s³oneczny, system monitorowania o¶wietlenia awaryjnego i system rehabilitacji kardiologicznej.
Efekty dzia³alno¶ci krakowskiego centrum zdaj± siê wskazywaæ, ¿e na kulej±cym od dziesiêcioleci styku nauki z biznesem jeszcze d³ugo potrzebna bêdzie tego typu stymulacja.
Wspó³praca polskich fizyków z Deutsches Elektronen Synchrotron w Hamburgu rozpoczê³a siê w latach 70. XX wieku udzia³em Polaków w eksperymentach na akceleratorach DORIS i PETRA. Burzliwy rozwój wspó³pracy nast±pi³ w latach 80., kiedy w DESY podjêto budowê pierwszego na ¶wiecie akceleratora o nazwie HERA, pozwalaj±cego na zderzanie przeciwbie¿nych wi±zek elektronów lub pofzytonów z protonami. W budowie akceleratora bra³o udzia³ ponad 100 polskich fizyków, in¿ynierów i techników z krakowskich oraz warszawskich o¶rodków naukowych. Jako rekompensatê za wk³ad pracy, kierownictwo DESY umo¿liwi³o polskim grupom naukowym udzia³ w eksperymentach na zderzaczu HERA, p³ac±c im diety oraz zwalniaj±c z ponoszenia kosztów zwi±zanych z prowadzeniem badañ i utrzymaniem urz±dzenia. Akcelerator zosta³ uruchomiony w 1992 i dzia³a³ do 2007 roku, dostarczaj±c wiele interesuj±cych wyników. Polskie zespo³y do chwili obecnej uczestnicz± w analizie danych zebranych w eksperymentach ZEUS i H1, korzystaj±c ze szczodrego finansowania ze strony DESY.
Obecnie krakowscy fizycy wi±¿± du¿e nadzieje z budow± liniowego akceleratora dla projektów XFEL oraz ILC.
W lutym 2007 w³adze UW rozpisa³y konkurs na opracowanie nowej koncepcji urbanistyczno−architektonicznej kampusu „Ochota” – terenu ograniczonego ulicami ¯wirki i Wigury, Wawelsk±, Grójeck± oraz Banacha. S±d konkursowy og³osi³ sw± decyzjê 30 lipca, przyznaj±c nagrodê g³ówn± pracowni APA Kury³owicz & Associates. W konkursie przyznano równie¿ dwa wyró¿nienia – firmie Heinrich Worner Ramsfjell Architektengemeinschaft (wyró¿nienie specjalne) oraz pracowni Andrzej Kiciñski Architekt.
Zwyciêski projekt przewiduje modernizacjê istniej±cych akademików, budynku laboratoryjno−technicznego Wydzia³u Fizyki oraz gmachu Radiochemii. Wyburzone zostan± prowizoryczne baraki oraz klub Proxima. W ich miejsce powstanie centrum kultury studentów. Zbudowane zostan± równie¿ gmachy Wydzia³u Fizyki, Wydzia³u Nauk Biologiczno−Chemicznych oraz Wydzia³u Nauk Nieeksperymentalnych.
Przeszklone bry³y budynków wyposa¿onych w nowoczesne laboratoria, otoczone zieleni± bêd± doskona³ym miejscem do nauki oraz wypoczynku. W centralnym punkcie kampusu powstanie park umo¿liwiaj±cy organizacjê imprez naukowych i kulturalnych.
Bezprecedensow± w skali kraju uchwa³ê potêpiaj±c± niektórych pracowników za wspó³pracê ze s³u¿bami specjalnymi PRL przyj±³ 25 wrze¶nia Senat Uniwersytetu ¦l±skiego. – Co prawda, pewnych rzeczy studenci nigdy g³o¶no nie powiedz±, ale nas oceniaj±. Dlatego dobrze by³oby, ¿eby wyk³adowcy stanêli przed nimi z otwart± przy³bic± i wyt³umaczyli siê – wyja¶nia³ intencjê podjêcia uchwa³y prof. Janusz Janeczek, rektor U¦.
Uchwa³a Senatu U¦ nie jest li tylko gestem symbolicznym. Osoby, których przesz³o¶æ po zbadaniu zawarto¶ci teczek w Instytucie Pamiêci Narodowej przez Komisjê Historyczn± U¦ wzbudzi powa¿ne zastrze¿enia etyczne, musz± siê liczyæ z ostracyzmem ¶rodowiska akademickiego. Nie bêd± te¿ typowane do nagród honorowych czy finansowych, a tak¿e do zajmowania w przysz³o¶ci presti¿owych stanowisk w uczelni. W uchwale stwierdzono, i¿ „Senat uwa¿a, ¿e fakty te musz± byæ uwzglêdniane we wszystkich postêpowaniach uniwersyteckich, w których postawa etyczna jest brana pod uwagê”.
We wrze¶niowej uchwale Senatu U¦ stwierdzono, ¿e „jak ¿adna inna polska uczelnia w okresie stanu wojennego zosta³ on poddany bezprecedensowym represjom, ³±cznie z aresztowaniem Rektora prof. dr. hab. Augusta Che³kowskiego i Prorektor prof. dr hab. Ireny Bajerowej. Z jednej strony ¶wiadczy to o stopniu inwigilacji jego spo³eczno¶ci, do której w³adza nie mia³a zaufania, a z drugiej o skali zaanga¿owania pracowników uczelni w ruch wolno¶ciowy”.
Wydzia³ Biotechnologii i Nauk o ¯ywno¶ci P£ wzbogaci³ siê o nowe laboratorium i zmodernizowan± halê technologiczn±.
Specjalistyczne laboratorium analityki cukrowniczej jest jedyn± tego typu placówk± w Polsce, mog±c± w pe³ni konkurowaæ z laboratoriami zagranicznymi. Dziêki dzia³alno¶ci laboratorium krajowy przemys³ spo¿ywczy wykorzystuj±cy produkty cukrownicze bêdzie móg³ skuteczniej konkurowaæ na rynku europejskim.
Laboratorium, dzia³aj±ce w Instytucie Chemicznej Technologii ¯ywno¶ci, zosta³o zmodernizowane dziêki funduszom unijnym, przyznanym w ramach projektu Modernizacja i doposa¿enie Specjalistycznego Laboratorium Analityki Cukrowniczej. Koszt realizacji projektu wyniós³ ponad 2 mln z³, z czego 75 proc. pochodzi³o ze ¶rodków unijnych, a 25 proc. z bud¿etu pañstwa. Zakupiono nowoczesn± aparaturê naukowo−badawcz±, pozwalaj±c± prowadziæ badania i analizy dla przemys³u, zgodnie z obowi±zuj±cymi standardami. Laboratorium zamierza uzyskaæ akredytacjê w zakresie oceny jako¶ci cukru bia³ego.
Placówka bêdzie uczestniczyæ w krajowych i miêdzynarodowych programach badawczych, stymulowaæ badania z zakresu nowych technologii wykorzystuj±cych produkty i pó³produkty przemys³u cukrowniczego, np.: otrzymywanie biopaliw, oligosacharydów, pektyn i b³onnika. O przydatno¶ci laboratorium dla przemys³u ¶wiadczy fakt, ¿e ju¿ w czerwcu odby³y siê warsztaty analityczne dla kierowników laboratoriów Krajowej Spó³ki Cukrowej.
Dziêki pomocy firm przemys³owych, z którymi wspó³pracuje WBiNo¯ (British Sugar Overseas Polska Sp. z o.o., Delia Cosmetics Sp. z o.o., DSM Food Specialties Poland Sp. z o.o., Grupa ¯ywiec S.A., Kutnowska Hodowla Buraka Cukrowego Sp. z o.o., Krajowa Spó³ka Cukrowa S.A., Nordzucker Polska S.A., Pfeifer & Langen Polska S.A., Polfarmex Polska S.A., Polmos ¯yrardów Sp. z o.o., Südzucker Polska S.A., Vin−Kon S.A.), wyremontowano halê technologiczn± z 1962 r. Powsta³a ona wówczas z dotacji przemys³u cukrowniczego. Zosta³a wyposa¿ona w instalacjê wody, gazu, pró¿ni, przegrzanej pary wodnej ze specjalnego kot³a, zasilanie elektryczne „si³owe” oraz suwnicê d¼wigow±. S³u¿y³a badaniom podstawowych procesów technologicznych przemys³u spo¿ywczego i farmaceutycznego. Wykonywane by³y prace zwi±zane z ekstrakcj±, oczyszczaniem, filtracj±, zagêszczaniem, krystalizacj±, wirowaniem, suszeniem, odbarwianiem, odwapnianiem, odsalaniem, wymian± ciep³a oraz sterylizacj±. Wyniki badañ wdra¿ano w przemy¶le cukrowniczym. Wyremontowany zosta³ dach nad hal± oraz wymieniono instalacjê elektryczn± i wodno−kanalizacyjn±. Dziêki temu poprawi± siê warunki prowadzenia badañ w zakresie cukrownictwa, technologii ¶rodków spo¿ywczych, technologii skrobi i ch³odniczego utrwalania ¿ywno¶ci. W najbli¿szej przysz³o¶ci planuje siê poprawê wyposa¿enia stanowisk badawczych hali, co pozwoli na spe³nienie coraz wiêkszych wymagañ przemys³u.
WSHE uruchomi³a w Londynie Punkt Informacyjno−Rekrutacyjny. Uczelnia oferuje studia prowadzone metod± e−learningu w ramach Polskiego Uniwersytetu Wirtualnego na kierunkach: zarz±dzanie i marketing, pedagogika, politologia, informatyka i pielêgniarstwo. Oferta skierowana jest do Polaków, którzy mieszkaj± i pracuj± w Anglii. Tak¿e tych, którzy z powodów ekonomicznych przerwali studia w Polsce. szko³a bêdzie honorowa³a ich dotychczasowe indeksy z innych uczelni i zaliczy wcze¶niej zdane egzaminy. WSHE nawi±za³a w tym celu wspó³pracê z Phoenix High School, gdzie mie¶ci siê nie tylko sekretariat angielskiej placówki uczelni, ale tak¿e stanowiska komputerowe z dostêpem do Internetu dla tych, którzy nie maj± go w domu.
Uczelnia deklaruje, ¿e niektórzy polscy wyk³adowcy bêd± w miarê potrzeb dostêpni dla studentów w Londynie; wykorzystani zostan± te¿ polscy naukowcy pracuj±cy w Anglii. Dwa razy w roku studenci bêd± jednak musieli pojawiæ siê w Polsce na egzaminach. Koszt kszta³cenia wynosi 150 funtów miesiêcznie, do tego dochodzi wpisowe w wysoko¶ci 120 funtów.
Dotychczas na wirtualne studia zapisa³o siê 300 osób. – To znacznie przeros³o nasze oczekiwania – komentuje Karolina Wójcik, rzecznik WSHE. Tak du¿e zainteresowanie jest zapewne wynikiem nie tylko akcji promocyjnej, ale tak¿e informacji na temat londyñskiego punktu WSHE, które przekazywa³o BBC.
Uczestnicy tegorocznego, jubileuszowego 50. Miêdzynarodowego Festiwalu Muzyki Wspó³czesnej Warszawska Jesieñ (21−28 wrze¶nia) oklaskiwali bardzo udany wystêp studenckiej orkiestry z Katowic. Akademicka Orkiestra Symfoniczna im. Karola Szymanowskiego, dzia³aj±ca od 5 lat przy Akademii Muzycznej w Katowicach, dokona³a, pod batut± Arturo Tamayo, bardzo udanego prawykonania utworu things lost, things invisible Ewy Trêbacz, m³odej kompozytorki mieszkaj±cej w USA. Wyj±tkowe przyjêcie z owacj± na stoj±co spotka³o jednak kompozycjê Iannisa Xenakisa Nomos Gamma na 98 muzyków rozmieszczonych w¶ród publiczno¶ci. Studenci z Katowic odnie¶li du¿y sukces, doskonale radz±c sobie z tym trudnym, pierwszy raz wykonanym w Polsce utworem. Katowicka orkiestra, której dyrektorem jest Szymon Bywalec, wykona³a tak¿e utwory Gerarda Griseya i Magdaleny D³ugosz.
Bardzo udane i wysoko oceniane przez publiczno¶æ i krytyków koncerty przedstawia od kilku lat na Warszawskiej Jesieni M³odzie¿owy Zespó³ Polsko−Niemiecki prowadzony przez Rüdigera Bohna. W sk³ad grupy wchodzi 26 studentów, g³ównie z Polski i Niemiec, a tak¿e Wêgier, Austrii i Ukrainy. W tym roku zespó³ zagra³ utwory m.in. Lutos³awskiego, Cage’a i Spahlingera.
W jubileuszowej edycji Warszawskiej Jesieni udzia³ wziêli tak¿e studenci Uniwersytetu Kardyna³a Stefana Wyszyñskiego w Warszawie. Chór tej uczelni by³ czê¶ci± potê¿nego aparatu wykonawczego, który przedstawi³ dwa Zmartwychwstania: Sofii Gubajduliny i Krzysztofa Pendereckiego.
Jako imprezy towarzysz±ce, odbywaj± siê corocznie na WJ koncerty Ko³a M³odych Zwi±zku Kompozytorów Polskich. W tym roku na dwóch takich koncertach wykonano m.in. utwory studentów kompozycji: Dariusza Przybylskiego i Piotra Tabakiernika (AMuz. w Warszawie), Micha³a Ossowskiego i Grzegorza Pieñka (AMuz. w Poznaniu), Mateusza Ryczka (AMuz. we Wroc³awiu) i Marcina Gumieli (AMuz. w Bydgoszczy).
W dniach 15−21 pa¼dziernika odby³ siê w Krakowie 43. Studencki Festiwal Piosenki. W finale konkursu wyst±pi³o 46 zespo³ów i solistów. Zostali oni wy³onieni w eliminacjach regionalnych, które mia³y miejsce w 47 o¶rodkach w ca³ym kraju. Wziê³o w nich udzia³ ok. 9 tys. wykonawców. Jury pod przewodnictwem Jana Poprawy za najlepsz± uzna³o Katarzynê D±browsk± (na fot.), absolwentkê Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, aktorkê Teatru Wspó³czesnego. Oprócz I nagrody w wysoko¶ci 25 tys. z³ otrzyma³a ona tak¿e nagrodê „Dziennika Polskiego” w postaci kamery wideo. II nagrodê (10 tys. z³) otrzyma³a Gabriela Lencka, a III nagrodê (5 tys. z³) – Magdalena Lepiarczyk. Do koncertu laureatów zaproszono te¿ zespo³y Limbo oraz Ja Mmm Chyba ¦ciebie oraz solistów: Agnieszkê Kowalczyk, Magdalenê Dziêgiel i Marcina Skrzypczaka. Wyró¿niono te¿ £ukasza Wi¶niewskiego i Dariusza Szwedê. Nagrodê im. Wojciecha Bellona w wysoko¶ci 3 tys. z³, ufundowan± przez dr. Stanis³awa Bisztygê, otrzyma³ £ukasz Majewski. Stypendium twórcze im. Marka Grechuty w wysoko¶ci 20 tys. z³, ufundowane przez Aleksandra Gudzowatego, przyznano Lenie Piêkniewskiej, absolwentce poznañskiej ASP, laureatce III nagrody 41. SFP. Nagrodê im. Jacka Kaczmarskiego w postaci statuetki oraz 30 tys. z³ otrzyma³ Kazik Staszewski (nagrodê ufundowa³ Andrzej Urbañski, prezes Telewizji Polskiej S.A.).
W programie festiwalu, oprócz przes³uchañ konkursowych i gali laureatów, znalaz³o siê 11 recitali i koncertów. Festiwalowi towarzyszy³ te¿ przegl±d filmów dokumentalnych „W³odzimierz Wysocki in memoriam”.
(pik)
Dziêki subwencji FNP z programu Novum, którego beneficjentem jest dr Pawe³ Korecki, w Zak³adzie Fizyki Nanostuktur i Nanotechnologii Instytutu Fizyki UJ powstaje tomograficzny spektrometr rentgenowski. Umo¿liwi on uzyskanie czu³o¶ci chemicznej w metodzie obrazowania struktury atomowej. W przeciwieñstwie do standardowych metod dyfrakcyjnych, pozwoli on na obrazowanie struktury atomowej przy u¿yciu metod tomograficznych podobnych do metod u¿ywanych w medycynie (tomografia komputerowa, PET). Dziêki temu urz±dzeniu mo¿na bêdzie otrzymywaæ obrazy struktury kryszta³ów osobno dla atomów ró¿nych pierwiastków. Pozwoli to na uzyskanie np. kwazi−stereoskopowego obrazu struktury atomowej oraz umo¿liwi zastosowanie metody tomograficznej do bezpo¶redniego trójwymiarowego obrazowania pozycji domieszek w kryszta³ach pó³przewodnikowych i do obrazowania struktury uk³adów nanometrowych. Spektrometr wykorzystuje mikrosoczewki zbudowane z kilku milionów pojedynczych szklanych kapilar. Bêdzie u¿ywany wraz z laboratoryjnymi i synchrotronowymi ¼ród³ami promieniowania rentgenowskiego.
Program fnp Novum ma na celu wsparcie inicjatyw o istotnym znaczeniu dla nauki w Polsce i dla jej miêdzynarodowego presti¿u, które nie mog± uzyskaæ dofinansowania z innych ¼róde³, a zarazem nie s± objête pozosta³ymi programami Fundacji. Tak± inicjatyw± mo¿e byæ budowa nowej, oryginalnej aparatury badawczej, niezbêdnej do wykonania ¶ci¶le okre¶lonego projektu badawczego.
Tytu³ Barwy w³ókiennictwa dobrze oddaje wielow±tkowy charakter konferencji, któr± w dniach 18−21 wrze¶nia podsumowano projekt Transformacja przemys³u tekstylno−odzie¿owego z pracoch³onnego w naukoch³onny – LORIS TEX. W ró¿nych miejscach £odzi odby³ siê cykl spotkañ po¶wiêconych innowacjom w przemy¶le tekstylno−odzie¿owym oraz kierunkom rozwoju w³ókiennictwa.
W pierwszym dniu dyskutowano nad przysz³o¶ci± w³ókiennictwa, zwi±zan± z nowoczesnymi technologiami i zarz±dzaniem. Prof. Bogdan Piasecki, kieruj±cy projektem LORIS TEX, przedstawi³ uzyskane w nim wyniki badañ. Rozmawiano te¿ m.in. o wspó³pracy nauki z przemys³em w³ókienniczo−odzie¿owym. Przedstawiano £ód¼ jako miasto nowoczesnych technologii, które s± opracowywane dla tej ga³êzi przemys³u.
Drugiego dnia podczas spotkania w Zak³adzie W³ókienniczym FARBOLUX mówiono m.in. o znaczeniu projektów badawczych, których wyniki s± ¼ród³em innowacji w gospodarce, czym wp³ywaj± na miejsce polskiego w³ókiennictwa w Unii Europejskiej.
Obrady konferencji Otwarci na ¶wiat, które odby³y siê kolejnego dnia w Politechnice £ódzkiej, dotyczy³y prezentacji oferty technologicznej dla przemys³u tekstylno−odzie¿owego. G³os zabierali przedstawiciele instytutów naukowo−badawczych oraz P£. Prof. Izabella Kruciñska, dziekan Wydzia³u In¿ynierii i Marketingu Tekstyliów, przedstawi³a projekty i ofertê Centrum Zaawansowanych Technologii Pro Humano Tex, a prof. Bogumi³ £aszkiewicz mówi³ o nanotechnologiach w przemy¶le w³ókienniczym.
Tego dnia przedstawiciele ¶rodowisk naukowych, gospodarczych i administracyjnych podpisali list intencyjny dotycz±cy zamiaru utworzenia Klastra Biopolimerów i Zaawansowanych Technologii Przemys³u W³ókienniczo−Odzie¿owego. Jego sygnatariusze chc± dzia³aæ wspólnie, a przez to bardziej skutecznie. Stawiaj± na wspieranie innowacji i rozwój konkurencyjno¶ci. W¶ród celów klastra s± dzia³ania na rzecz zorganizowania i wdro¿enia regionalnej marki. Po podpisaniu listu trwa³a dyskusja nad perspektywami i kierunkami rozwoju Polskiej Platformy Technologicznej Przemys³u Tekstylnego, prowadzona przez prof. Izabellê Kruciñsk±.
Spotkanie 21 wrze¶nia po¶wiêcono kszta³ceniu kadry w zawodach w³ókienniczo−odzie¿owych.
15 wrze¶nia w Polanicy Zdroju rozegrano fina³ Akademickiego Pucharu Polski w Maratonach MTB z cyklu Mio Fujifilm Bikemaraton.
W tym roku przed fina³em w Polanicy rozegrano cztery wy¶cigi MTB w ramach APP w Maratonach MTB: w maju we Wroc³awiu, w czerwcu w Ustroniu, w lipcu w Krakowie i we wrze¶niu w Poznaniu. Ró¿nice punktowe w czo³ówce klasyfikacji indywidualnej oraz dru¿ynowej kobiet i mê¿czyzn by³y przed fina³ow± rozgrywk± bardzo ma³e. W klasyfikacji indywidualnej mê¿czyzn 5 pierwszych zawodników ró¿ni³o siê miêdzy sob± 1 punktem. Ka¿dy z nich mia³ szansê na zwyciêstwo.
Trasê fina³owego wy¶cigu wytyczono tak samo, jak w ubieg³ym roku. Zawodnicy zmierzyli siê z Górami Bystrzyckimi, na w³asnej skórze poznaj±c 4−kilometrowy (o ró¿nicy wysoko¶ci 420 m) podjazd na Hutê. Ostatni zjazd prowadzi³ trudn± technicznie, kamienist± drog±. Kobiety ¶ciga³y siê na dystansie 55 km, a mê¿czy¼ni na 84 km. By³o zimno, a wysoko w górach wia³ silny wiatr. Na szczê¶cie nie pada³o.
W Polanicy Zdroju najlepsza w¶ród pañ okaza³a siê Magdalena Zeman z Politechniki Poznañskiej, przed Ann± Rowiñsk± z Politechniki Lubelskiej i Gra¿yn± Walkowiak z PP. Klasyfikacjê mê¿czyzn wygra³ Kamil Mazurek z PL, przed Marcinem Piecuchem z Politechniki Rzeszowskiej i Przemys³awem Szczuckim z Kolegium Karkonoskiego w Jeleniej Górze. Dru¿ynowo w kategorii pañ sklasyfikowano kolejno zespo³y z politechnik Poznañskiej i Lubelskiej. W klasyfikacji dru¿ynowej mê¿czyzn zwyciê¿y³ zespó³ Politechniki Poznañskiej przed politechnikami ¦l±sk± w Gliwicach i Lubelsk±.
W klasyfikacji generalnej APP w Maratonach MTB w¶ród kobiet zwyciê¿y³a Anna Rowiñska z PL, przed Karolin± Grzyb z AZS AWF Katowice i Sabin± Grzegorczyk−Sztembis z PL. W¶ród mê¿czyzn najlepszy by³ Kamil Mazurek z PL, przed Marcinem Piecuchem z PRz. i Przemys³awem Szczuckim z KK. W klasyfikacji dru¿ynowej pañ wygra³ zespó³ z PL przed AZS AWF Katowice. Najlepszym zespo³em mêskim zosta³a dru¿yna z PP, przed zespo³ami z PL i P¦ w Gliwicach.
4 pa¼dziernika, w Dniu Ochrony Zwierz±t ustanowionym przez Sejm, a zarazem w dniu ¶w. Franciszka z Asy¿u, orêdownika idei poszanowania „naszych braci mniejszych”, odby³a siê siódma konferencja dotycz±ca etycznych i prawnych aspektów dobrostanu zwierz±t. Zorganizowa³a j± Sekcja Dobrostanu Zwierz±t i Higieny ¦rodowiska Polskiego Towarzystwa Nauk Weterynaryjnych oraz Zak³ad Higieny Zwierz±t i ¦rodowiska UPW. Obrady dotyczy³y m.in. prac legislacyjnych Parlamentu Europejskiego w zakresie dobrostanu zwierz±t, psychologicznych aspektów cierpienia zwierz±t, relacji cz³owiek – zwierzê w teorii i praktyce, problemu bezdomno¶ci zwierz±t, dobrostanu zwierz±t w ogrodach zoologicznych i ochrony zwierz±t u¿ywanych w badaniach biomedycznych.
– Pojêcie dobrostanu zwierz±t, jeszcze kilka lat temu bli¿ej nieznane w Polsce, znalaz³o ju¿ swoje trwa³e miejsce w nomenklaturze weterynaryjnej – powiedzia³ prof. Roman Ko³acz, cz³onek Krajowej Komisji Etycznej ds. Do¶wiadczeñ na Zwierzêtach.
O prawnych aspektach dobrostanu zwierz±t mówi³ Janusz Wojciechowski, pose³ do Parlamentu Europejskiego. Jedn± z inicjatyw legislacyjnych PE w tym zakresie jest wprowadzenie ca³kowitego zakazu importu do krajów Unii Europejskiej skór i futer pochodz±cych od psów i kotów. – Parlament Europejski jest „prozwierzêcy” – zapewnia³ eurodeputowany, dodaj±c, ¿e wyzwaniem naszego cz³owieczeñstwa i kultury jest stosunek do zwierz±t. Nale¿a³oby powo³aæ Pañstwow± Inspekcjê Ochrony Zwierz±t – postulowa³ J. Wojciechowski – bowiem obowi±zuj±ce w Polsce prawo w ra¿±cy sposób rozmija siê z rzeczywisto¶ci± i odbiega od zasad obowi±zuj±cych w rozwiniêtych krajach ¶wiata.
Konferencji towarzyszy³o posiedzenie Krajowej Komisji Etycznej ds. Do¶wiadczeñ na Zwierzêtach.
¯eglarskim akcentem zakoñczy³y siê XXIV Mistrzostwa Polski Szkó³ Wy¿szych. Ostatnimi zawodami by³y regaty ¿eglarskie, rozegrane w dniach 18−20 wrze¶nia na jeziorze Niegocin. Wystartowa³a w nich rekordowa liczba 52 za³óg, reprezentuj±cych 26 uczelni. Po najwy¿sze trofeum regat siêgnêli studenci SGH z Warszawy, daj±c dowód, ¿e ich uczelnia s³usznie posiada ¿aglowiec w swoim logo.
W ramach MPSW odby³o siê 78 imprez. Najwiêcej w maju (36) i kwietniu (19). Spo¶ród 16 miast – organizatorów, najwiêcej imprez przeprowadzi³y akademickie ¶rodowiska z: Warszawy (15), Wroc³awia (14), Krakowa (9), Katowic (6), Gdañska (5). Zawody mia³y ró¿ny charakter: 20 z nich rozegrano w typach uczelni, 17 w systemie bezpo¶rednim, a 41 – systemem eliminacyjnym. Ze wzglêdu na ma³± liczbê zg³oszonych zespo³ów nie uda³o siê przeprowadziæ mistrzostw Polski wy¿szych szkó³ zawodowych w pi³ce no¿nej i mistrzostw Polski wy¿szych szkó³ niepublicznych w koszykówce kobiet.
W tegorocznych mistrzostwach rywalizowano w 41 dyscyplinach. Najwiêcej zespo³ów zg³oszono do futsalu. W zawodach eliminacyjnych rywalizowa³o 206 dru¿yn uczelnianych. Fina³ wygra³ zespó³ AWF Wroc³aw, przed zespo³em z Wszechnicy ¦wiêtokrzyskiej w Kielcach i PWSZ Konin. Królami strzelców zostali studenci AWF Wroc³aw Tomasz Jaworski i S³awomir Ka³wak, a najlepszym bramkarzem okaza³ siê £ukasz B³aszczyk z PWSZ Konin.
Na drugim miejscu w¶ród najliczniej obsadzonych dyscyplin jest siatkówka mê¿czyzn – 148 dru¿yn. Dalej kolejno: siatkówka pla¿owa mê¿czyzn – 125 zespo³ów, siatkówka kobiet – 121, siatkówka pla¿owa kobiet – 102, koszykówka mê¿czyzn – 81, tenis sto³owy mê¿czyzn – 71, tenis sto³owy kobiet – 58, pi³ka no¿na – 56, a pierwsz± dziesi±tkê koñczy p³ywanie mê¿czyzn – 51 dru¿yn. Najmniej reprezentacji uczelnianych zg³osi³o siê w judo kobiet (8) i wio¶larstwie (9).
W klasyfikacji generalnej XXIV MPSW zwyciê¿y³ Uniwersytet Warszawski (2142 pkt.), przed czterema politechnikami: Gdañsk± (1984,5), Warszawsk± (1972), ¦l±sk± (1966) i Wroc³awsk± (1667,5). Sklasyfikowano 223 uczelnie, które wystartowa³y w mistrzostwach.
Prowadzono równie¿ rywalizacjê w siedmiu typach uczelni. W¶ród 22 politechnik najlepsza okaza³a siê Politechnika Gdañska. W¶ród 24 akademii – Akademia Ekonomiczna Kraków. Spo¶ród 18 uniwersytetów – Uniwersytet Warszawski. Z 29 pañstwowych wy¿szych szkó³ zawodowych najlepiej wypad³a PWSZ w Lesznie. W¶ród 10 uczelni medycznych najlepsi byli zawodnicy z Uniwersytetu Medycznego w £odzi. Wy¿sza Szko³a Przedsiêbiorczo¶ci i Zarz±dzania im. L. Ko¼miñskiego z Warszawy by³a najlepsza w¶ród 111 wy¿szych szkó³ niepublicznych. A najlepsze zespo³y spo¶ród 6 uczelni wychowania fizycznego i sportu wystawi³a AWFiS w Warszawie.
Najlepsze zespo³y Mistrzostw Polski Szkó³ Wy¿szych reprezentowa³y polskie uczelnie w Akademickich Mistrzostwach Europy, które rozgrywane by³y w okresie wakacyjnym. W grach zespo³owych Polska reprezentowana by³a przez: WSWFiT Supra¶l (koszykówka mê¿czyzn), PWSZ Gorzów Wlkp. (koszykówka kobiet), PWSZ Racibórz (siatkówka mê¿czyzn), Politechnika Czêstochowska (siatkówka kobiet), AWF Warszawa (pi³ka rêczna kobiet i mê¿czyzn oraz rugby), WSHiP z Warszawy (pi³ka no¿na). Tylko zespó³ koszykarek PWSZ z Gorzowa Wlkp. siêgn±³ po z³oto na AME rozegranych w Genewie.
Halina Hanusz