Poniszy komunikat ukaza si na stronie internetowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyszego 19 padziernika br.: W zwizku z uchwa Rady Wydziau Zarzdzania Uniwersytetu dzkiego uchylajc uchwa z dnia 9 kwietnia 2001 r. o nadaniu Panu Sawomirowi Owczarskiemu stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych w zakresie nauk o zarzdzaniu, z powodu stwierdzenia plagiatu rozprawy doktorskiej i odmow nadania stopnia doktora, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyszego, majc na uwadze przepis art. 72 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyszym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365, z pn. zm.), wezwa Pana Sawomira Jana Owczarskiego do natychmiastowego ustpienia z funkcji rektora Wyszej Szkoy Kupieckiej w odzi.
Jak uwani i stale mnie czytujcy Czytelnicy pamitaj, rektorowi Owczarskiemu powiciem dwa osobne artykuy (Doktorat po kupiecku, „FA” 05/2006 oraz I w zaparte, „FA” 06/2007). Plagiat doktoratu rektora wyszed na wiato dzienne w marcu 2006, ale Uniwersytet dzki popeni w tej sprawie wiele dziwnych bdw, dlatego zgodne z prawem cofnicie doktoratu nastpio dopiero rok pniej, 21 maja 2007.
Decyzja ta nie jest jednak prawomocna, bowiem zgodnie z kodeksem postpowania administracyjnego (na podstawie ktrego s przyznawane stopnie zawodowe i stopnie naukowe) mgr Owczarski ma prawo odwoa si do Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytuw (co zreszt ju zrobi) oraz, po negatywnej decyzji komisji – do Wojewdzkiego Sdu Administracyjnego w Warszawie. Pniej zostaje mu jeszcze kasacja do Naczelnego Sdu Administracyjnego. Sdy rozpatruj tylko prawomocno podjcia decyzji, natomiast nie zajmuj si merytoryczn ocen sprawy plagiatu, ktra ley w gestii Rady Wydziau i organu nadzorczego, jakim jest CK. Cao procedury odwoawczej zabiera ok. 2 lata, tak wic „idc w zaparte” mona przewlec uprawomocnienie si decyzji o odebraniu doktoratu do poowy 2009 r.
Jak si ostatnio przypadkowo dowiedziaem, mgr Owczarski w kocu wrzenia br. bardzo skrycie i po cichu zrezygnowa z funkcji rektora Wyszej Szkoy Kupieckiej. Nowym rektorem zosta 79−letni doc. dr Ziemowit Jdrzej Szczakowski, emerytowany pracownik Katedry Stosunkw Midzynarodowych Uniwersytetu dzkiego, ktry w Wyszej Szkole Kupieckiej pracuje od 1996 roku. Ten uczony doktoryzowa si w 1957 w moskiewskim Uniwersytecie im. omonosowa, a docentur uzyska w 1969 w ramach ministerialnych awansw na tzw. marcowych docentw.
Faktu zmiany rektora nie sposb zauway ledzc stron internetow uczelni. WSK zachowaa zdumiewajce milczenie i nawet ze zdj pochodzcych z uroczystej inauguracji, ktra miaa miejsce 1 padziernika w Sali Lustrzanej Paacu Poznaskich w odzi, trudno si zorientowa, bowiem i doc. Szczakowski maj na piersi identyczne acuchy rektorskie. Okazao si, e ten ostatni jest w obecnej chwili prezydentem Wyszej Szkoy Kupieckiej. Prorektorami nadal s: dr hab. Ryszard Kuriata (prodziekan Wydziau Nauk Spoecznych Akademii witokrzyskiej, Filia w Piotrkowie Trybunalskim) i prof. dr hab. Andrzej Pomykalski z Politechniki dzkiej.
Mimochodem ju wspomn, e obecna ustawa zabrania jednoczesnego penienia funkcji jednoosobowego organu w uczelni publicznej i niepublicznej.
Chciabym przypomnie art. 139 pkt. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyszym z 25 lipca 2007: Nauczyciel akademicki podlega odpowiedzialnoci dyscyplinarnej za postpowanie uchybiajce obowizkom nauczyciela akademickiego lub godnoci zawodu nauczycielskiego oraz art. 144 pkt. 3: Rzecznik dyscyplinarny wszczyna postpowanie wyjaniajce z urzdu w przypadku, gdy nauczycielowi akademickiemu zarzuca si popenienie czynu polegajcego na: 1) przywaszczeniu sobie autorstwa albo wprowadzeniu w bd co do autorstwa caoci lub czci cudzego utworu (...).
Sawomir Owczarski jest nie tylko pracownikiem naukowym niepublicznej uczelni w randze profesora uczelnianego, ale by te jej rektorem. Poniewa ustawodawca przewidzia, e raczej aden rektor nie nakae rzecznikowi dyscyplinarnemu rozpoczcia postpowania wyjaniajcego przeciwko samemu sobie, dlatego art. 149 pkt. 1 ustawy mwi: Ministrowi waciwemu do spraw szkolnictwa wyszego w postpowaniu wyjaniajcym i dyscyplinarnym przysuguj uprawnienia rektora, jeeli przewinienie jest zarzucane rektorowi, prorektorom, przewodniczcemu komisji, o ktrej mowa w art. 142 ust. 1 pkt 1, oraz przewodniczcemu i czonkom komisji, o ktrej mowa w art. 142 ust. 1 pkt 2.
Dodatkowo, kolejny punkt mwi, e sprawy dotyczce nierzetelnoci naukowej nie ulegaj przedawnieniu: Nie stosuje si przedawnienia w odniesieniu do wszczcia postpowania dyscyplinarnego wobec nauczyciela akademickiego, ktremu zarzuca si popenienie czynu, o ktrym mowa w ust. 3 pkt 1−5.
Jeli chodzi o rzecznikw, ich postpowanie reguluje art. 145, ktry mwi: 1. Rzecznikw dyscyplinarnych w uczelni powouje rektor, a rzecznikw dyscyplinarnych przy komisji, o ktrej mowa w art. 142 ust. 1 pkt 2 – minister waciwy do spraw szkolnictwa wyszego, spord nauczycieli akademickich posiadajcych co najmniej stopie naukowy doktora habilitowanego.
2. W przypadku powzicia przez organ, ktry powoa rzecznika dyscyplinarnego, wiadomoci o popenieniu czynu uzasadniajcego odpowiedzialno dyscyplinarn, organ niezwocznie poleca rzecznikowi dyscyplinarnemu wszczcie postpowania wyjaniajcego.
Po decyzji odebrania w maju 2007 doktoratu rektorowi Owczarskiemu, prof. Wiesaw Pu, rektor U, pismem z 19 czerwca br. powiadomi ministra nauki i szkolnictwa wyszego o plagiacie doktoratu i przysa kopie wszystkich potrzebnych dokumentw, aby ministerstwo mogo poleci rzecznikowi dyscyplinarnemu rozpoczcie postpowania wyjaniajcego dotyczcego dobrze udowodnionego plagiatu. Tego jednak nie zrobiono.
Jak mnie poinformowa w rozmowie telefonicznej dyrektor Adam ardecki z Departamentu Spraw Pracownikw Ministerstwa, przyczyn tego jest wewntrzna opinia prawna dyrektor Anny Migo z Departamentu Prawnego Ministerstwa, ktra na podstawie artykuu 150 (Do postpowania dyscyplinarnego wobec nauczycieli akademickich w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje si odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postpowania karnego (DzU Nr 89, poz. 555, z pn. zm. 12), z wyczeniem art. 82.) uznaa, e poniewa w kodeksie prawnym przestpstwo plagiatu przedawnia si po 5 latach, to rektora Owczarskiego nie mona dyscyplinarnie ciga, bo „prawo nie dziaa wstecz”!
Jest to jednak, zdaniem innych prawnikw, absolutnie bdna opinia, bowiem ustawodawca, aby zapobiec takiej sytuacji „przedawnienia dyscyplinarnego”, wprowadzi w artykule 144 pkt. 5 przepis (ktry wyej cytuj) przekrelajcy moliwo przedawnienia w stosunku do plagiatw i innych kantw akademickich i spraw uregulowa.
Sprawa ta pokazuje, jak kady – nawet bardzo jasny – przepis ustawowy moe by atwo przeinaczony przez „znawcw w prawie” i jak na oczach milczcego rodowiska naukowego gona sprawa pozostaje bez echa.
Przyczyn tego zrozumie nie mog take liczni profesorowie z odzi, gdzie o plagiacie rektora Owczarskiego opublikowano sporo artykuw w lokalnej prasie. Ministerstwo nie podao na swojej stronie internetowej, kto jest rzecznikiem dyscyplinarnym ministra, nie ma wic moliwoci bezporedniego poinformowania rzecznika o ewentualnych wykroczeniach rektorskich.
Obecnie, gdy Sawomir Owczarski zrezygnowa ze stanowiska rektora i obj stanowisko prezydenta WSK (ciekawe, na jakiej podstawie, bowiem aktualnie obowizujcy statut WSK z 22 sierpnia 2003 nie przewiduje takiego stanowiska!), zapewne pozostanie poza zasigiem karzcej rki sprawiedliwoci uczelnianej. Nie sdz, aby w uczelni, ktrej jest on w 100 proc. wacicielem, powoano rzecznika dyscyplinarnego i komisj dyscyplinarn, czego zreszt wymaga ustawa. W WSK wszystko si dzieje tak, jak yczy sobie waciciel.
Obecne Prawo o szkolnictwie wyszym zabrania te obejmowania funkcji rektora osobom, ktre skoczyy 70 lat, wic powoanie na to stanowisko sdziwego doc. Szczakowskiego te jest na bakier z przepisami prawa.
Smutne to stwierdzenie, ale mam wraenie, i ustawy, rozporzdzenia i statuty, wydane w celu walki z nierzetelnoci naukow, w duej mierze funkcjonuj tylko na papierze. Kiedy jaki czas temu postulowaem powoanie rzecznika rzetelnoci naukowej, z ust wysokiego rang urzdnika usyszaem, e nie jest tak le, bo „nauka sama si oczyszcza”. W Polsce to nie takie oczywiste i jestem w stanie to udowodni na wielu przykadach, opisywanych zreszt w tej rubryce.