Dowiadczenie, ktre chc opisa, nie upowania do uoglnie. Moe jednak by przydatne, jako studium przypadku (ang. case study), w zwalczaniu stereotypw. Okazji do obserwacji o znamionach eksperymentu naukowego dostarczyy mi wykady z metodologii bada naukowych. Ich suchaczami byli studenci 5−letnich jednolitych i 2−letnich uzupeniajcych studiw magisterskich. Jedyna rnica midzy nimi, zgodnie z kanonem indukcji eliminacyjnej, polegaa na tym, e ci pierwsi studiowali od pocztku w uczelni z penymi uprawnieniami akademickimi, drudzy za wczeniej ksztacili si w rnych, prywatnych i pastwowych, wyszych szkoach zawodowych. Obydwa roczniki pod wzgldem innych zmiennych, jak wiek, pe, tryb i lata studiw, a take tre, wymiar godzin oraz forma prowadzenia i warunki zaliczenia zaj, niczym si nie rniy.
Wkrtce – nie bez zdziwienia – zauwayem, e studenci studiw uzupeniajcych przejawiaj wiksze zainteresowanie wykadami, a take maj mniej trudnoci w ich zrozumieniu. rdem mojego zaskoczenia bya wyrana sprzeczno midzy tym, co obserwowaem, a powszechn opini o negatywnej selekcji na studia pierwszego stopnia i ich niszym poziomie, w porwnaniu ze studiami w uczelniach akademickich.
Moje subiektywne odczucia znalazy pene i obiektywne potwierdzenie w wynikach kocowego zaliczenia. Identyczny test wiadomoci zdao w pierwszym terminie ponaddwukrotnie wicej suchaczy uzupeniajcych studiw magisterskich (odpowiednio 58 i 28 proc.). Warto doda, e kryterium zaliczenia nie byo zbyt wygrowane. Zastosowany test wyboru stwarza szans uzyskania na chybi trafi 25 proc. trafnych odpowiedzi. eby zatem uzyska wymagane 75 proc. moliwych do uzyskania punktw, wystarczyo opanowa 50 proc. materiau. To, e zapewne nie wszyscy licencjaci podjli studia magisterskie, rnicy tej nie wyjania. Odpad i odsiew w cigu pierwszych trzech lat jednolitych studiw magisterskich na tym roczniku wynosi bowiem, jak si dowiedziaem, ponad 50 proc. By zatem, co najmniej, porwnywalnie wysoki.
W badaniach empirycznych, dochodzcych do uoglnie na drodze indukcji niezupenej, adna realna liczba prawdziwych przesanek nie gwarantuje prawdziwoci wnioskw. Wystarczy jednak, e jeden wynik obserwacji odbiega od pozostaych, by mona byo zakwestionowa ich powszechno. Opisany przypadek nie upowania do daleko idcych uoglnie. wiadczy jednak o potrzebie wikszego sceptycyzmu wobec stereotypw funkcjonujcych na temat studiw licencjackich. I o to chodzi.