22 stycznia doktorat honoris causa Szko³y G³ównej Gospodarstwa Wiejskiego otrzyma³ prof. Tadeusz Caliñski. Zwi±zany z Akademia Rolnicz± w Poznaniu uczony jest specjalist± w zakresie statystyki matematycznej i biometrii. Opublikowa³ niemal 150 prac, w tym 2 monografie w wydawnictwie Springer. Wypromowa³ 24 doktorów, z których 13 uzyska³o habilitacje, a 11 tytu³ profesorski. Wyk³ada³ w uczelniach Francji, W³och, Belgii, Holandii, Japonii, Niemiec, Portugalii, Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Zwi±zku Radzieckiego. Jest cz³onkiem The International Biometric Society, International Statistical Institute oraz The Institute of Mathematical Statistics.
Opracowa³ Piotr Kieraciñski
Wspó³praca: Gdañsk – Katarzyna ¯elazek, Gliwice – Pawe³ Do¶, Katowice – Jolanta Talarczyk, Kraków – Leszek ¦liwa, Lublin – Iwona Czajkowska−Deneka, Olsztyn – Anna Mioduchowska, Rzeszów – Anna Worosz, Siedlce – Adam Bobryk, Toruñ – Kinga Nemere−Czachowska, Warszawa – Ewa Chybiñska, Artur Wolski, Wroc³aw – Maria Kisza, Zielona Góra – Ewa Sapeñko.
Donald Tusk, prezes Rady Ministrów, powo³a³ prof. Mariê El¿bietê Or³owsk± na stanowisko sekretarza stanu oraz prof. Gra¿ynê Prawelsk±−Skrzypek na stanowisko podsekretarza stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wy¿szego. Prof. Or³owska odpowiada w MNiSW za wdro¿enia i innowacje, natomiast prof. Prawelska−Skrzypek za sprawy szkolnictwa wy¿szego.
Prof. M.E. Or³owska jest specjalistk± w dziedzinie informatyki, w zakresie baz danych oraz biznesowych systemów informatycznych. Wyk³ada³a w Uniwersytecie w Queensland (The Queensland University) w Australii. Jest cz³onkiem Australijskiej Akademii Nauk. Prof. Or³owska jest autork± i wspó³autork± blisko 300 publikacji. Wypromowa³a 32 doktorów nauk informatycznych. Zosta³a uhonorowana presti¿owymi miêdzynarodowymi wyró¿nieniami, takimi jak: cz³onkostwo w panelu VLDB, IT Awards, Distinguished Research Fellow of DSTC Pty Ltd. W roku 2007 powróci³a do kraju i objê³a stanowisko profesora w Polsko−Japoñskiej Wy¿szej Szkole Technik Komputerowych.
Prof. G. Prawelska−Skrzypek jest specjalistk± nauk o zarz±dzaniu. Karierê akademick± zwi±za³a z Uniwersytetem Jagielloñskim. Od 1997 r. pe³ni funkcjê dyrektora Instytutu Spraw Publicznych UJ oraz kierownika Zak³adu Zarz±dzania w Administracji Publicznej, a od 2005 tak¿e funkcjê dyrektora Centrum Edukacji S³u¿b Publicznych i Administracji UJ. Do pocz±tku lat 90. jej kariera naukowa rozwija³a siê na pograniczu nauk geograficznych, urbanistyki, socjologii, politologii i ekonomii, przy czym g³ównym obiektem zainteresowañ naukowych by³o miasto. W latach 90. zainteresowa³a siê zarz±dzaniem w sektorze publicznym. Pracê w UJ ³±czy z prac± w Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej – Ma³opolskim Instytucie Samorz±du Terytorialnego i Administracji w Krakowie. Pracowa³a tak¿e w Wy¿szej Szkole Biznesu – National−Louis University w Nowym S±czu oraz w Pañstwowej Wy¿szej Szkole Zawodowej w O¶wiêcimiu.
Nowe finansowanie, wiêksza dostêpno¶æ, lepsza jako¶æ – pod takimi has³ami chce reformowaæ polsk± naukê i szkolnictwo wy¿sze minister prof. Barbara Kudrycka. Zgodnie z wcze¶niejszymi zapowiedziami, ministerstwo zainicjowa³o szerok± debatê ¶rodowiskow± na temat koniecznych zmian w nauce i szkolnictwie wy¿szym, organizuj±c du¿± konferencjê o takim w³a¶nie tytule. Odby³a siê ona w dniach 24−25 stycznia br. w Szkole G³ównej Handlowej w Warszawie. Zaproszono bardzo szerokie grono go¶ci i dyskutantów – obecnych by³o ok. 250 osób.
Swoje pogl±dy mieli okazjê przedstawiæ szefowie wszystkich najwa¿niejszych instytucji: pocz±wszy od RGSW i PKA, poprzez konferencje rektorów, RN, PAN, NCBR, zwi±zki zawodowe, studentów, doktorantów, po organizacje pracodawców. Po raz pierwszy w nowych rolach mia³y okazjê wyst±piæ publicznie panie wiceminister: prof. Maria Or³owska i prof. Gra¿yna Prawelska−Skrzypek.
– Jakie kierunki studiów i dziedziny wiedzy s± wa¿ne dla rozwoju kraju? Czy i jak wspieraæ rozwój jednostek, które potrafi± po³±czyæ badania z dydaktyk± na najwy¿szym poziomie? Czy zmieniæ system odp³atno¶ci za studia? Jak dostosowaæ kszta³cenie do potrzeb rynków pracy? Jak zobiektywizowaæ system ocen projektów naukowych? Jak poprawiæ jako¶æ doktoratów i habilitacji? – to tylko czê¶æ pytañ, jakie minister Kudrycka postawi³a przed uczestnikami konferencji, oczekuj±c propozycji odpowiedzi.
Szerok± koncepcjê zmian systemowych przedstawi³ prof. Jerzy B³a¿ejowski, przewodnicz±cy RGSW, twierdz±c m.in., ¿e powinny one dotyczyæ weryfikacji polityki zatrudnienia w uczelniach, nowej równoleg³ej ¶cie¿ki dla osób tylko z doktoratami, uporz±dkowania studiów i stypendiów doktoranckich. Prof. Marek Rocki, nowy przewodnicz±cy PKA, podkre¶la³ wyzwania dotycz±ce jako¶ci nauczania w dalszym porz±dkowaniu systemu i konieczno¶æ wprowadzenia krajowej struktury kwalifikacji. Prof. Tadeusz Luty, szef KRASP, postulowa³ dywersyfikacjê ¼róde³ finansowania uczelni, w tym wprowadzenie wspó³p³atno¶ci i powo³anie zespo³u, który opracowa³by spójne prawo dla szkolnictwa wy¿szego i nauki oraz powo³anie narodowej radê nauki przy premierze. Prof. Tomasz Borecki, rektor SGGW, postawi³ tezê o konieczno¶ci powrotu do jednoetatowo¶ci. Prof. Jerzy Wo¼nicki, prezes FRP, podkre¶la³ potrzebê stworzenia w Polsce uniwersytetów badawczych i wykorzystania mo¿liwo¶ci konsorcjów naukowo−przemys³owych. Prof. Jerzy Malec, przewodnicz±cy KRZaSP, mówi³ o po¿±danej konwergencji obu sektorów szkolnictwa wy¿szego.
W obszarze nauki prof. Micha³ Szulczewski, szef RN, proponowa³, by lepiej wykorzystywaæ potencja³ polskiej nauki. Prof. Micha³ Kleiber, prezes PAN, porównywa³ nasz± naukê z nauk± europejsk± i sygnalizowa³ zmiany w Akademii, m.in. wprowadzenie audytu i ³±czenie instytutów w centra naukowe. Twierdzi³ te¿, ¿e wybory nie zawsze s± najlepszym sposobem doboru osób w nauce. Prof. Maciej ¯ylicz, prezes FNP, postulowa³ zdecydowane przesuniêcie funduszy z dotacji statutowej w kierunku konkursów grantowych, a prof. Bogus³aw Smólski, szef NCBR, podkre¶la³ konieczno¶æ zwiêkszenia finansowania du¿ych strategicznych programów badawczych i wdro¿eñ.
Tego typu konferencja, pomimo dwóch dni wielogodzinnych obrad – kiedy ka¿dy z dyskutantów ma kilka lub najwy¿ej kilkana¶cie minut na przedstawienie swoich pogl±dów – mo¿e byæ jedynie pocz±tkiem szerszej dyskusji. Jako taka spe³ni³a swoje zadanie. Pytanie, co dalej? Kto bêdzie opracowywa³ szczegó³owe koncepcje zmian i w jakim kierunku one pójd±? Wiceminister Or³owska prosi³a, aby szczegó³owe propozycje i inne g³osy przesy³aæ na jej e−mail: maria.orlowska@nauka.gov.pl.
13 grudnia ub.r. odby³a siê 109. Sesja Zgromadzenia Ogólnego PAN. Tematem debaty naukowej by³y Globalne zmiany klimatyczne. O przyczynach zmian klimatycznych mówi³ prof. Krzysztof E. Haman. Prezentowano skutki zmian klimatu: wzrost ¶redniej temperatury, wzrost zawarto¶ci dwutlenku wêgla w atmosferze i topnienie lodowców (prof. Jacek Jania) oraz konsekwencje psychospo³eczne bêd±ce efektem kataklizmów pogodowych (prof. Jan Strelau). Prof. Zbigniew W. Kundzewicz mówi³, ¿e ocieplenie klimatu powoduje wielkie straty materialne. Miêdzy latami 60. i 90. XX wieku wzros³y one o¶miokrotnie i osi±gnê³y poziom 107 mld dolarów rocznie. Najbardziej wra¿liwe obszary to Arktyka, Afryka, ma³e wyspy i wielkie delty rzeczne. Du¿e straty ponosi rolnictwo na niskich szeroko¶ciach geograficznych. Równocze¶nie poprawia siê... jako¶æ wina we Francji. O skuteczno¶ci polityki klimatycznej mówi³ prof. Tomasz ¯ylicz. Zastanawia³ siê nad ekonomicznymi skutkami zmian klimatu, m.in. w kontek¶cie wzrostu emisji zanieczyszczeñ przez kraje rozwijaj±ce siê, realizacj± protoko³u z Kioto oraz przysz³o¶ci± polskiej polityki klimatycznej. Prof. Krzysztof Warmuziñski prezentowa³ mo¿liwo¶ci i ograniczenia wykorzystania ¼róde³ energii, które nie powoduj± zanieczyszczeñ ¶rodowiska.
ZO PAN przyjê³o stanowisko W sprawie zmian klimatu, globalnego ocieplenia i ich alarmuj±cych skutków, w którym czytamy m.in. o zagro¿eniach wynikaj±cych z globalnego ocieplenia klimatu: „wywo³uje ono negatywne skutki w rolnictwie, hydrologii, demografii (szacuje siê, na przyk³ad, ¿e zmiany klimatyczne mog± w nieodleg³ej przysz³o¶ci pozbawiæ dostêpu do wody pitnej oko³o 1/4 ludno¶ci ¶wiata)”. Naukowcy z PAN wysnuwaj± wniosek, ¿e nale¿y aktywnie w³±czyæ siê w realizacjê idei przeciwdzia³ania tym niekorzystnym dla ¶rodowiska i cz³owieka zmianom. „Wymaga to nadania priorytetu rozleg³ym i ró¿norodnym obszarom badawczym, w tym badaniom nad fizycznymi i biochemicznymi mechanizmami zmian klimatycznych oraz ich matematycznym modelowaniem” – czytamy w stanowisku przyjêtym przez ZO PAN. Elita polskich uczonych proponuje utworzenie pod auspicjami Polskiej Akademii Nauk specjalnego Programu przeciwdzia³ania zagro¿eniom klimatycznym i ich skutkom. W ramach tego programu finansowano by i koordynowano prace badawcze oraz dzia³ania prawne i ekonomiczne, dotycz±ce ró¿nych aspektów zmian klimatycznych.
W czê¶ci organizacyjnej ZO zapoznano siê m.in. z informacj± prof. Micha³a Kleibera o bie¿±cych dzia³aniach kierownictwa Akademii oraz przyjêto w jej poczet nowych cz³onków. 22 dotychczasowych cz³onków korespondentów PAN zyska³o status cz³onka zwyczajnego PAN. S± to profesorowie: Jerzy M. Brzeziñski, Stanis³aw Walto¶ i Henryk Olszewski (Wydz. I); Jerzy Fabiszewski i Maciej ¯ylicz (Wydz. II); Wojciech Dziembowski, Henryk Szymczak i Wojciech J. Stec (Wydz. III); Daniel Bem, Zbigniew Ciok, Andrzej Rakowski, Kazimierz Sobczyk, Zenon Waszczyszyn, W³adys³aw W³osiñski i Wies³aw Woliñski (Wydz. IV); Andrzej Grzywacz, Zygmunt Reklewski, Franciszek Tomczak i Teresa ¯ebrowska (Wydz. V); Janusz Komender, Olgierd Narkiewicz i Jan Ry¿ewski (Wydz. VI) oraz Lubomir W. Baran i Janusz Kotlarczyk (Wydz. VII). Do grona cz³onków PAN przyjêto jako cz³onków korespondentów 32 osoby. Cz³onkami Wydz. I zostali profesorowie: Stanis³aw Filipowicz, Zbigniew Kwieciñski, Aleksander Posern−Zieliñski, Aleksander Welfe i El¿bieta Witkowska−Zaremba. Do Wydz. II przyjêto profesorów: Jerzego Duszyñskiego i Jacka Oleksyna. Cz³onkami korespondentami Wydz. III zostali profesorowie: Wies³aw Ple¶niak, Krzysztof Redlich, Ma³gorzata Witko i Henryk Wo¼niakowski. Wydzia³ IV przyj±³ 10 nowych cz³onków korespondentów: Romualda Bêdziñskiego, Tadeusza Burczyñskiego, Tadeusza Chmielniaka, Adama Janiaka, Mariana Ka¼mierkowskiego, Józefa Korbicza, Henryka Krawczyka, Józefa Modelskiego, Andrzeja Nowickiego i Jana Wójcickiego. Cz³onkami korespondentami Wydz. V zostali profesorowie: W³odzimierz Bednarski, Ma³gorzata Mañka, Zdzis³aw Smor±g, Wojciech ¦wiêcicki, Marek ¦witoñski, Jan ¯mudziñski. Do Wydz. VI przyjêto profesorów: Jana Albrechta, Marka Krawczyka i Jerzego Vetulaniego. Cz³onkami korespondentami Wydz. VII zostali profesorowie: Józef Dubiñski i Andrzej ¯ela¼niewicz. Obecnie PAN liczy 198 cz³onków krajowych rzeczywistych, 148 cz³onków krajowych korespondentów i 212 cz³onków zagranicznych.
W dniach 24−26 stycznia w Uniwersytecie Zielonogórskim odby³o siê posiedzenie KRPUT. Nowym tematem, który stan±³ przed uczelniami technicznymi, jest ocena pracowników nie bêd±cych nauczycielami akademickimi. Dotychczas oceniano tylko pracowników naukowo−dydaktycznych. Obecnie w warunkach konkurencji na rynku pracy i potrzeby zatrudnienia wysoko kwalifikowanej kadry tak¿e na stanowiskach nienaukowych i niedydaktycznych, powsta³a konieczno¶æ zró¿nicowania p³ac w administracji i obs³udze uczelni. Podstaw± takiego rozwi±zania mo¿e byæ jedynie okresowa ocena pracowników tych dzia³ów. Do¶wiadczenia swoich uczelni w tym zakresie przedstawili rektorzy politechnik Lubelskiej i Bia³ostockiej oraz Uniwersytetu Technologiczno−Przyrodnicznego w Bydgoszczy. Ka¿da z uczelni inaczej podesz³a do zagadnienia. W UTP postanowiono ocenê sparametryzowaæ, w PB poprzestano na ocenie opisowej, PL za¶ próbowa³a ³±czyæ obie metody. Rektor AGH zauwa¿y³, ¿e w jego uczelni problem podjêto kilka lat wcze¶niej. Rektorzy doszli do wniosku, ¿e przy ocenie pracowników warto postêpowaæ bardzo konsyliacyjnie ze zwi±zkami zawodowymi.
Podjêto te¿ dyskusjê nad zintegrowanymi systemami informatycznymi zarz±dzania uczelni±. Problemy zwi±zane z tworzeniem wspólnej platformy informatycznej, któr± próbuj± wdro¿yæ PW, UMCS, UJ i U¦, przedstawi³ prof. W³odzimierz Kurnik z PW. Okazuje siê, ¿e niektóre uczelnie, np. AGH, P¦ czy P£, tworzy³y takie platformy stopniowo, bazuj±c na modyfikacjach systemów informatycznych do czê¶ciowej obs³ugi pewnych zadañ uczelni, które wprowadzano od lat (np. w P¦ ju¿ od lat 80. ub. wieku). Rektorzy uczelni technicznych wyrazili postulat, by informatyzacjê uczelni wpisaæ do projektu informatyzacji kraju. Tomasz Kokowski z PP przedstawi³ problemy z synchronicznym wprowadzeniem w ca³ym kraju elektronicznej legitymacji studenckiej. Mówi³ m.in. o zabiegach producentów kart, którzy opó¼niaj± i uniewa¿niaj± przetargi, a równocze¶nie wchodz± w mniejsze obszary, np. do poszczególnych uczelni, „tylnymi drzwiami”. Bardzo negatywnie oceni³ jako¶æ kart wprowadzonych w ten sposób na polski rynek. Opisa³ te¿ konstruktywn± wspó³pracê PP z w³adzami miejskimi Poznania w zakresie rozszerzania zakresu us³ug dostêpnych za po¶rednictwem ELS.
Prof. Józef Korbicz z UZ przedstawi³ bibliotekê cyfrow± tworzon± przez swoj± uczelniê i zaproponowa³ integracjê dzia³añ uczelni technicznych w tym zakresie. Wskazywa³, ¿e prawo autorskie istotnie ogranicza mo¿liwo¶æ publikacji wielu prac w Internecie.
Prof. Jerzy ¦wi±tek, przewodnicz±cy Komisji Akredytacyjnej Uczelni Technicznych, zaproponowa³ nowy model akredytacji, polegaj±cy na ocenie poszczególnych jednostek, a nie kierunków kszta³cenia. Swoje do¶wiadczenia w zakresie oceny kosztoch³onno¶ci kszta³cenia na kierunkach technicznych przedstawili reprezentanci PB. Prof. Józef Gawlik, rektor PK, zaprezentowa³ wyniki projektu badania karier absolwentów uczelni. Waldemar Siwiñski, prezes Fundacji Edukacyjnej Perspektywy, mówi³ o zasadach tworzenia rankingów szkó³ wy¿szych, które pojawi³y siê ostatnio na ¶wiecie.
Go¶ciem polskich rektorów by³ prof. Serhij Sydorenko, prorektor Politechniki Kijowskiej, który m.in. przedstawi³ wspó³pracê swej uczelni z Polsk±. Troje z obecnych na konferencji rektorów okaza³o siê byæ absolwentami kijowskiej uczelni. Donios³ym akcentem spotkania by³o podpisanie umowy o wspó³pracy miêdzy KRPUT a Stowarzyszeniem Rektorów Uczelni Technicznych Ukrainy.
Rozstrzygniêto konkurs na koncepcjê urbanistyczno−architektoniczn± nowego budynku informatyki Wydzia³u Matematyki, Fizyki i Informatyki Uniwersytetu Gdañskiego. Wygra³a pracownia architektoniczna HS99 Herman i ¦mierzewski z Koszalina.
Nowy budynek informatyki zostanie wybudowany w kampusie oliwskim. Inwestycja powstaje w ramach projektu Budowa Ba³tyckiego Kampusu Uniwersytetu Gdañskiego, który znalaz³ siê na li¶cie indywidualnych projektów kluczowych do Programu Infrastruktura i ¦rodowisko w Priorytecie 13. Infrastruktura Szkolnictwa Wy¿szego (na lata 2008−13). Koszt ca³ej inwestycji to 65,70 mln euro (262 mln z³), z czego dofinansowanie ze ¶rodków unijnych wyniesie 55,85 mln euro. Ba³tycki Kampus UG – obok ju¿ istniej±cych budynków rektoratu, a tak¿e wydzia³ów: Prawa i Administracji, Filologiczno−Historycznego, Matematyki, Fizyki i Informatyki oraz Biblioteki G³ównej UG – bêd± tworzyæ nowe budynki Wydzia³u Biologii, Wydzia³u Chemii (kierunek chemia oraz ochrona ¶rodowiska i zdrowia cz³owieka), budynek informatyki Wydzia³u Matematyki, Fizyki i Informatyki oraz nowy gmach Wydzia³u Nauk Spo³ecznych (w trakcie budowy). W planach rozbudowy kampusu jest tak¿e gmach neofilologii oraz Uniwersyteckie Centrum Sportu i Rekreacji.
W nowym budynku informatyki, o powierzchni ok. 10 tys. m2, bêd± siê mie¶ci³y 2 du¿e audytoria wyposa¿one w multimedia, 14 nowoczesnych sal komputerowych, 6 pracowni, laboratoria z nowoczesnym sprzêtem, Centrum Do¶wiadczalne Fizyki ze specjalistycznymi komorami akustycznymi. Znajdzie tam te¿ miejsce Krajowe Centrum Informatyki Kwantowej w Gdañsku. Realizacja nowej inwestycji powinna siê rozpocz±æ latem 2009 r. Szacowany koszt to 41 mln z³. Obecnie na Wydziale Matematyki, Fizyki i Informatyki studiuje 1083 studentów i doktorantów.
Mgr in¿. S³awomir Boncel, chemik z Politechniki ¦l±skiej, zosta³ laureatem I nagrody w konkursie „Forum Akademickiego” na artyku³ popularnonaukowy. Za pracê Nanorurki w kremie, czyli rzecz o sitach cz±steczkowych laureat otrzyma weekendowy pobyt w Hotelu Villa Tarsis w Ko³obrzegu, o warto¶ci 1300 z³, ufundowany przez firmê Horizon Travel oraz nagrodê pieniê¿n± w wysoko¶ci 2000 z³, ufundowan± przez firmê Carl Zeiss.
Nanorurki w kremie... to artyku³ o „sitach molekularnych”, przez które przepuszcza siê mieszaniny gazów, by je rozdzieliæ. Nanorurki za¶, to alotropowa odmiana wêgla w postaci plastra u³o¿onych obok siebie rurek o mikroskopijnej ¶rednicy.
S³awomir Boncel pochodzi z Jaworzna, jest absolwentem Politechniki ¦l±skiej i doktorantem tej uczelni. Napisa³ swój artyku³ barwnym jêzykiem, pe³nym sugestywnych porównañ, znakomicie opisuj±c i wyja¶niaj±c zabiegi badawcze i przebiegaj±ce w ich wyniku procesy. Jego tekst drukujemy w tym numerze (str. 38).
II nagrodê otrzyma³a mgr Beata Czy¿ z Wroc³awia, ekolog, absolwentka Wydzia³u Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wroc³awskiego. Jest doktorantk± na tym¿e wydziale i asystentk± w Zak³adzie Ekologii Ptaków. Wroc³awianka napisa³a atrakcyjn± pracê z dziedziny ekologii behawioralnej o ptasich rodzinach, obserwowanych nad Stawami Milickimi w Dolinie Baryczy.
III nagroda przypad³a mgr Monice S³upeckiej z Warszawy. Autorka jest biologiem, absolwentk± SGGW w Warszawie, asystentk± w Zak³adzie Fizjologii Przewodu Pokarmowego w Instytucie Fizjologii i ¯ywienia Zwierz±t im. J. Kielanowskiego PAN w Jab³onnie. Jej artyku³ dotyczy³ dojrzewania przewodu pokarmowego prosi±t.
Nie przyznano nagrody specjalnej za artyku³ o tematyce ekonomiczno−bankowej, o warto¶ci 1500 z³, ufundowanej przez Zwi±zek Banków Polskich.
Wyró¿nienia w konkursie otrzymali: mgr in¿. Adam Kuzdraliñski (Akademia Rolnicza w Lublinie), mgr Joanna Mroczkowska (Instytut Slawistyki PAN), mgr Ma³gorzata Szafarska (UJ) i mgr Iwona Grzelczak−Mi³o¶ (UAM).
Jury w sk³adzie: red. Magdalena Bajer, prof. Ewa Bartnik i red. Grzegorz Filip by³o zadowolone z poziomu prac. Konkurs „Forum Akademickiego” dla m³odych uczonych na artyku³ popularnonaukowy opowiadaj±cy o ich w³asnych badaniach przeprowadzony zosta³ po raz trzeci, jak zawsze pod patronatem ministra nauki i szkolnictwa wy¿szego. Tym razem zg³oszono 55 prac z ca³ej Polski. By³y w¶ród nich artyku³y z wielu dziedzin nauki.
Wraz z postêpem globalizacji i szerokim dostêpem do informacji w¶ród przedsiêbiorstw klasyczne zasoby, takie jak: kapita³, praca, postêp techniczny, przesta³y byæ podstaw± do osi±gania przewagi konkurencyjnej, w szczególno¶ci przez korporacje miêdzynarodowe. Po eksplozji przedsiêbiorstw z sektora nowoczesnych technologii, w szczególno¶ci internetowych (o warto¶ci wielokrotnie przewy¿szaj±cej nak³ady kapita³u), ¶wiat dojrza³ mo¿liwo¶æ osi±gania przewagi konkurencyjnej na poziomie kapita³u ludzkiego. Tak wyodrêbni³a siê dziedzina zarz±dzanie zasobami ludzkimi (ZZL).
W Polsce o rozwoju zarz±dzania zasobami ludzkimi mo¿na mówiæ od rozpoczêcia przemian ustrojowych. Solidne podwaliny rozwoju tej dziedziny wiedzy da³a silna wcze¶niej ekonomika pracy. Zarz±dzanie zasobami ludzkimi nale¿y do specjalno¶ci interdyscyplinarnych na granicy nauk o zarz±dzaniu oraz ekonomii, z któr± zwi±zane s± badania rynku pracy. W Polsce w³a¶ciwie w ka¿dym o¶rodku badañ ekonomicznych istniej± zespo³y naukowe, które rozwijaj± tê specjalno¶æ, zwan± czasami równie¿ zarz±dzaniem czynnikiem ludzkim, kadrami lub personelem. Niepodwa¿alny wk³ad w rozwój ZZL w Polsce mia³ Komitet Nauk o Pracy i Polityce Spo³ecznej PAN.
Polscy naukowcy niechêtnie siêgaj± do krajowego dorobku ZZL. Niewielka liczba cytowañ polskich publikacji przez rodzimych naukowców hamuje rozwój tej specjalno¶ci. Rodzi siê postulat, aby szerzej korzystaæ z dorobku polskich o¶rodków badawczych. Problemem do rozwi±zania jest nazewnictwo, u¿ywane przez przedstawicieli tej specjalno¶ci w Polsce. Wiele osób chcia³oby mówiæ ju¿ o osobnej dziedzinie zzl, jednak brak jednolitej nomenklatury skutecznie hamuje rozwój tej dyscypliny.
Zarz±dzanie zasobami ludzkimi nale¿y do specjalno¶ci, w których ca³y rozwój wi±¿e siê z opisywaniem skutecznych rozwi±zañ wykorzystywanych w biznesie. Bardzo wa¿na jest zatem wspó³praca naukowców z przedsiêbiorcami, tak podczas badañ, jak i konferencji. Podobnie w sferze edukacji, pierwszy postulat wi±¿e siê z w³±czeniem przedstawicieli biznesu do nauczania zzl – zarówno przy prowadzeniu zajêæ, jak i na poziomie tworzenia programów nauczania. Wa¿n± rolê spe³niaj± ko³a naukowe, które chêtnie wspó³pracuj± z przedstawicielami biznesu. Istotnym postulatem edukacyjnym jest tworzenie specjalno¶ci ZZL w jêzyku angielskim.
zzl wymaga wiele pracy od ¶rodowiska badaczy, aby poziomem dogoniæ inne dziedziny wiedzy. Szeroka wspó³praca z praktykami zapewnia wystarczaj±co szybkie tempo jej rozwoju. Nauka, w której nie ma ju¿ nic do zrobienia, jest martwa.
1 grudnia ub.r. Uniwersytet Warszawski otrzyma³ nagrodê specjaln± Grand Prix w konkursie architektonicznym Warszawa bez barier 2007, organizowanym przez Stowarzyszenie Przyjació³ Integracji oraz Urz±d m.st. Warszawy. Uczelnia zosta³a nagrodzona za ca³okszta³t dzia³añ na rzecz osób niepe³nosprawnych. Prof. Katarzyna Cha³asiñska−Macukow, rektor UW, powiedzia³a: – Nasz sukces polega na tym, ¿e jeste¶my jedn± spo³eczno¶ci± akademick±, której czê¶ci± s± studenci i pracownicy pe³no− i niepe³nosprawni. Jeste¶my ró¿ni, ale jeste¶my razem. Nasza oferta jest dla wszystkich.
W 2007 roku konkurs Warszawa bez barier zorganizowano po raz czwarty i po raz czwarty nagrodê odebra³ UW. W 2004 r., podczas pierwszej edycji konkursu, Grand Prix otrzyma³ budynek Instytutu Kultury Polskiej Wydzia³u Polonistyki UW. W 2005 r. w kategorii „obiekt zabytkowy” wyró¿niono siedzibê dawnej biblioteki. Dwa lata temu budynek Wydzia³u Prawa UW – Collegium Iuridicum III zwyciê¿y³ w kategorii „obiekt u¿yteczno¶ci publicznej”. W ubieg³orocznej edycji konkursu uniwersytet zosta³ doceniony za wieloletni± dzia³alno¶æ na rzecz likwidacji barier architektonicznych oraz prace na rzecz integracji osób niepe³nosprawnych z otoczeniem.
W 1996 r. w Uniwersytecie Warszawskim studiowa³o 40 niepe³nosprawnych studentów. Dziêki u³atwieniom, jakie uczelnia im zapewnia, liczba osób niepe³nosprawnych studiuj±cych w UW wzros³a w 2007 r. do tysi±ca.
Niepe³nosprawni studenci mog± korzystaæ m.in. z transportu uniwersyteckiego, wypo¿yczalni przeno¶nego sprzêtu komputerowego, Centrum Komputerowego dla Studentów Niepe³nosprawnych oraz Biblioteki Ksi±¿ki Cyfrowej. Sta³e dy¿ury w uczelni pe³ni± psycholog i psychiatra. Z roku na rok zwiêksza siê liczba budynków uniwersyteckich dostosowanych do potrzeb osób niepe³nosprawnych. W tej chwili 23 budynki dostosowane s± w pe³ni, 12 za¶ – czê¶ciowo.
Warszawska AM jako pierwsza w Polsce utworzy³a stanowisko rzecznika rzetelno¶ci naukowej. W drodze konkursu zosta³ na nie powo³any dr n. med. Marek Wroñski.
– Tworz±c to stanowisko podkre¶lamy, jak istotne jest dla nas szerzenie wiedzy na tematy zwi±zane z etyk± dzia³añ naukowych – powiedzia³ prof. Leszek P±czek, rektor AM w Warszawie. Zdaniem rektora, zarówno m³odzi naukowcy, jak i profesorowie z wieloletnim sta¿em, potrzebuj± informacji dotycz±cych nieetycznych dzia³añ w nauce i ich pó¼niejszych nastêpstw dla kariery zawodowej.
Zadaniem postawionym przed rzecznikiem rzetelno¶ci naukowej jest zapobieganie zjawiskom patologicznym w nauce. Na przyk³adach krajowych i zagranicznych rzecznik bêdzie pokazywa³ przypadki z³ych postêpowañ oraz przedstawia³ ich konsekwencje. Bêdzie równie¿ przygotowywa³ zalecenia dla spo³eczno¶ci akademickiej dotycz±ce publikacji naukowych.
W ramach dzia³alno¶ci prewencyjnej ma on organizowaæ wyk³ady i szkolenia dotycz±ce obowi±zuj±cych przepisów oraz standardów postêpowania. Bêd± one skierowane nie tylko do szeregowych pracowników uczelni, ale tak¿e do cz³onków nowego sk³adu komisji dyscyplinarnej oraz rzeczników dyscyplinarnych. Dr M. Wroñski bêdzie s³u¿y³ rad± i pomoc± zarówno pracownikom uczelni zwracaj±cym siê do niego anonimowo, poprzez e−mail czy telefon, jak i tym, którzy bêd± kontaktowali siê z nim jawnie. Rzecznik rzetelno¶ci naukowej bêdzie jednocze¶nie pe³ni³ funkcjê pe³nomocnika rektora ds. nierzetelno¶ci naukowych. Bêdzie doradza³ rektorowi, cz³onkom kolegium rektorskiego, rzecznikowi dyscyplinarnemu, przewodnicz±cemu komisji dyscyplinarnej oraz dziekanom, jakie kroki i dzia³ania powinny byæ podjête w sprawach dotycz±cych z³amania etyki naukowej oraz naruszenia dobrych obyczajów akademickich.
Od ponad 6 lat dr Marek Wroñski publikuje na ³amach „Forum Akademickiego” cykl artyku³ów Z archiwum nieuczciwo¶ci naukowej. Jest uznawany za jednego z najlepszych specjalistów z tego zakresu w Polsce. Jest cz³onkiem Rady Redakcyjnej amerykañskiego czasopisma „Plagiary”.
W ci±gu ostatnich 2 lat liczba niepe³nosprawnych studentów w UMK wzros³a do ok. 500 osób. W listopadzie uruchomiono drugie stanowisko komputerowe dla osób s³abowidz±cych. 24−calowy monitor, oprogramowanie przetwarzaj±ce tekst i aplikacje internetowe na d¼wiêk oraz klawiatura z powiêkszonymi klawiszami u³atwiaj± im pracê. Dziêki temu studenci mog± m.in. korzystaæ z ksiêgozbioru podrêcznego Biblioteki Uniwersyteckiej. W planach s± zakupy klawiatury brajlowskiej oraz myszy sterowanej ruchami g³owy.
Niemal na ka¿dym wydziale jest przynajmniej jedna sala wyk³adowa z pêtl± indukcyjn±, która wspomaga naukê studentów z uszkodzonym narz±dem s³uchu. Mo¿na równie¿ wypo¿yczyæ indywidualny zestaw FM: wyk³adowca u¿ywa specjalnego nadajnika, a student ma odbiornik i s³uchawki, za pomoc± których odbiera znacznie wzmocniony d¼wiêk. W ten sposób nie musi ju¿ ¶ledziæ ruchu warg wyk³adowcy, a ten mo¿e swobodnie poruszaæ siê po sali. Niedos³ysz±cy student mo¿e tak¿e otrzymaæ przystawki wibracyjne do telefonu w akademiku, które sygnalizuj±, ¿e telefon dzwoni.
Studenci z uszkodzonym narz±dem ruchu lub wzroku mog± liczyæ na bezp³atny transport na zajêcia oraz na zabiegi rehabilitacyjne i z powrotem. Dwa razy w tygodniu maj± zapewnione zajêcia na basenie. Trzy razy w tygodniu do ich dyspozycji jest baza fizykoterapeutyczna w Akademickiej Przychodni Lekarskiej. Osoby poruszaj±ce siê na wózkach maj± prawo do asystenta, którego zadaniem jest wszechstronna pomoc podopiecznemu w sytuacjach, w których nie mo¿e poradziæ sobie sam. Niepe³nosprawni studenci korzystaj± ju¿ z kursu jêzyka angielskiego, prowadzonego przez specjalnie przeszkolonego lektora.
Pokoje dla studentów niepe³nosprawnych ze znacz±c± b±d¼ krêpuj±c± niepe³nosprawno¶ci± s± jednoosobowe. W wyj±tkowych wypadkach mo¿liwe jest dostosowanie pokoju do indywidualnych potrzeb – jeden z nich wyposa¿ono w specjalne, elektronicznie sterowane ³ó¿ko i porêcze. Do akademika osoba niepe³nosprawna mo¿e siê dostaæ samodzielnie dziêki fotokomórce otwieraj±cej drzwi wej¶ciowe.
Za usuwanie barier i u³atwianie studiowania UMK dosta³ nagrodê „Lodo³amacze 2007”. W grudniu uczelnia ponownie zosta³a wyró¿niona nagrod± w konkursie województwa kujawsko−pomorskiego „Bez barier”. Doceniono wysi³ki dostosowania do potrzeb osób niepe³nosprawnych DS 11 oraz budynku Wydzia³u Prawa i Administracji.
Na pomoc liczyæ mog± te¿ niepe³nosprawni kandydaci na studia w UMK. W grê wchodzi np. transport z dworca lub zwiêkszenie czcionki na egzaminach wstêpnych (dla osób ze „star±” matur±). Przewiduje siê tak¿e mo¿liwo¶æ zatrudnienia t³umacza jêzyka migowego.
W rejonie Uniejowa w centralnej Polsce wykryto z³o¿a wód geotermalnych o temperaturze do 68 stopni. W 1999 r. powsta³a spó³ka Geotermia Uniejów, która wykorzystuje to naturalne ¼ród³o ciep³a m.in. do ogrzewania 60 proc. mieszkañ w mie¶cie. W sprawnym u¿ytkowaniu energii geotermalnej pomagaj± naukowcy z Politechniki £ódzkiej.
Dla ujêcia geotermalnego niezwykle istotne jest równomierne „obci±¿anie” z³o¿a. Je¿eli wody wykorzystywane s± tylko do celów grzewczych, to równomierne wykorzystywanie jest niemo¿liwe. Pogoda przez znaczn± czê¶æ roku pozwala obywaæ siê bez ogrzewania mieszkañ. Podziemne zasoby ciep³ych wód s± zazwyczaj mocno zmineralizowane. Jedynie ci±g³y pobór wody zabezpiecza uk³ad przed „zarastaniem” i wy³±czeniem jednego lub wiêcej kana³ów z pracy.
Instytut Maszyn Przep³ywowych P£ bierze udzia³ w projektowaniu systemu kogeneracji ciep³a i energii elektrycznej na bazie ¼ród³a geotermalnego, które wykorzystywane jest w Uniejowie. Podczas intensywnego sezonu grzewczego znaczna czê¶æ energii „z ziemi” s³u¿yæ bêdzie celom grzewczym, a nawet wspomagana bêdzie dodatkowym ciep³em generowanym podczas spalania biomasy. W okresie ciep³ym obydwa ¼ród³a s³u¿yæ bêd± generowaniu energii elektrycznej. Planowane jest sekwencyjne wykorzystanie ciep³a zawartego w wodzie geotermalnej. Najbardziej energetyczna (najcieplejsza) woda zasilaæ bêdzie si³owniê, a nastêpnie skierowana zostanie do basenów i dalej do ogrzewania p³yt boisk pi³karskich (dotyczy to pór roku, podczas których warunki atmosferyczne nie zapewniaj± wystarczaj±cej temperatury powietrza, aby woda w basenach mia³a parametry odczuwalne jako komfort cieplny). Dla poszczególnych odbiorców woda odp³ywaj±ca zawieraæ bêdzie „ciep³o odpadowe”, które dla kolejnego odbiorcy bêdzie „u¿ytkowym”. Mineralne w³asno¶ci ciep³ych wód zostan± wykorzystane do balneologii. Uniejów uzyska³ bowiem status uzdrowiska.
Rozwi±zania zastosowane i projektowane w Uniejowie naukowcy z IMP P£ pokazali uczestnikom ostatniej konferencji REGOS, dotycz±cej wykorzystania odnawialnych ¼róde³ energii. Uczestnicy tej sesji starali siê odpowiedzieæ na pytanie, jak dbaæ o ¶rodowisko naturalne nie ograniczaj±c równocze¶nie rozwoju gospodarczego i spo³ecznego. Ich zdaniem, nale¿y d±¿yæ do podnoszenia sprawno¶ci procesów generacji energii i efektywnie wykorzystywaæ mo¿liwie jak najwiêcej ¼róde³ odnawialnych, zwiêkszyæ udzia³ energetyki rozproszonej w celu zbli¿enia ¼ród³a energii, zw³aszcza „czystej”, systemu przetwarzania i generacji oraz odbiorców. Nale¿y poprawiæ sprawno¶æ przesy³ania wytworzonej energii cieplnej i elektrycznej oraz d±¿yæ do zwiêkszania oszczêdno¶ci w u¿ytkowaniu energii, zarówno bezpo¶rednio, jak równie¿ poprzez podnoszenie sprawno¶ci systemów wykorzystuj±cych energiê w celach spo³ecznych i technologicznych.
22 stycznia w siedzibie PAP rozstrzygniêto trzeci± edycjê konkursu Popularyzator nauki. W kategorii naukowiec lub instytucja naukowa zwyciê¿yli ex aequo: dr Stanis³aw Bajtlik z Centrum Astronomicznego im. M. Kopernika PAN w Warszawie, a tak¿e biolodzy: prof. Tomasz Twardowski z Instytutu Chemii Bioorganicznej PAN i dr Ryszard Kowalski z Instytutu Biologii Akademii Podlaskiej w Siedlcach oraz Instytut Problemów J±drowych. W kategorii dziennikarz, redakcja lub instytucja nienaukowa równorzêdne pierwsze miejsca uzyskali: Marian Nowy, dziennikarz „Dziennika Polskiego” (wspó³pracuj±cy tak¿e z nasz± redakcj±) oraz Centrum Nauki Kopernik. Wyró¿nienia za najciekawsze prezentacje podczas tegorocznych festiwali nauki otrzymali: dr Grzegorz Na³êcz−Jawecki z Akademii Medycznej w Warszawie za prezentacjê Filtry wodne i bioindykacja zanieczyszczeñ (Festiwal Nauki w Warszawie), dr Lech Kotwicki z Instytutu Oceanologii PAN w Sopocie za wyk³ad ¯yj±ca pla¿a (Festiwal Nauki w Jab³onnie, w ramach festiwalu warszawskiego) oraz Konrad Nesteruk, licealista z Siedlec, za pokaz Badanie dyfrakcji Fraunhofera na szczelinie regulowanej (Festiwal Nauki i Sztuki w Siedlcach i Olecku).
…powiedzia³ prof. Marek Rocki, wybrany ponownie na funkcjê prezesa Zarz±du G³ównego Akademickiego Zwi±zku Sportowego przez 215 delegatów XXII Zjazdu AZS, który odby³ siê w dniach 15−16 grudnia 2007 w Poznaniu. Do w³adz stowarzyszenia weszli wiceprezesi: ds. organizacyjnych – Tomasz Szponder (Poznañ), ds. upowszechniania kultury fizycznej – Dariusz Piekut, ds. sportu – Witold Zimny (Lublin), ds. kontaktów zagranicznych – Adam Roczek (Wroc³aw), skarbnik – Roman Gawroniak (Gorzów Wlkp.).
Prof. Rocki, zapytany o kondycjê jednej z najwiêkszych i najstarszej – o niemal 100−letniej tradycji – organizacji akademickiej w Polsce, powiedzia³: – AZS dzia³a w dwóch nurtach: sportu powszechnego i kwalifikowanego. Ten pierwszy ci±gle siê rozrasta, wci±¿ przybywa klubów uczelnianych AZS. To znaczy, ¿e ¶rodowisko akademickie i sport akademicki ¿yje. Je¶li chodzi o sport kwalifikowany – z ostatnich wielkich imprez sportowych, jak np. igrzyska olimpijskie, zawodnicy AZS przywo¿± medale. To mówi samo za siebie.
Zjazd wyznaczy³ cele i zadania na najbli¿sz± kadencjê w³adz zwi±zku. Nadal najwa¿niejsz± kwesti± jest upowszechnianie sportu w¶ród m³odzie¿y – mówi³ prezes AZS. – Musimy znale¼æ atrakcyjne formy przyci±gniêcia studentów. Musimy dopasowaæ system rozgrywek akademickich do ustawy o sporcie kwalifikowanym, a tak¿e zmieniæ je pod k±tem funkcjonowania uczelni, które powszechnie realizuj± dwuetapowy system kszta³cenia.
W czasie uroczystej sesji zjazdu uhonorowano zawodników klubów sportowych AZS i m³odych dzia³aczy klubów uczelnianych AZS. Medal im. Bronis³awa Czecha „Za wybitne osi±gniêcia sportowe”, najwa¿niejsze odznaczenie sportowe AZS, otrzymali zawodnicy: Konrad Wasielewski, Daniel Pacze¶, £ukasz Kardas (wio¶larstwo), Anna Jesieñ (lekkoatletyka), Justyna Kowalczyk (narciarstwo biegowe), Katarzyna Szotyñska (¿eglarstwo), Bogna Jó¼wiak (szermierka), £ukasz Woszczyñski (kajakarstwo), Micha³ Burczyñski (bojery), Mariusz Sordyl (pi³ka siatkowa). W imieniu Justyny Kowalczyk nagrodê odbierali rodzice. Nagroda im. Eugeniusza Pietrasika przypad³a studentom – dzia³aczom KU AZS: Joannie ¦li¿ewskiej (WSPS Wydzia³ Zamiejscowy w Sopocie) i Marcinowi Strz±dale (Filia U¦ w Cieszynie).
Do koñca 2007 roku FNP wyda³a na subwencjonowanie nauki 300 mln z³. W 2008 roku zamierza przeznaczyæ na realizacjê swoich programów ponad 46 mln z³. Wzrost nak³adów na dzia³alno¶æ programow± wynika z podjêcia przez fundacjê realizacji nowych programów finansowanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007−2013. Z tych ¶rodków finansowane bêd± programy: MIÊDZYNARODOWE PROJEKTY DOKTORANCKIE, TEAM, WELCOME i VENTURES.
MPD to program kierowany do miêdzynarodowych konsorcjów badawczych, które prowadz± studia doktoranckie i w których jednostk± koordynuj±c± jest polska placówka, posiadaj±ca I kategoriê. W ramach programu mo¿e ona uzyskaæ stypendia dla doktorantów oraz grant na realizacjê projektów badawczych. TEAM skierowany jest do kierowników projektów, którzy zatrudniaj± przy ich realizacji studentów, doktorantów i m³odych doktorów. Mog± oni uzyskaæ stypendia dla m³odych badaczy oraz ¶rodki na realizacjê projektu. WELCOME ma na celu wspieranie tworzenia zespo³ów naukowych w instytucjach badawczych w Polsce przez najwybitniejszych uczonych zagranicznych lub polskich, powracaj±cych do kraju. W ramach subwencji mo¿na uzyskaæ imienne stypendium naukowe dla uczonego z zagranicy kieruj±cego projektem, w wysoko¶ci 200−350 tys. z³ rocznie; stypendia dla studentów, doktorantów i doktorów, tworz±cych zespó³ oraz grant badawczy w wysoko¶ci do 1 mln z³ rocznie. Program VENTURES ma wspieraæ – przez stypendia i ¶rodki na realizacjê badañ – absolwentów, doktorantów i studentów ostatnich lat prowadz±cych projekty naukowe, których efekty maj± potencja³ komercyjny.
W 2008 roku Fundacja rozpoczyna realizacjê nowego programu FUNDUSZE DLA BIBLIOTEK. Program MISTRZ w 2008 roku adresowany jest do przedstawicieli nauk przyrodniczych i medycznych. Czeka na nich 12 trzyletnich subsydiów w wysoko¶ci 450 tys. z³ (tj. 150 tys. z³ rocznie). Od 2008 roku laureaci wszystkich edycji programu MISTRZ, którzy zakoñczyli realizacjê subsydium, mog± ubiegaæ siê, na warunkach konkursowych, o specjalne badawcze subsydium wyjazdowe typu sabbatical leave.
Program FOCUS – subsydia na tworzenie zespo³ów naukowych – w 2008 r. wspieraæ bêdzie molekularne i biochemiczne badania nad nowotworami. W 2009 r. tematyka programu dotyczyæ bêdzie badañ nad jêzykow± kategoryzacj± ¶wiata. Wysoko¶æ subsydium wynosi w 2008 r. 300 tys. z³ (100 tys. z³ rocznie).
W ramach programu NOVUM Fundacji wspiera inicjatywy o istotnym znaczeniu dla polskiej nauki i jej miêdzynarodowego presti¿u, które nie mog± uzyskaæ dofinansowania z innych ¼róde³. Fundacja chce zapewniæ sobie mo¿liwo¶æ elastycznego reagowania na ró¿norodne potrzeby nauki wykraczaj±ce poza zakres jej aktualnych programów.
Wiele uwagi po¶wiêcono m³odym laureatom ró¿nych programów FNP. Laureaci programu KOLUMB mog± ubiegaæ siê o wsparcie w ramach programu POWROTY/HOMING na zasadach ogólnych. Laureaci programu stypendialnego dla m³odych doktorów mog± ubiegaæ siê, po zakoñczeniu stypendium i powrocie do kraju, o grant wspomagaj±cy w wysoko¶ci 40 tys. z³. Dziêki porozumieniu zawartemu przez FNP z Rad± Spotkañ z Laureatami Nagrody Nobla w Lindau (Nobelpreisträgertagungen in Lindau), wskazani przez fundacjê stypendy¶ci programu START mog± uczestniczyæ w spotkaniu m³odych uczonych z ca³ego ¶wiata z noblistami. Spotkanie, które odbêdzie siê w dniach 29 czerwca–4 lipca 2008 r., po¶wiêcone bêdzie fizyce.
W tym roku po raz drugi przyznana zostanie nagroda „Copernicus” dla wspó³pracuj±cych ze sob± uczonych polskiego i niemieckiego (po 25 tys. euro).
W ramach programu PARTNERZY fundacja bêdzie subwencjonowa³a projekty regionalnych towarzystw naukowych. Projekt MAPA NAUKI s³u¿y wsparciu badañ nad stanem nauki w naszym kraju. W 2007 r. FNP rozpoczê³a badania nad mobilno¶ci± m³odych polskich uczonych. W 2008 r. zleci badania nad procedurami audytu naukowego dla jednostek badawczych i rozwojowych.
Rok 2007 by³ ostatnim, w którym realizowane by³y programy WSPÓ£PRACA KRAJOWA i NESTOR. Nie cieszy³y siê one zainteresowaniem uczonych.
(pik)
Nagrodê przyznano zespo³owi z Instytutu Biologii Do¶wiadczalnej im. M. Nenckiego PAN w sk³adzie: prof. Ewa Sikora, dr Katarzyna Piwocka, dr Adriana Magalska, dr Gra¿yna Mosieniak, dr Agnieszka Brzeziñska, dr Anna Bielak−¯mijewska, mgr Kamila Wolanin i mgr Ma³gorzata ¦liwiñska, za cykl prac Molekularne mechanizmy starzenia i ¶mierci komórek.
Wyró¿nienie otrzyma³ zespó³ z Instytutu Biologii Do¶wiadczalnej im. M. Nenckiego PAN w sk³adzie: mgr in¿. Wojciech Brutkowski, prof. Jerzy Duszyñski, mgr in¿. Rafa³ Kozie³, dr Joanna Szczepanowska, dr Mariusz R. Wiêckowski i doc. dr hab. Krzysztof Zab³ocki, za cykl prac Rola mitochondriów w regulacji metabolizmu komórek prawid³owych i patologicznych, ze szczególnym uwzglêdnieniem homeostazy wapniowej i procesu apoptozy.
(mit)
Nagroda Naukowa im. Marii Sk³odowskiej−Curie w dziedzinie fizyki: prof. Jakub Zakrzewski (Instytut Fizyki UJ) za cykl prac po¶wiêconych korelacjom w uk³adach wielocia³owych.
Nagroda Naukowa im. W³odzimierza Ko³osa w dziedzinie chemii: dr hab. Jacek M³ynarski (Instytut Chemii Organicznej PAN) za cykl prac Asymetryczna reakcja aldolowa: poszukiwanie nowych katalizatorów reakcji aldolowej−Tiszczenki i reakcji Mukaiyamy w roztworach wodnych.
Nagroda Naukowa im. Stefana Pieñkowskiego w dziedzinie fizyki: dr hab. Jacek Dziarmaga (Instytut Fizyki UJ) za osi±gniêcia naukowe dotycz±ce teorii kondensatów Boségo−Einsteina, mechaniki kwantowej uk³adów otwartych i dekoherencji, a tak¿e mechanizmu Kibble’a−¯urka dla produkcji defektów w kwantowych przej¶ciach fazowych.
Nagroda Naukowa im. Wac³awa Sierpiñskiego w dziedzinie matematyki: dr Jan Dymara (Instytut Matematyczny UWr.) za cykl prac dotycz±cych kohomologii grup Coxetera i budynków Titsa.
Nagroda Naukowa im. Micha³a Oczapowskiego: zespó³ z Katedry Ochrony Lasu i Ekologii Wydzia³u Le¶nego SGGW w Warszawie pod kierunkiem prof. Andrzeja Szujeckiego w sk³adzie: prof. S³awomir Mazur, prof. Henryk Tracz, dr hab. Jaros³aw Sk³odowski prof. SGGW, dr hab. Ma³gorzata S³awska, dr Marek S³awski, dr Tomasz Mokrzycki, dr Adam Byk, dr Artur Rutkiewicz, mgr in¿. Stanis³aw Perliñski oraz dr hab. Marcin Smoleñski (PB) i dr Dariusz £êgowski. Uczonych nagrodzono za ksi±¿kê Zooindication−based monitoring of anthropogenic transformations in Bia³owie¿a Primeval Forest.
Nagrody za prace badawcze:
Zespó³ z Instytutu Genetyki Ro¶lin PAN w Poznaniu w sk³adzie: doc. dr hab. Tadeusz Rorat, dr Agnieszka Kie³bowicz−Matuk, dr Zhimin Yin, mgr Bartosz Szaba³a za wyizolowanie i zidentyfikowanie genów, których ekspresja jest zwi±zana z tolerancj± odmian uprawnych ziemniaka oraz dzikiego gatunku Solanum sogarandinum na stresy wywo³ane ch³odem, susz± i zasoleniem.
Doc. dr hab. Emilia Banicka z Instytutu Genetyki i Hodowli Zwierz±t PAN w Jastrzêbcu za stworzenie indeksów selekcyjnych uwzglêdniaj±cych cechy mleczno¶ci kóz mlecznego typu u¿ytkowego oraz propozycjê indeksu selekcyjnego dla cech funkcjonalnych.
Doc. dr hab. Ma³gorzata Brzeziñska z Instytutu Agrofizyki im. B. Dobrzañskiego PAN w Lublinie za badania polowe i modelowe na temat aktywno¶ci biologicznej oraz procesów jej towarzysz±cych w glebach organicznych nawadnianych oczyszczonymi ¶ciekami miejskimi.
Doc. dr hab. Sylwester Tabora z Akademii Rolniczej im. H. Ko³³±taja w Krakowie za badania dotycz±ce relacji postêpu technicznego do efektywno¶ci substytucji pracy ¿ywej prac± uprzedmiotowion± w rolnictwie.
Medalem im. M. Oczapowskiego w roku 2007 Wydzia³ Nauk Rolniczych, Le¶nych i Weterynaryjnych PAN odznaczy³: prof. Jana Gliñskiego z Instytutu Agrofizyki PAN w Lublinie, prof. Wac³awa Leszczyñskiego z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wroc³awiu oraz prof. Czes³awa Tarkowskiego z Akademii Rolniczej w Lublinie.
Departament Studiów Polskich w Hankuk University of Foreign Studies (HUFS) w Seulu ma ju¿ 20 lat. Jego twórc± jest prof. Cheong Byung Kwona. DSP mie¶ci siê w kampusie w Yongin i wchodzi w sk³ad Kolegium Studiów ¦rodkowo− i Wschodnioeuropejskich. Zdaniem prof. Jerzego Bañczerowskiego, dyrektora Instytutu Jêzykoznawstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, który wspó³pracuje z koreañsk± polonistyk±, DSP w Seulu jest jedn± z najlepszych katedr polonistycznych na ¶wiecie. Ma bogaty program, znacznie szerszy ni¿ wiêkszo¶æ podobnych jednostek edukacyjno−badawczych w innych krajach. W ci±gu 20 lat DSP wykszta³ci³ ok. 600 absolwentów. Obecnie na polonistyce w HUFS kszta³ci siê 80 osób. Ka¿dego roku na jedno miejsce w DSP przypada 6 kandydatów. Koreañscy studenci, dziêki wspó³pracy z polskimi uniwersytetami, mog± kontynuowaæ studia w Polsce. Obecnie w naszym kraju przebywa ok. 80 studentów i absolwentów HUFS. Uczelnia podpisa³a umowy o wspó³pracy z 3 polskimi uniwersytetami: UAM, UJ i UW. W ka¿dym semestrze 10 studentów polonistyki z Seulu przyje¿d¿a na sta¿ do Poznania; niektórzy pozostaj± w UAM d³u¿ej. Dyrektorem DSP w Seulu jest prof. Choi Sung Eun (Estera Czoj). Jedynym zatrudnionym na etacie w HUFS polskim wyk³adowc± jest dr Emilia Szalkowska z UAM.
Z okazji jubileuszu koreañskiej polonistyki zorganizowano w Korei konferencjê naukow± Studia polskie w Azji. Naukowcy z Beijing Foreign Studies University, Tokyo University of Foreign Studies, Kyoto Sangyo University, Hankuk University of Foreign Studies, UJ, UW, UAM i U¦ oraz niemieckiego Freie Universität wyg³aszali referaty i dyskutowali w jêzyku polskim. Mówiono m.in. o pocz±tkach seulskiej polonistyki; historii, osi±gniêciach i perspektywach rozwoju polonistyki w Korei, Chinach i Japonii; wspó³pracy koreañskiej polonistyki z uczelniami w Polsce, a szczególnie z o¶rodkami nauczania cudzoziemców jêzyka polskiego i kultury polskiej; mo¿liwo¶ci wspó³pracy pomiêdzy polonistykami wschodnioazjatyckimi; nauczaniu jêzyka polskiego jako obcego w Azji (np. uwarunkowania lingwistyczne i kulturowe; nauczania fonetyki, komunikacji niewerbalnej); dziejach kontaktów polsko−koreañskich; polonistyce koreañskiej na tle nauczania jêzyka polskiego na ¶wiecie.
Podsumowaniem jubileuszu by³o ods³oniêcie przed budynkiem, w którym mie¶ci siê koreañska polonistyka, 4−metrowej wysoko¶ci marmurowego obelisku z napisem „Polska 7736 km” (na fot.). Jest to prawdopodobnie jedyny w Korei pomnik po¶wiêcony naszemu krajowi.
Podczas jubileuszu 20−lecia polonistyki w Korei prof. Jerzy Bañczerowski otrzyma³ medal Rz±du Republiki Korei za zas³ugi dla kultury. Medal ten wrêczany jest tradycyjnie w Dniu Alfabetu Koreañskiego, upamiêtniaj±cym oficjalne og³oszenie przez króla Sejonga powstania koreañskiego alfabetu w 1446 r. Wk³ad prof. Bañczerowskiego w promocjê kultury Korei jest zwi±zany przede wszystkim z utworzeniem koreanistyki w UAM w Poznaniu. Filologiczne studia koreanistyczne zosta³y tu uruchomione w 2003 r. W ub.r. powsta³ Zak³ad Filologii Koreañskiej, kierowany przez prof. Piotra Wierzchonia. Zespó³ poznañskich koreanistów liczy 7 osób; 4 z nich to rdzenni Koreañczycy. Na studiach koreañskich w UAM kszta³ci siê ok. 100 osób. W ka¿dym semestrze 10 z nich ma szansê wyjechaæ na sta¿ do Korei. Jedynie brak ¶rodków finansowych sprawia, ¿e nie wszyscy takie sta¿e odbywaj±. Drug± polsk± jednostk± kszta³c±c± w zakresie jêzyka i kultury koreañskiej jest Zak³ad Japonistyki i Koreanistyki w Instytucie Orientalistycznym UW, którym kieruje dr hab. Ewa Pa³asz−Rutkowska, prof. UW.
Nie wiem, na ile uniwersytetów staæ Polskê, na piêæ czy na siedem, ale za to takich, które nie musz± mieæ du¿o studentów, tylko bardzo zdolnych studentów, które prowadz± przede wszystkim badania naukowe, a pracownikom p³ac± na poziomie europejskim. Ca³± resztê uczelni nale¿y zderzyæ z wymogami rynku. Przy czym podzia³ nie przebiega wcale miêdzy uczelniami publicznymi i niepublicznymi. Forma w³asno¶ci nie jest tu istotna. (...)
Mo¿e dobrym rozwi±zaniem by³oby, aby taka uczelnia mia³a jeden kierunek. Na przyk³ad dla mojej szko³y, która ma charakter humanistyczny, mog³aby to byæ socjologia, a badania, które prowadziliby¶my, mia³yby charakter bardziej u¿ytkowy. S±dzê, ¿e to by³oby tak¿e z po¿ytkiem dla studentów. Nie wszyscy z nich lubi± i mog± nurzaæ siê w teoretycznych rozmy¶laniach. (...)
(...) [przez] podzia³ na uniwersytety bardziej naukowe i uczelnie bardziej dydaktyczne, uda³oby siê uczyniæ pracê naukow± bardziej atrakcyjn±, bo oczywi¶cie w samym uniwersytecie znacznie lepiej nagradzan±. Nie mo¿e byæ tak, ¿eby najzdolniejszy student, wybieraj±c drogê naukow± i pisanie doktoratu, wiedzia³, ¿e nie mo¿e przez najbli¿sze kilka lat utrzymaæ rodziny. Poza tym có¿ stoi na przeszkodzie, by ¶wie¿o upieczony doktor nie móg³ dostaæ wcze¶niej tytu³u profesora na jednej z uczelni dydaktycznych? Nasz wielostopniowy, sztywny system awansu, rozci±gniêty w czasie (...) bardzo opó¼nia (...) tak potrzebne rozmno¿enie kadr. (prof. Waldemar £azuga, Je¶li uniwersytet, to najlepiej elitarny, „G³os Wielkopolski”, 8−9.12.2007)
Problem nieetycznej strony naukowej aktywno¶ci jest czêsto ignorowany – przekonuje (...) para uczonych Mounir Errami i Harold Garner z Southwestern Medical Center w University of Texas.
S± oni jednocze¶nie autorami eTBLAST, komputerowego programu, który potrafi zidentyfikowaæ powsta³e w nieuczciwy sposób publikacje. (...)
Z pomoc± eTBLAST Errami i Garner dokonali ciekawych wyliczeñ. Przeanalizowali pod k±tem oryginalno¶ci publikacje znajduj±ce siê w Medline, bazie zawieraj±cej abstrakty (...) ponad 6. tys. czasopism z 80 krajów ¶wiata. Z pocz±tku wziêli pod lupê 62 tys. Losowo wybranych artyku³ów z ostatnich 12 lat. Okaza³o siê, ¿e 0,04 proc. by³y potencjalnymi plagiatami.
Odsetek ten mo¿e siê wydaæ niewielki. Kiedy jednak we¼miemy pod uwagê, ¿e Medline zawiera w sumie 17 mln publikacji, oznacza to, ¿e w jej bazach znajduje siê 7 tys. fa³szywek. A druga faza badañ przynios³a jeszcze bardziej zaskakuj±ce rezultaty. Dziêki ulepszeniu systemu wyszukiwania uda³o siê stwierdziæ, ¿e spo¶ród 7 mln abstraktów prawie 70 tys. wykazywa³o cechy podobieñstwa do innych. (Izabela Redliñska, Szybka kariera za cenê plagiatu, „Rzeczpospolita”, 24.01.2008)
By³y pose³ Miros³aw Krajewski splagiatowa³ pracê innego historyka (...) Teraz mo¿e straciæ profesorski tytu³.
– Plagiat to jedno z najciê¿szych przestêpstw – mówi Andrzej Papuziñski, dziekan wydzia³u Humanistycznego Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, na którym wyk³ada prof. Krajewski. – Podwa¿a sens pracy naukowej i etos pracownika. To musi budziæ sprzeciw ¶rodowiska.
(...)
Co dalej z plagiatorem? UMK nie mo¿e cofn±æ habilitacji, bo od jej obrony minê³o 10 lat. Pozostaje jeszcze Centralna Komisja Stopni i Tytu³ów Naukowych. – Jeszcze nie otrzymali¶my dokumentacji z UMK – us³yszeli¶my w CKSiTN. – Kiedy dokumenty dotr±, natychmiast przeanalizujemy sprawê i pod k±tem naukowy, i pod k±tem prawnym.
Komisja mo¿e nakazaæ Krajewskiemu powtórn± obronê habilitacji albo pozbawiæ go tytu³u bez dania takiej szansy. Wtedy straci³by tytu³ profesora. Krajewski wyk³ada w kilku szko³ach wy¿szych (P³ock, Olsztyn, Bydgoszcz). (MKO, EMI, Historycy z UMK podwa¿aj± habilitacjê Krajewskiego, „Gazeta Wyborcza”, 25.01.2008)