Prawo o szkolnictwie wyszym wprowadzio podzia uczelni na akademickie i zawodowe. W lad za tym ustanowio dwie reprezentacje rodowiskowe: Konferencj Rektorw Akademickich Szk Polskich oraz Konferencj Rektorw Zawodowych Szk Polskich. Obszar zarzdzania nie ukada si partnersko: KRASP nadzoruje trzy razy wicej studentw, KRZaSP nadzoruje trzy razy wicej uczelni. Historycznie rzecz ujmujc, na pocztku by KRASP, bo nie byo innych uczelni ni publiczne. Gdy powstay pierwsze uczelnie niepubliczne, pojawia si wola integracji tego rodowiska. Ustawa o uczelniach zawodowych podzielia uczelnie niepastwowe na licencjackie i magisterskie. Nowe prawo o szkolnictwie wyszym zachowao obszar ksztacenia zawodowy, lecz ustanowio podzia wedug posiadanych uprawnie do doktoryzowania. W ten sposb do grupy uczelni zawodowych zaliczono te, ktre ksztac na poziomie licencjackim i magisterskim, a do uczelni akademickich – od doktoratu w gr. W efekcie do KRASP nale przede wszystkim due i z reguy dziaajce wiele lat uczelnie, zarwno uniwersytety, politechniki, jak i akademie. Trudno si wic dziwi, e ich potencja, budowany przez lata, stwarza uzasadnienie przynalenoci do tej ustawowej grupy.
Z drugiej strony, jakikolwiek podzia uczelni wyszych w Polsce powinien da si realizowa w oparciu o jasne i racjonalne kryteria, obawiam si, e obecny jest obrazem braku pomysu na okrelenie nie tylko obszaru dziaania, a przede wszystkim punktu odniesienia. Ju na pierwszy rzut oka mona dostrzec trzy takie punkty: potencja naukowy (rady naukowe z uprawnieniami do promocji naukowych), ksztacenie i wasno. Ustanowienie rodzajw konferencji rektorw w wietle tych odniesie jest spraw zdecydowanie wtrn. Konsolidacja rektorw okrelonego obszaru powinna mie realne uzasadnienie w postaci sensu ich wspdziaania, a sens ten to nie tylko tradycja i potencja naukowy, ale przede wszystkim wynikajca z dokumentw prawnych wsplna podstawa dziaania.
Gdy chodzi o system ksztacenia, to od czasu wejcia w ycie nowej ustawy duo si zmienio. System boloski sta si prawie powszechny. Tymczasem mamy w Polsce trzy poziomy ksztacenia, a dwie formacje zarzdcw. System boloski urealniaby wic podzia szkolnictwa na poziom ksztacenia I stopnia, nastpnie II i wreszcie III. Taki podzia pozwoliby grupowa rektorw z zakresami trosk o wiele bardziej spjnych, anieli podzielonych cezur uprawnie doktorskich.
Co to znaczy by nauczycielem akademickim? Czy wystarczy by zatrudnionym w penym wymiarze czasu pracy w jakiejkolwiek uczelni wyszej, czy tylko w akademickiej? A jeli tylko w akademickiej, to czy sens ma nazwa „nauczyciel zawodowy” (dwuznaczny absurd)? Jeli akademicko oznacza realizowanie przez uczelni dydaktycznej autonomii, prowadzenie bada naukowych i wspomaganie twrczoci artystycznej, to uczelnie ksztacce na stopniu I nie maj obowizku prowadzenia bada naukowych, obligatoryjnie za na stopniu II (magisterskim). Uczelnie ksztacce na stopniu III (doktorskim) generuj kadry dla szkolnictwa wyszego wszystkich stopni, ale tylko w sposb poredni, bo kadry tzw. pracownikw samodzielnych promowane s przez wybrane rady naukowe (ze stosownymi uprawnieniami). Co wic rozstrzyga o akademickoci? A przecie s uczelnie, ktre posiadaj uprawnienia do prowadzenia przewodw habilitacyjnych i procedowania wnioskw profesorskich. Moe dopiero takie uczelnie s w peni akademickie? Z drugiej strony, rady naukowe rwnie rni si zakresami swoich uprawnie: inne dla doktoryzowania, inne dla habilitowania.
Jak si wic ma do tego zrnicowania kompetencji, zada, uprawnie podzia na uczelnie akademickie i zawodowe? Taki administracyjny podzia nie posuwa do przodu rozwoju innowacyjnoci rodowiska szk wyszych w caoci, taka reprezentatywno rodowiska rektorw szk wyszych ma charakter fasadowy, ambicjonalny, a z punktu widzenia polityki ksztacenia na poziomie wyszym – wrcz regresywny.
I na koniec sprawa wasnoci. W moim odczuciu, jedynie to kryterium podziau nie budzi adnych wtpliwoci. Wpierw byt, pniej za ambicje. W tych dwch rodowiskach nabrzmiewaj inne problemy, inne s te moliwoci zaradcze, inne rozwizania. Prywatnej szkole zawodowej, ktra dziki jednemu uprawnieniu do doktoryzowania nabya prawo nazywa si akademick, KRASP nic nie pomoe, jeli nie bdzie waciwie zarzdzana i nieskuteczna w polityce rekrutacyjnej. O randze za kadej z osobna szkoy wyszej wiadczy nie tylko nazwa (np. uniwersytet, akademia itp.), ale jednoczenie posiadane stopnie ksztacenia. Nic nie stoi na przeszkodzie, by w obu konferencjach byy konwenty rektorw okrelonych stopni: od licencjackiego, poprzez magisterski, doktorski, do habilitacyjnego. Jak w wojsku. Przecie szkoa to instytucja zhierarchizowana.