Dziaalno rozlicznych fundacji na rzecz wspierania studentw ma nie tylko wiekow tradycj, ale i znaczce rozmiary – t drog finansowano okoo poowy opat. W XX wieku zmniejszy si krg darczycw, a rozszerzy krg destynariuszy. Musiay si wic pojawi fundacje promowane przez administracj rzdow. Tak bya Fundacja „Domy Akademickie im. Prezydenta Gabryela Narutowicza w Warszawie”. Zaoona 11 wrzenia 1933 roku, odkupia od Banku Gospodarstwa Krajowego nabyte z licytacji prawa do budynkw i ruchomoci Kolonii Akademickiej, z ktrej zarzdem nie poradzia sobie Centrala Akademickich Bratnich Pomocy. Nowy krg fundatorw stanowili reprezentanci Sejmu, Senatu, rzdu, wadz samorzdowych, rektorw, adwokatury, przedsibiorcw i dziaaczy spoecznych. Minister WRiOP zatwierdzi statut i powoa Tymczasowe Kuratorium Fundacji, majce gospodarowa majtkiem i budetem sigajcym ptora miliona z. Najtrudniejszym zadaniem byo „zapewnienie warunkw spokojnej i owocnej pracy naukowej oraz naleytego wypoczynku”, do czego prowadziy „dobre obyczaje i wzorowy porzdek”. Cytowana odezwa kuratorium wskazywaa, i w „rodowisku skupiajcym tysic kilkaset osb, swoboda jednostki nie moe by nieograniczona”. W imi wsplnego dobra naley „przystosowa si do warunkw ycia zbiorowego i regulujcej to ycie organizacji”. Wszystko „w atmosferze honoru i moralnoci”. Zapowiadano racjonalizacj wydatkw, obnienie, ale i egzekwowanie czynszu, uruchamianie kuchni i sklepw w formule bez zysku oraz rozbudow „ycia kulturalnego, towarzyskiego i spoecznego”.
Fundacja zarzdzaa trzema kompleksami domw i Psanatorium Akademickim, mieszczcymi z czasem dwa tysice studentw i, z osobna, 375 studentek. Sytuacja bya „niezwykle cika, tak finansowo, jak i moralnie: milionowe sumy poyczek hipotecznych, kilkadziesit tysicy zalegych (...) dugw (...) zoliwe uchylanie si mieszkacw od pacenia komornego i setki spraw sdowych o nalenoci i eksmisje, niekrpowane przebywanie i noclegi kobiet oraz ponad stu niemeldowanych mieszkacw, pijatyki i gra w karty po nocach”. Do tego „caonocne wiece i rezolucje nawzajem zwalczajcych si rozpolitykowanych grupek studentw”.
Wadze fundacji powoay gospodarzy domw i pokojw, uchwalono regulaminy, normatywy i instrukcje. Niezamoni uzyskali prawo pierwszestwa i stypendia, a take „pomoc odzieow”. Biuro porednictwa pracy znajdowao dorywcze zajcia i korepetycje. Co bardziej aktywni studenci dziaali w agendach fundacji: chrze, orkiestrze, klubach (sportowym, szachowym i fotograficznym). Funkcjonoway czytelnia, biblioteka, sklepy i stowki. Byy te ograniczenia – instrukcje przewidyway, i „nie wolno gotowa w pokojach (...) przechowywa broni (...) utrzymywa zwierzt i ptakw, sprowadza wasnych mebli bez zezwolenia (...) przechadza si po korytarzu w negliu, wyrzuca przez okno niedopakw, resztek jedzenia i innych przedmiotw, ukazywa si w negliu w oknie, opala si w oknach i na tarasach”. Po godzinie 22 miaa panowa „zupena cisza i spokj”. Ustalono, e „wstp dla mczyzn na teren mieszkalny Domw dla studentek jest wzbroniony”. Powodzenie miay poradnie – dentystyczna, chorb wewntrznych, maej chirurgii oraz chorb skrnych i wenerycznych (tu leczyo si a 10 proc. studentw). Apelowano: „Oszczdzaj wod, wiato, gaz. Nie zalewaj wod posadzki (...) Nie krpuj innych swoim strojem”. Przez telefon „rozmawiaj krtko”.
Kolonia Akademicka integrowaa studentw z rnych regionw kraju, z rnych warstw spoecznych, odmiennych mentalnie i obyczajowo. Tworzya jedno rodowisko studentw rnych uczelni, dorastajce bez pozauczelnianych kontaktw z profesur, przygotowane do penienia roli zawodowej, do tworzenia i poytkowania inteligenckich wzorw ycia i waciwego tej warstwie systemu wartoci.