warszawa/pary
gdask
krakw
katowice
szczecin
warszawa
warszawa/lipsk
lublin
lublin
lublin
toru
biaystok
krakw
d
opole
koszalin
warszawa
pozna
warszawa
gdask/zagrzeb
TORU/D
lublin/krakw
krakw
wrocaw
wrocaw
gdask
Opracowa Piotr Kieraciski
Wsppraca: Biaystok – Bartosz Ignatowicz, Gdask – Beata Czechowska−Derkacz, Katarzyna elazek, Koszalin – Andrzej Markiewicz, Krakw – Magorzata Krokoszyska, Lublin – Iwona Czajkowska−Deneka, Monika Jaskowiak, d – Ewa Chojnacka, Jadwiga Janik, Opole – Krystyna Duda, Pozna – Wojciech Zalewski, Szczecin – Stanisaw Heropolitaski, Toru – Kinga Nemere−Czachowska, Warszawa – Ewa Chybiska, Wrocaw – Magorzata Wanke−Jakubowska, Maria Wanke−Jerie.
Na corocznym wsplnym posiedzeniu prezydiw Polskiej Akademii Nauk i Konferencji Rektorw Akademickich Szk Polskich, ktre odbyo si 15 maja br. w Jabonnie pod Warszaw, dyskutowano przede wszystkim na temat „Projektu zaoe reformy systemu nauki i reformy szkolnictwa wyszego”, przedstawionego przez powoany przez min. B. Kudryck zesp oraz opracowanej przez Rad Nauki „Strategii rozwoju nauki w Polsce do 2015 roku”.
W przyjtym wsplnym stanowisku prezydia wyraziy oczekiwanie wobec premiera i rzdu „powizania proponowanej reformy z przemylan strategi rozwoju nauki i szkolnictwa wyszego” i zadeklaroway „gotowo do konstruktywnej wsppracy w przygotowaniu niezbdnych projektw ustawodawczych i uzyskaniu dla nich akceptacji spoecznej”. Za najwaniejsze obecnie zadanie uznano udoskonalenie systemu oceny dorobku naukowego.
W uchwale pojawio si te zdanie: „Uwaamy, e zatrudnienie naukowcw w uczelniach i placwkach PAN, z wyjtkiem stanowisk profesorskich, powinno by kontraktowe, przy czym naley wprowadzi i wyegzekwowa regu jednoetatowoci”. Warunkiem miaoby by znaczne podniesienie uposae, zwaszcza modej kadry. Mam nadziej, e nie oznacza ono, i tylko modych uczonych dotyczy teraz bdzie zatrudnienie kontraktowe i jednoetatowo, a stanowisk profesorskich ju nie.
W osobnym dokumencie prezydia odniosy si do drogi awansu naukowego. Uznano, e pomys zniesienia habilitacji jest przedwczesny. Trzeba natomiast zmodyfikowa zasady jej uzyskiwania: powinna by zdobywana poza wasn placwk, z przywrcon rol nadzorcz CK, ale z uproszczeniem i zrnicowaniem procedur, uwzgldniajcym specyfik dziaw nauki. Podkrelono obowizkowo konkursw na stanowiska profesorskie. „Dobrze funkcjonujce konkursy mog w przyszoci z powodzeniem zastpi habilitacj” – pisz autorzy.
Dzie pniej, 16 maja, w Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie obradowao Prezydium KRASP. Stwierdzio, e „wiele koncepcji i proponowanych rozwiza zawartych w Projekcie zaoe ma charakter prorozwojowy i w znacznym stopniu odpowiada postulatom formuowanym w uchwaach Zgromadzenia Plenarnego i Prezydium KRASP”. Za niedostateczny rektorzy uznali jednak coroczny wzrost finansowania budetowego o 0,158 proc. PKB (do 2 proc. cznie na nauk i szkolnictwo wysze w 2013 r.). Pozytywnie zaopiniowano natomiast Strategi rozwoju nauki, cho wskazano na brak propozycji konkretnych mechanizmw dajcych szans na odwrcenie niekorzystnych zjawisk. W poczet uczelni czonkowskich KRASP Prezydium przyjo Krakowsk Szko Wysz im. A.F. Modrzewskiego.
W programie III Kongresu Obywatelskiego, ktry odby si 17 maja, znalaz si panel dyskusyjny powiecony nauce i szkolnictwu wyszemu. Jego moderatorem by prof. Karol yczkowski, fizyk z Uniwersytetu Jagielloskiego. W debacie uczestniczyli: profesorowie Maciej ylicz (Midzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komrkowej, FNP) i Roman Galar (PWr.), dr Witold Paosz (USA, NASA), Jan Filip Staniko (UJ) i Marek Darecki (prezes WSK PZL Rzeszw).
Motywem przewodnim i sowem−kluczem debaty bya konkurencyjno. Odmieniano je przez wszystkie przypadki i odnoszono do rozmaitych aspektw funkcjonowania obu obszarw: konkurencja midzy uczelniami, konkurencja o rodki na badania naukowe.
Prof. yczkowski zarzuci polskim naukowcom, e chc zarabia, jak na Zachodzie, a pracowa jak w PRL. Domaga si rzetelnych konkursw na stanowiska akademickie. – Zwikszenie rodkw na nauk jest konieczne – mwi – ale ma sens tylko przy rwnoczesnym poprawieniu efektywnoci ich wykorzystywania. Cytowa fatalne wyniki polskich naukowcw w konkursach Europejskiej Rady Nauki – aden polski wniosek nie zosta zakwalifikowany do realizacji – jednoczenie postulujc, by sposb oceny dorobku naukowego zmodyfikowa do tego, ktry stosuje ERC: kady profesor powinien przedstawi 10 swoich najlepszych prac i ich cytowania, kady adiunkt – 5 prac i ich cytowania. Rozwinit wersj wypowiedzi prof. yczkowskiego mona bdzie przeczyta w jednym z najbliszych numerw „Forum Akademickiego”.
Prof. Maciej ylicz tradycyjnie akcentowa konieczno zmiany sposobu finansowaniu nauki: zamiast finansowania tzw. zada statutowych, postulowa finansowanie jedynie projektw badawczych. Mwi, by zatrudnia naukowcw na kontraktach, a nie etatach oraz obniy prg uzyskiwania samodzielnoci naukowej (ju dobrzy doktorzy powinni mie prawo kierowania wasnymi zespoami badawczymi). Widzia te potrzeb podwyki pac naukowcw, ale tylko tych najlepszych. Postulowa zreformowanie PAN. Jak zwykle poda przykad Midzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komrkowej, w ktrym wiele z jego postulatw ju jest realizowanych.
Prof. Roman Galar epatowa efektownymi cytatami od staroytnych filozofw po wspczesnych mylicieli. Obnaa miako wielu wysuwanych w Polsce postulatw, dotyczcych reformy nauki i szkolnictwa. – Musimy uciec z puapki gerontologicznej – mwi. – Kadego roku minimum 5 proc. kadry powinno by odmadzane. Nauka musi by miejscem dla ludzi kreatywnych i odwanych, postpujcych wbrew rutynie i wymylajcych rzeczy niezwyke. Musimy zerwa z autyzmem w nauce, tj. ignorowaniem wiata zewntrznego wobec nauki, czyli spoeczestwa i gospodarki. Nie patrzmy na Zachd, ktry boryka si z wasnym powanym kryzysem. Nie naladujmy tego, co dzi uznaje si za doskonae – innowacje polegaj na kontestacji tego, co uznane.
Jan Filip Staniko przedstawi obszern wizj reformy systemu nauki i szkolnictwa wyszego, wskazujc m.in. na zaniedbania obszaru dydaktyki. – Wci ucz ludzie, ktrzy tytuy zdobywali w PRL, piszc zideologizowane, pseudonaukowe prace – oburza si doktorant z UJ. Za antyrozwojow uzna grup samodzielnych pracownikw naukowych oraz niekompetentne i niechtne zmianom korpusy administracyjne. Jednym z kluczy reformy powinna by, zdaniem Staniki, innowacyjno.
Dr Witold Paasz radzi zwraca uwag na rynek, ktry najcelniej wskazuje kierunki bada i pracodawcw, ktrzy wiedz, jak wyksztaconych absolwentw potrzebuj.
Marek Derecki mwi: – Reforma musi bole. Dopki nie zobacz przed sejmem protestujcych naukowcw, nie uwierz, e przeprowadzono w nauce reform. Zauway, e uczelnie po macoszemu traktuj ksztacenie jzykowe – dobrzy inynierowie i matematycy nie znaj jzykw, co stanowi istotn barier ich rozwoju zawodowego.
Ponad 2 mln euro przeznaczya Komisja Europejska na badania z zakresu informatyki kwantowej w ramach grantu, ktrego gwnym koordynatorem jest Instytut Fizyki Uniwersytetu Mikoaja Kopernika. W dofinansowanym przez UE projekcie Efekty skorelowanego szumu w kwantowym przetwarzaniu informacji wezm udzia grupy badawcze z 9 europejskich orodkw naukowych, zajmujce si problematyk kwantowego przetwarzania informacji. Obok UMK s to uczelnie z: Wielkiej Brytanii (w tym Uniwersytet w Cambridge), Niemiec, Woch i Holandii. W cigu 3 lat (lipiec 2008 – czerwiec 2011) naukowcy bd bada moliwoci wykorzystania praw fizyki kwantowej do przyspieszenia pracy komputerw, zajm si rwnie zwikszeniem bezpieczestwa cznoci i odpornoci kwantowego przetwarzania informacji, aby wyeliminowa bdy wynikajce z szumw.
Sukces Instytutu Fizyki UMK jest konsekwencj prowadzenia od kilku lat bada na wiatowym poziomie w dziedzinie inynierii kwantowej. Badania w ramach grantu prowadzone bd gwnie w Zespole Fotoniki Kwantowej Instytutu Fizyki oraz w Krajowym Laboratorium Fizyki Atomowej, Molekularnej i Optycznej (FAMO), a gwnym koordynatorem grantu jest dr hab. Konrad Banaszek, prof. UMK.
Cakowity budet UMK w projekcie wynosi ponad 527 tys. euro, z czego wikszo bdzie pochodzia z UE, a reszta z dofinansowania Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyszego.
Ju od padziernika niektrzy studenci wybranych kierunkw bd mieli szanse na specjalne stypendia motywacyjne od samego pocztku studiw. Skorzystaj na tym take uczelnie, ktre bd uczestniczyy w projekcie. To wszystko w ramach unijnego Programu Operacyjnego Kapita ludzki na lata 2007−2013. Na realizacj priorytetu IV Szkolnictwo wysze i nauka przewidziano cznie 960 mln euro, w tym 370 mln euro (ponad 1 mld z) na poddziaanie Zwikszenie liczby absolwentw kierunkw o kluczowym znaczeniu dla gospodarki opartej na wiedzy. Wanie z tej „dziaki” pochodzi bd rodki na stypendia dla 20,8 tys. studentw 30 wybranych przez rzd kierunkw ksztacenia oraz dofinansowanie dla uczelni, ktre bd realizowa zamwienia rzdowe na ksztacenie w latach 2008−13.
W tym roku ruszy program pilotaowy, obejmujcy konkurs dla uczelni (rozstrzygnicie ju w czerwcu), ktre zechc przyj w sumie 3 tys. osb na wskazanych 10 kierunkw ksztacenia. Bd to: specjalnoci zwizane z zastosowaniem najnowoczeniejszych technologii w medycynie, realizowane na kierunkach inynieria biomedyczna i mechatronika; specjalnoci zwizane z energooszczdnymi technologiami w budownictwie, realizowane na kierunkach budownictwo, inynieria rodowiska i energetyka; specjalnoci zwizane z zastosowaniem technologii informacyjnych, realizowane na kierunkach elektrotechnika, mechanika i budowa maszyn oraz automatyka i robotyka; specjalnoci zwizane z zastosowaniem matematyki, realizowane na kierunku matematyka oraz specjalnoci zwizane z biotechnologi medyczn lub biotechnologi, realizowane na kierunku biotechnologia.
Uczelnia, ktra zdecyduje si na udzia w konkursie i zostanie zakwalifikowana do realizacji programu, dostanie po 14 tys. z na kadego „zamawianego” studenta na 3 lata ksztacenia. Przyjci na ksztacenie zamawiane studenci maj szanse otrzyma stypendium w wysokoci 1 tys. z miesicznie ju od pocztku studiw. – Prosz zwrci uwag, e dostanie je poowa studentw z liczby objtej zamwieniem, czyli dodatkowej w stosunku do planowanej przez uczelni liczby studentw danego kierunku – tumaczy zasady przyznawania stypendiw Katarzyna Dziedzik, rzecznik MNiSW. – Przykadowo: jeli uczelnia ju prowadzi kierunek objty zamwieniem i zaplanowaa nabr na najbliszy rok akademicki 100 osb, a dostanie zamwienie i przyjmie 150 osb – czyli zamwienie obejmie 50 dodatkowych osb – to otrzyma do dyspozycji 25 stypendiw zamawianych dla najlepszych studentw na roku. Podstaw przyznania stypendium na pocztku studiw bd wyniki uzyskane na maturze, pniej za – wyniki uzyskane w uczelni. Uczelnie bd kwalifikowane do udziau w realizacji projektu na podstawie innowacyjnoci programu ksztacenia na danym kierunku.
Wedug informacji z ministerstwa, konkurs dla uczelni powinien zosta rozstrzygnity do poowy czerwca. – Bdziemy si starali, aby na kady z 10 kierunkw trafio po ok. 300 osb – mwi K. Dziedzik. Jednak ministerstwo zamierza podej do tej sprawy elastycznie. Na pewno wiemy dzi, e 1,5 tys. osb z 3 tys., ktre zdecyduj si podj studia na zamawianych przez MNiSW kierunkach, ma szanse na stypendia. Zarobi te uczelnie, ktre zdecyduj si przyj wicej studentw ni planoway, a ministerstwo uzna je za zdolne do ksztacenia na zamawianych kierunkach.
Jedn ze specjalnoci PIAP s roboty mobilne do celw wojskowych i policyjnych. Pierwszym robotem, jaki w ramach projektu celowego KBN powsta w PIAP, by INSPEKTOR. Sprzedano ju kilkadziesit sztuk tego urzdzenia, wiele za granic.
EXPERT to kolejny model robota dla wojska i policji, ktry stworzyli konstruktorzy z PIAP. Jest znacznie mniejszy i lejszy od INSPEKTORA. Jego niewielkie wymiary i waga umoliwiaj dziaanie w przestrzeni zurbanizowanej i rodkach transportu publicznego, np. samolotach, statkach i autobusach. atwo go przetransportowa na miejsce akcji – niesie si go w rku jak walizk (na fot.). Niewielka baza i znaczny zasig manipulatorw czyni go bardzo dobrym narzdziem tam, gdzie jest niewiele miejsca. EXPERT mieci si midzy rzdami siedze autobusu czy samolotu, a jego wysigniki potrafi zajrze w przestrzenie midzy nimi. Ma suy m.in. antyterrorystom i saperom, ale take subom zajmujcym si neutralizacj skae, np. chemicznych, w miejscach, gdzie istnieje zagroenie ycia i zdrowia czowieka. Na jego manipulatorach mona zamontowa strzelb, wyrzutnik pirotechniczny czy czujnik do wykrywania skae chemicznych.
System napdowy umoliwia EXPERTOWI pokonywanie wysokich progw i schodw – po to wanie przednie gsienice s ruchome. Robot wyposaony jest w sze kamer – cztery z nich umieszczone s na bazie mobilnej oraz na przednich gsienicach, co umoliwia obserwowanie np. przestrzeni pod siedzeniami pojazdw. Specjalne boczne stabilizatory umoliwiaj zablokowanie robota midzy siedzeniami oraz podparcie go na otwartej przestrzeni, gdy musi podnie ciki przedmiot – ma do siy, by unie kilkanacie kilogramw. Robot posiada sze stopni swobody, co umoliwia mu operowanie wysignikami we wszystkich kierunkach. Zasilanie zapewniaj mu akumulatory, ktre wystarczaj na 4−8 godzin pracy; moe te by zasilany z sieci elektrycznej tam, gdzie to moliwe. Centrala sterujca mieci si w walizce. Operator kieruje robotem za pomoc radia. Jego zasig w terenie otwartym wynosi do 800 metrw, natomiast w budynkach czy pojazdach – 80 metrw. EXPERT powsta w ramach projektu celowego Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyszego.
Jeszcze mniejszy, lejszy i prostszy od EXPERTA jest SKAUT, przy pomocy ktrego mona bdzie sprawdzi nie tylko przestrze midzy siedzeniami, ale take podwozie samochodu. Dziki oryginalnemu napdowi – specjalnym samooczyszczajcym si kkom zbatym – moe porusza si w trudnym terenie. Jest bardzo szybki.
W PIAP zbudowano te robota... rzucanego. Wyglda jak typowe hantle do wicze. Moe jednak zosta wrzucony np. na pitro zajtego przez terrorystw obiektu, porusza si po nim (umoliwia to specjalny stabilizator). Zamontowane na nim urzdzenia audiowizualne umoliwiaj podgld sytuacji oraz ewentualny kontakt z terrorystami. Sukcesy robotw wojskowych i policyjnych na targach innowacji i wynalazkw, a take sukcesy komercyjne pozwalaj si domyla, e dotychczasowe konstrukcje nie s ostatnim sowem inynierw z PIAP.
25 kwietnia otwarto stacj terenow Instytutu Biologii UwB w Gugnach na terenie Biebrzaskiego Parku Narodowego. Umoliwi ona prowadzenie regularnych prac naukowych i zaj dydaktycznych w dolinie Biebrzy, zapewniajc badaczom i studentom baz laboratoryjn i noclegow.
Naukowcy z Instytutu Biologii UwB od lat 80. ub. wieku prowadz badania nadbiebrzaskiej przyrody. W pewnym okresie ich baz stanowio wynajmowane gospodarstwo rolne w Gugnach. Obecnie nad Biebrz badania prowadzi 6 z 12 zakadw instytutu. Pracownicy IB UwB zrealizowali 10 grantw KBN i MNiSW powiconych faunie i florze nadbiebrzaskiej. Na podstawie tych bada powstao 81 publikacji naukowych i 62 prace magisterskie. Naukowcy z UwB zajmowali si m.in.: zmiennoci genetyczn wyspowych populacji storczykw, systematyk molekularn i genetyk motyli (m.in. modraszkw arionw i kosternikw) oraz ekologi i genetyk populacji osia. Na podstawie pykw rolinnych zachowanych w warstwach torfu badali histori flory doliny Biebrzy.
Wyniki tych bada czsto stanowi podwaliny prac nad ochron zagroonych gatunkw rolin i zwierzt. W tym zakresie instytut cile wsppracuje z Biebrzaskim Parkiem Narodowym. Niedawno podpisano te umow o wsppracy z Polsk Akademi Nauk, ktrej pracownicy, m.in. z Zakadu Badania Ssakw w Biaowiey, bd mogli korzysta z nowego obiektu UwB. Stacja terenowa w Gugnach zapewni wic nie tylko rozsdne warunki do kontynuowania bada i prowadzenia zaj ze studentami pracownikom UwB, ale take stanie si podstaw rozwoju wsppracy badaczy uniwersyteckich z innymi jednostkami naukowymi.
Stacja to postawiony na dziace o powierzchni 8,5 tys. m2 drewniany, jednokondygnacyjny budynek z poddaszem uytkowym, pozwalajcy na wielodniowy pobyt 30 osb. Jego cakowita powierzchnia wynosi 452,6 m2, kubatura – 1494,0 m3, a maksymalna wysoko – 7,71 m. W gwnej czci stacji na parterze o pow. 246,2 m2, mieci si sala seminaryjno−jadalna z kominkiem oraz trzy pomieszczenia dydaktyczno−laboratoryjne. W jednym ze skrzyde domu znajduj si toalety, a w drugim aneks kuchenny, dwa 2−osobowe pokoje z azienkami oraz 1−osobowy pokj z azienk przystosowany do potrzeb osoby niepenosprawnej. Na poddaszu o pow. 92,5 m2 znajduj si dwie sypialnie studenckie, kada o pow. 40 m2. Z tyu pomidzy dwoma skrzydami budynku znajduje si patio o pow. 80,6 m2, ktre moe peni funkcj letniej auli.
Budynek stacji ma konstrukcj supowo−ryglow. Jego architektura harmonizuje z otoczeniem – deskowanie szczytw budynkw, pokrycie dachu wirem osikowym, ganek i trjdzielne okna nawizuj do architektury Podlasia. Do realizacji obiektu wybrano najbardziej efektywne i przyjazne dla rodowiska rozwizania techniczne (ogrzewanie olejowe, drewniana konstrukcja budynku, podwjnie zabezpieczone kontenery na mieci, pokrycie dachu wirem osikowym, szczelny, bezodpywowy zbiornik na nieczystoci). Budow stacji sfinansowano ze rodkw Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (ok. 1 mln z), dotacji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyszego oraz prywatnej subwencji amerykaskiego biologa prof. Gilberta Drydena.
Wprowadzenie nowego leku na rynek obwarowane jest szeregiem bardzo restrykcyjnych przepisw, kosztuje ogromne pienidze (rzdu 0,5−3 mld dolarw) i wymaga ogromnego wysiku technologicznego oraz badawczego (ogromnej czystoci substancji leczniczej). Mona jednak wprowadzi na rynek substancje lecznicze z pominiciem rygorw, jakie narzuca prawo farmaceutyczne. Mwimy w tym wypadku nie o lekach, ale o nutraceutykach, czyli suplementach diety.
Na wiecie wprowadzono na rynek ok. 1,7 tys. takich artykuw. We wrocawskich uczelniach od lat prowadzono badania nad wyodrbnianiem substancji leczniczych z rolin i produktw pochodzenia zwierzcego. Najbardziej spektakularnym sukcesem zakoczyy si prace prof. Antoniego Polanowskiego, chemika z Uniwersytetu Wrocawskiego, nad kolastrynin – substancj hamujc rozwj choroby Alzheimera. Patent zosta sprzedany Amerykanom, ktrzy wprowadzili lek na rynek.
Grupa wrocawskich uczonych wpada na pomys, by wyniki wasnych bada przeku w przedsiwzicie rynkowe w Polsce. Postanowili utworzy klaster, czyli grup zoon z instytucji badawczych i przedsibiorstw, ktry zajmie si wytwarzaniem i wprowadzaniem na rynek suplementw diety otrzymywanych z rolin i innych produktw naturalnych, przebadanych we wrocawskich uczelniach. Motorem przedsiwzicia i jego szefem jest prof. Tadeusz Trziszka z Uniwersytetu Przyrodniczego.
Klaster zawizao w listopadzie 2007 roku 17 podmiotw: Uniwersytet Przyrodniczy, Uniwersytet Wrocawski, Akademia Medyczna we Wrocawiu i Politechnika Wrocawska oraz przedsibiorcy zwizani z przemysem spoywczym, biotechnologicznym i farmaceutycznym. W poowie marca odbyo si kolejne spotkanie jego uczestnikw, ktre znaczco przybliyo udziaowcw do realizacji pomysu.
Na pierwszy ogie pjd produkty uzyskiwane z jaj – prof. Trziszka jest jednym z najlepszych specjalistw w tej brany w Polsce. Okazuje si, e w kurzych jajach mona znale i kolastrynin, i fosfolipidy (korzystnie dziaajce na serce i ukad krenia), a w owocach jagodowych, ktre bada prof. Jan Oszmiaski, bardzo korzystne dla zdrowia polifenole, majce m.in. dziaanie antyutleniajce, czyli przeciwrakowe. Prof. Trziszka podkrela, e w przypadku tych produktw nie bdzie chodzio o leczenie, ale raczej zapobieganie chorobom.
Prof. Trziszka tumaczy, jak w klastrze Nutribiomed bdzie wyglda wsppraca rnych podmiotw zajmujcych si wytwarzaniem nutraceutykw z jaj. Kluczowa bdzie rola naukowcw, ktrzy dysponuj wiedz na temat substancji prozdrowotnych wystpujcych w jajach oraz znaj sposoby ich wyekstrahowania. W procesie produkcji bdzie uczestniczyo natomiast szereg podmiotw. Na pocztku tego acucha znajd si producenci pasz dla kur, ktrzy tak je wzbogac, by w jajach pojawio si jak najwicej podanej substancji. Drugie ogniwo to hodowcy kur, ktrzy zachowaj rygory karmienia i higieny ptakw. Kolejne to przetwrcy jaj, ktrzy przygotuj z nich pprodukt do otrzymywania substancji czynnej. Dalej jest firma biotechnologiczna z Wrocawskiego Parku Technologicznego, ktra t substancj czynn wyprodukuje. W kocu firma farmaceutyczna, ktra dysponuje lini do kapsukowania i zna rynek; dzi suplementy diety sprzedawane s gwnie w aptekach. Korzyci odnios wszyscy zaangaowani w klaster. Prof. Trziszka podkrela, e uczestnicy przedsiwzicia, ktrzy na co dzie ze sob konkuruj, w tym wypadku bd musieli take nauczy si rzetelnie wsppracowa.
W 1953 r. na Wydziale Chemicznym Wyszej Szkoy Inynierskiej w Szczecinie (poprzedniczce Politechnki Szczeciskiej) powstaa Biblioteka Chemiczna – pierwsza specjalistyczna biblioteka w WSI. W 1955 r. bibliotek wczono do sieci bibliotek wydziaowych uczelni.
W 1973 r. w nowym budynku Wydziau Technologii Chemicznej PSz. utworzono fili BCh. W 1980 Biblioteka Chemiczna zostaa przemianowana na Bibliotek i Orodek Informacji Chemicznej, a w 1997 otrzymaa imi prof. Antoniego Zieliskiego.
W momencie rozpoczcia dziaalnoci biblioteka dysponowaa jedn sal o powierzchni 89,5 m2. Pocztkowo zbiory pozyskiwano do biblioteki drog dugoterminowych wypoycze z innych uczelni, gwnie z Politechniki Wrocawskiej. Znajdoway si wrd nich wydawnictwa referujce, takie jak: „Chemisches Zentralblatt”, „Chemical Abstracts”, „Referativnyj urna”. Ze zbiorw encyklopedycznych naley wymieni: Beilsteins Handbuch der Organischen Chemie, Gmelins Handbuch der Anorganischen Chemie, Ullmanns Encyklopadie der Technischen Chemie.
Obecnie Biblioteka i Orodek Informacji Chemicznej posiada dwie czytelnie w „Starej Chemii” i „Nowej Chemii” (na fot.), oferujce 65 miejsc dla uytkownikw; 8 miejsc to stanowiska komputerowe z dostpem do Internetu. Wg stanu na grudzie 2007, ksigozbir biblioteczny liczy 21 988 woluminw wydawnictw zwartych i 25 474 woluminy wydawnictw cigych. Biblioteka umoliwia dostp do penotekstowych elektronicznych baz czasopism i baz danych on−line (w tym Chemical Abstracts i CrossFire Beilstein), zapewnia wszystkim zainteresowanym uytkownikom szkolenie indywidualne w zakresie wyszukiwania informacji oraz obsugi oferowanych w bibliotece baz danych. Za porednictwem Biblioteki Gwnej PSz. zapewnia dostp do takich baz, jak: Science Direct, Kluwer Academic Publishers, ACS, INSPEC i wielu innych.
W 2007 r. liczba odwiedzin w Bibliotece i Orodku Informacji Chemicznej wyniosa ponad 17 tys. Udostpniono 93 688 woluminw na miejscu i 17 197 woluminw w systemie wypoycze krtkoterminowych. Z baz danych skorzystao ponad 700 uytkownikw.
Od pocztku dziaalnoci w BCh pracowao cznie 37 osb na stanowiskach bibliotekarzy i 11 osb na stanowiskach magazynierw. Aktualnie w obu czytelniach zatrudnionych jest 5 bibliotekarek; 4 z nich maj wyksztacenie wysze chemiczne (s absolwentkami Wydziau Technologii i Inynierii Chemicznej PSz.), a 2 ukoczyy te podyplomowe studia z zakresu bibliotekoznawstwa i informacji naukowej.
WSZ im. gen. Zitka powstaa w 1993 r. i jest najstarsz na lsku i 18. w Polsce szko niepubliczn. Dziaalno rozpoczynaa prowadzc studia na jednym kierunku, majc niewiele ponad 100 studentw. Dzi prowadzi ksztacenie na poziomie licencjackim i magisterskim na 7 kierunkach i 20 specjalnociach, a take studia podyplomowe.
Struktur uczelni tworz: Wydzia Ekonomiczno−Spoeczny, Wydzia Techniki i Informatyki oraz Zamiejscowy Wydzia Nauk o Zdrowiu w Tychach. W WSZ ksztaci si ponad 5 tys. studentw, w tym 531 na studiach stacjonarnych, a 4550 na niestacjonarnych. W cigu 15 lat mury uczelni opucio 7 tys. absolwentw.
W WSZ wykada 237 nauczycieli akademickich, z ktrych 86 zatrudnionych jest na etatach; 11 z nich to profesorowie tytularni, 22 – profesorowie nadzwyczajni, a 1 – prof. wizytujcy. Uczelnia zatrudnia te 27 adiunktw, 11 asystentw i 14 starszych wykadowcw.
Biblioteka WSZ istnieje niemal od pocztku dziaalnoci uczelni. Obecnie udostpnia 42 222 pozycje. Wydawnictwo WSZ istnieje od 1997 roku. Opublikowao 70 pozycji w cznym nakadzie 27 200 egzemplarzy.
W ramach jubileuszu 15−lecia dziaalnoci uczelni odbywa si szereg konferencji naukowych i debat, m.in.: Szkolnictwo niepubliczne w krajach Grupy Wyszehradzkiej, Aglomeracja lska – uwarunkowania instytucjonalne i zadania, Wsplna Europa, IV Midzynarodowa konferencja Chromatografia jonowa nowoczesn metod oznaczania anionw i kationw w wodach i ciekach oraz XI Konferencja Stowarzyszenia PR i Promocji Uczelni Polskich „Prom”.
Wiadomo ju jak w niedalekiej przyszoci wyglda bd budynki Instytutu Technologii ywnoci Pastwowej Wyszej Szkoy Informatyki i Przedsibiorczoci w omy, realizowane w ramach Programu Operacyjnego „Rozwj Polski Wschodniej”. Rozstrzygnito konkurs na koncepcj architektoniczn rozbudowy uczelni. Sd konkursowy nie przyzna I nagrody, stwierdzajc, e zoone prace nie speniy w peni kryteriw dla jej uzyskania.
II nagrod otrzymao Przedsibiorstwo Wielobranowe ARKON Jan Kabac z Biaegostoku, ktrego koncepcja wyrniaa si konsekwentnie zrealizowanym projektowo osiowym ukadem funkcjonalnym budynkw i otoczenia. Firma dostaa zaproszenie do udziau w postpowaniu prowadzonym w trybie zamwienia z wolnej rki o udzielenie zamwienia publicznego, polegajcego na szczegowym opracowaniu kompletnej dokumentacji projektowej budynkw. III nagrod otrzymaa pracownia Inynierowie i Doradcy Sp. z o.o. z Krakowa. Wyrnienia zdobyy prace przedstawione przez Autorskie Studio Architektury Sp. z o.o. ze Strzyowa oraz AUKETTFITZROYROBINSON Sp. z o.o. z Warszawy.
30 kwietnia uczelnia podpisaa z Polsk Agencj Przedsibiorczoci, ktra jest instytucj poredniczc w realizacji projektu, preumow dotyczc przygotowania projektu indywidualnego. Jej zapisy mwi nie tylko o harmonogramie poszczeglnych etapw realizacji projektu, ale take okrelaj szczegowo jego warto finansow. Cakowity koszt realizacji projektu „Rozwj infrastruktury uczelni wraz z hal laboratoryjn do nowoczesnego przetwrstwa rolno−spoywczego” wyniesie 46 mln z. Przewidywany termin zakoczenia realizacji budynkw, wyposaenia hali dydaktyczno−laboratoryjnej oraz wyposaenia Instytutu Informatyki zaplanowany zosta na pierwszy kwarta 2013 roku.
Instytut Katalizy i Fizykochemii Powierzchni PAN w Krakowie jest jedyn samodzieln placwk w Europie Centralnej i jednym z niewielu istniejcych na wiecie orodkw badawczych cakowicie powiconych zagadnieniom katalizy i fizykochemii granic midzyfazowych. Za dat powstania instytutu przyjmuje si 1 stycznia 1968, kiedy jeden z siedmiu zakadw warszawskiego Instytutu Chemii Fizycznej PAN – Zakad Fizykochemii Zjawisk Powierzchniowych z siedzib w Krakowie – przeksztaci si w samodzieln placwk Polskiej Akademii Nauk – Zakad Katalizy i Fizykochemii Powierzchni. Na jego czele stan prof. Jerzy Haber, przejmujc sched po prof. Bohdanie Kamieskim. W 1978 r. zakad zosta przeksztacony w instytut. Jednym ze strategicznych celw dziaania IKiFP PAN jest integracja bada naukowych powiconych katalizie i fizykochemii powierzchni, zarwno w skali kraju, jak i na arenie midzynarodowej.
IKiFP Pan zatrudnia 110 osb, w tym 11 etatw patnych z grantw europejskich; 48 z nich ma status pracownikw naukowych, z czego 17 jest samodzielnymi pracownikami naukowymi, a 12 ma tytu profesora. Pracownicy zaangaowani w prace B+R (czyli ze stopniem doktora) to 81 osb.
Instytut posiada prawo nadawania stopnia doktora nauk chemicznych oraz prawo habilitowania w tej dziedzinie. W 1999 r. przy instytucie powstao Midzynarodowe Studium Doktoranckie, prowadzone wsplnie z Wydziaem Inynierii i Technologii Chemicznej Politechniki Krakowskiej i Wydziaem Chemicznym Politechniki Rzeszowskiej. Obecnie ksztaci si w nim 25 doktorantw. Instytut przyjmuje studentw na stae oraz umoliwia im przygotowanie prac dyplomowych. Aktualnie dyplomy robi w IKiFP PAN 8 magistrantw z Wydziau Chemii UJ z kierunku chemia i ochrona rodowiska oraz z Wydziau Inynierii Materiaowej i Ceramiki AGH. Stae w instytucie odbywa 6 osb z tych jednostek oraz z Wydziau Chemii Politechniki Gdaskiej.
Obszar bada pracownikw IKiFP to gwnie procesy przebiegajce na granicy faz ciao stae/ciecz i gaz/ciecz oraz zjawiska zachodzce na granicy faz ciao stae/gaz, majce zasadnicze znaczenie dla zrozumienia dziaania katalizatorw heterogenicznych. Pracownicy instytutu koncentruj si na badaniu procesw katalitycznych, flotacyjnych i adsorpcyjnych. Rezultat bada to 684 publikacje i 9108 cytowa w okresie 2001−07. W tym czasie pracownicy instytutu wygosili na konferencjach w kraju i za granic 172 referaty plenarne i zapraszane. Obecnie w laboratoriach IKiFP PAN realizowane s, obok bada statutowych, 33 granty krajowe oraz 21 europejskich.
Od pocztku swego istnienia IKiFP PAN organizuje corocznie Oglnopolskie Kolokwium Katalityczne. Placwka dysponuje wasn siedzib o interesujcej architekturze i powierzchni uytkowej 2900 m2.
W dniach 11−15 maja odbya si w Krakowie Midzynarodowa Konferencja Catalysis for Society, ktrej celem, poza wymian informacji o postpie prac naukowych w zakresie katalizy, byo zademonstrowanie opinii publicznej roli i znaczenia zjawiska katalizy w yciu codziennym. To midzynarodowe wydarzenie zostao wplecione w tradycj Oglnopolskich Kolokwiw Katalitycznych, ktre, organizowane corocznie od pocztku istnienia Instytutu Katalizy i Fizykochemii Powierzchni PAN, podobnie jak placwka, wiciy 40. urodziny.
Gwnym wtkiem przewijajcym si przez wystpienia prelegentw byo przekonanie, e dalszy harmonijny rozwj zdolnoci produkcyjnych ludzkoci jest w ogromnym stopniu uzaleniony od rozwoju katalizy, ktra stanowi podstaw wikszoci procesw i technologii zwizanych z przemysem chemicznym, farmaceutycznym, spoywczym, papierniczym, produkcj energii czy wytwarzaniem zaawansowanych materiaw. Tym samym, badania w dziedzinie katalizy to klucz do poprawy jakoci ycia oraz odwrcenia niekorzystnych skutkw ubocznych rozwoju cywilizacyjnego zwizanych z degradacj rodowiska. Szczegln rol odgrywa projektowanie nowoczesnych materiaw katalitycznych – dziedzina wybitnie interdyscyplinarna, w ktrej postp moe by osignity jedynie dziki bardzo gbokiej znajomoci chemii, fizyki, biochemii i inynierii materiaowej. Ze wzgldu na konieczno wielopoziomowej integracji w projektowaniu katalizatorw, od poziomu atomowego (centrum aktywne i jego koordynacja), poprzez skal nano (supramolekularna architektura wok centrum aktywnego), do skali mikro (topologia centrw aktywnych, dystrybucja nanostruktur w ukadach nanokompozytowych), niezbdnym warunkiem realizacji bada jest dostp do zaawansowanych, czsto unikatowych technik diagnostycznych.
Wrd ponad 300 naukowcw z caego wiata, ktrzy uczestniczyli w konferencji, by prof. Gerhard Ertl z Niemiec (na fot. pierwszy z lewej), laureat Nagrody Nobla z roku 2007. Spotka si on z modzie krakowskich szk rednich, studentami i doktorantami. Podczas spotkania wywizaa si oywiona dyskusja, a na zakoczenie uczestnicy mogli si sfotografowa z Noblist.
14 maja po raz drugi wrczono polsko−niemieck Nagrod Naukow Copernicus. Doc. dr hab. Andrzej Sobolewski z Instytutu Fizyki PAN w Warszawie i prof. Wolfgang Domcke z Wydziau Chemii Politechniki Monachijskiej otrzymali j za wybitne osignicia naukowe, bdce rezultatem trwajcej od ponad dwudziestu lat wsppracy. Wiele spord ich bada z zakresu fotochemii ma fundamentalne znaczenie dla szeroko rozumianych nauk o yciu. Laureaci zidentyfikowali i scharakteryzowali mechanizm odpowiedzialny za odporno na promieniowane nadfioletowe (UV) podstawowych struktur biologicznych takich jak DNA i biaka. Odkrycie to ma przeomowe znaczenie dla bada nad pocztkami ycia na ziemi. Odkryty przez doc. Sobolewskiego i prof. Domcke mechanizm zosta nazwany scenariuszem Sobolewskiego−Domcke. Ta nazwa za staa si swoist „mark” polsko−niemieckiej wsppracy badawczej prowadzonej przez obu uczonych.
Nagroda COPERNICUS jest wsplnym przedsiwziciem Fundacji na rzecz Nauki Polskiej (FNP) i Deutsche Forschungsgemeinschaft (DFG). Celem nagrody jest wyrnienie najbardziej aktywnych uczestnikw polsko−niemieckiej wsppracy naukowej, ktrzy mog si wykaza wybitnym dorobkiem badawczym bdcym rezultatem tej wsppracy, jak rwnie znaczcymi sukcesami w promowaniu modej kadry badawczej. Nagroda przyznawana jest dwm wsppracujcym ze sob uczonym – z Polski i z Niemiec. Wysoko nagrody wynosi 50 tys. euro, po 25 tys. euro dla kadego z laureatw. Nagroda COPERNICUS przyznawana jest raz na dwa lata. Po raz pierwszy wrczono j w maju 2006 r. w Berlinie.
(pik)
Coraz mniej wydawcw akademickich uczestniczy w Midzynarodowych Targach Ksiki w Warszawie. W 53. edycji targw w dniach 15−18 maja zmiecili si oni w nieduej Sali im. H. Mikoajskiej (cho kilka stoisk zajli w niej take inni wydawcy). Tu obok, w Sali im. J. Korczaka, miao swoje stoisko – chyba najwiksze wrd stoisk oficyn akademickich – Wydawnictwo UMCS. Jak ju wspominam o „naj”, to najadniejsze, moim zdaniem, stoisko zaprezentowao Wydawnictwo UMK.
Gociem honorowym MTK by Izrael, ktry t pozycj zawdzicza 60−leciu utworzenia pastwa. Niestety, ekspozycja izraelska, o ile mona j nazwa ekspozycj, zawioda. To nie bya prezentacja publikacji i moliwoci wydawniczych, ale rodzaj artystycznej prezentacji. W adnej scenografii odbyway si spotkania, m.in. z pisarzami z Izraela. Szkoda, e nie zorganizowano przynajmniej wystawy izraelskich publikacji w jzyku polskim. Akcent izraelski znalazem natomiast na stoiskach wydawcw uczelnianych – Wydawnictwo Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza z inicjatywy Instytutu Orientalistycznego UAM przygotowao elektroniczny Sownik hebrajsko−polski z indeksem polsko−hebrajskim z nagraniem gosu lektorki z Tel Awiwu.
Dla wikszoci wydawcw akademickich targi ksiki to okazja do bezporedniej sprzeday ksiek czytelnikom oraz kontaktu z bibliotekarzami. I w tym rodowisku trafiaj si jednak prawdziwie targowe wydarzenia. Wspomniane ju Wydawnictwo UAM zaprezentowao ksik Radosawa Okulicz−Kozaryna Litwin wrd spadkobiercw Krla Ducha, ktra zainteresowaa wydawc z Litwy. Prowadzone s rozmowy nt. sprzeday licencji na tumaczenie i wydanie pracy na Litwie.
Pytaem wydawcw ze szk wyszych, czy ulokowanie ich stoisk w Sali Mikoajskiej nie jest swego rodzaju degradacj. Dawniej bowiem dua cz stoisk akademickich znajdowaa si w centralnym miejscu gwnego sektora targw. Niektre oficyny, jak np. Uniwersytetu lskiego w Katowicach, zajmoway od lat to samo tradycyjne miejsce. A w tym roku – zmiana. Jednak raczej nie spotkaem si z wyranym narzekaniem. Przy stoiskach niemal cay czas kbi si tum czytelnikw. Wyranie wida byo za to, e na warszawskich wiosennych targach brakuje wydawcw z uczelni prywatnych – to zapewne za droga impreza. Akcenty akademickie spotka mona byo take poza „wyznaczonym” sektorem w Sali Mikoajskiej. ABE Marketing, dystrybutor zagranicznych wydawnictw naukowych, zaj due stoisko w eksponowanym miejscu, prezentujc bogat ofert reprezentowanych przez siebie naukowych oficyn z zagranicy. Wasne stoisko miao Oxford University Press. Znakomicie zaprezentowali si Ukraicy – nie zabrako stoisk tamtejszej Akademii Nauk i uczelni. Czyby w tym ostatnim przypadku skutkowao pozytywne dowiadczenie z ubiegego roku, gdy Ukraina bya gociem honorowym?
Akcenty akademickie pojawiy si rwnie na stoisku Wydawnictwa Prszyski i S−ka, gdzie prof. Jadwiga Staniszkis podpisywaa ksik Ja. Prba rekonstrukcji, a prof. Andrzej Paczkowski nowe wydanie synnej Wojny polsko−jaruzelskiej. Na stoisku Wydawnictwa Archidiecezji Lubelskiej GAUDIUM prof. Zdzisaw Najder podpisywa ksik Polskie zaplecze Josepha Conrada−Korzeniowskiego. Podobnych wydarze byo podczas 53. MTK wiele.
Niespodziewany akcent akademicki zdarzy si podczas Konkursu Polskiego Towarzystwa Wydawcw Ksiek na Najpikniejsze Ksiki Roku, ktry tradycyjnie rozstrzygany jest w trakcie Midzynarodowych Targw Ksiki w Warszawie. Wrd najpikniejszych ksiek roku 2007 znalazy si dwie publikacje Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyszego. Sd Konkursowy przyzna serii „What the Polish Have Given to the World” z tekstami Magorzaty Strzakowskiej, w opracowaniu graficznym Grayny Lange i z ilustracjami Grayny Lange, Moniki Hanulak oraz Anny Niemierko pierwsz nagrod w kategorii drukw specjalnych i bibliofilskich. W kategorii ksiki matematyczne, przyrodnicze i techniczne wyrniono rwnie publikacj Polish Materials Research, zaprojektowan przez Macieja Buszewicza.
W wyniku rozmw przedstawicieli Targw w Krakowie S.A. (organizatora Targw Ksiki w Krakowie i konkursu o Nagrod im. Jana Dugosza) z reprezentantami Stowarzyszenia Wydawcw Szk Wyszych zrodzia si idea powoania Spotka z Ksik Akademick. Pierwsza ich edycja odbya si w dniach 23−25 kwietnia. – Szczecin nie wyrnia si na czytelniczej mapie Polski. Staramy si t sytuacj zmieni i chtnie podchwycilimy inicjatyw stowarzyszenia i Targw w Krakowie – mwi Edyta ongiewska−Wijas, dyrektor Wydawnictwa Uniwersytetu Szczeciskiego, ktre zajo si organizacj „Spotka” w Szczecinie.
W budynku Wydziau Humanistycznego stano okoo 20 stoisk, na ktrych swoj ofert prezentowao ponad 40 wydawcw. Stoiska zbiorcze naleay do Stowarzyszenia Wydawcw Szk Wyszych, ktre reprezentowao kilka wydawnictw uczelnianych oraz Ksinicy Pomorskiej, ktra zaprosia wydawcw z Pomorza Zachodniego. Wystawcy i organizatorzy zapewnili odwiedzajcym bogaty program towarzyszcy. Oprcz spotka autorskich – najbardziej postarao si Wydawnictwo DiG, ktre zaprosio na „Spotkania” autorw a czterech swoich publikacji – odbyy si dwa panele dyskusyjne i prezentacja urzdze do druku cyfrowego.
Konstelacje jubileuszowe – z obowizku czy w hodzie? – to tytu pierwszej debaty, prowadzonej przez prof. Ing Iwasiw. Prowokacyjne pytanie doczekao si do nieoczekiwanych odpowiedzi. Sawomir Grzyski z Wydawnictwa DiG zauway, e propozycja napisania artykuu do ksigi pamitkowej jest dla autora zaszczytna. Prof. Iwasiw twierdzi, e „ksigi to nie tylko element instytucjonalny, ale czsto okazja do zrobienia przegldu okrelonej dziedziny wiedzy”. Dodaje te, e maj znaczenie integrujce dla rodowisk naukowych. – Czasy, gdy do takich publikacji trafiay przypadkowe teksty, odrzucone gdzie indziej, dawno ju miny – dodaje Iwona Maruszewska−Wegner, dyrektor Wydawnictwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Jej zdaniem, ksigi jubileuszowe to take wyzwanie dla wydawcy – zamawiajcy oczekuj bowiem interesujcego opracowania graficznego. Cena odzwierciedla woony w publikacje trud, a mimo to wiele z tych publikacji niele si sprzedaje. Ksigi drukuje si nie tylko dla poszczeglnych uczonych, ale take z okazji jubileuszw uczelni, jak to miao miejsce w ostatnich latach w UJ, UAM i UWr.
Drugi z paneli prowadzonych przez prof. Iwasiw dotyczy tzw. literatury akademickiej. Tem i podstaw debaty by powicony temu zagadnieniu numer szczeciskich „Pograniczy”. Panelici zauwayli, e w Polsce nie ma literatury akademickiej. – Jednym z powodw jest obawa, e ksika moe by odczytana w rodowisku jako powie z kluczem – mwi prof. Iwasiw. Oba panele zgromadziy pen sal zainteresowanych. Podobnie jak spotkanie z prof. Ew Kraskowsk, autork ksiki Czytelnik jako kobieta. Wok literatury i teorii, opublikowanej przez Wydawnictwo Naukowe UAM w Poznaniu.
Duym zainteresowaniem wydawcw cieszyy si prezentacje druku cyfrowego na sprzcie Konica−Minolta. Druk cyfrowy zyskuje coraz wicej zwolennikw w tym rodowisku, o czym wiadcz zakupy takiego sprztu przez wydawnictwa ze szk wyszych.
Grayna Grabowska, prezes Targw w Krakowie, o pierwszej edycji „Spotka” mwi: – To nie by sukces komercyjny. Jednak nadal jestemy przekonani o susznoci samej koncepcji prezentowania trudnej literatury naukowej bezporednio w orodkach akademickich. Duo si nauczylimy i jeli wydawcy zechc, jestemy gotowi ten pomys realizowa w kolejnych miastach.
– To co innego ni targi, ale i co wicej ni kiermasz – podsumowuje „Spotkania” Edyta ongiewska−Wijas. Na razie nie wiemy, jaki orodek akademicki podejmie si organizacji przyszorocznej edycji imprezy.
Opublikowane w listopadzie wyniki bada PISA (Programu Midzynarodowej Oceny Umiejtnoci Uczniw) mwi niby, e rednia jako wyksztacenia uczniw szk ponadpodstawowych lokuje Polsk powyej redniej OECD, ale ta rednia bierze si jedynie z tego, e mamy bardzo niewielu uczniw bardzo sabych. Bo uczniw dobrych i bardzo dobrych, tych, w ktrych dalsz edukacj rzeczywicie warto inwestowa, jest w Polsce wielokrotnie mniej ni w zdecydowanej wikszoci krajw rozwinitych.
Majc tak niewielu modych ludzi, ktrych warto dalej ksztaci, powinnimy koncentrowa rodki w najlepszych wydziaach paru przyzwoitych uczelni. Ksztaci absolwentw, ktrzy potrafi potem realizowa si w rnych dziedzinach, by moe rwnie bardzo odlegych od kierunku wyksztacenia. eby, jak w Cambridge, nie dziwiy osoby, ktre ukoczyy studia humanistyczne, a potem s szanowanymi audytorami lub z sukcesem zakadaj firmy tworzce wyrafinowanie oprogramowanie. Tylko tacy ludzie mog tworzy „knowledge based economy”.
(...)
Tej za czci modziey, ktra zrobiaby lepiej, uczc si jakiego rzemiosa, nie powinnimy mami bajkami o dyplomie, lecz uczciwie powiedzie, e dobry hydraulik zarobi wicej ni absolwent kiepskich studiw. Zamiast tego, w imi oderwanych od rzeczywistoci politycznych sloganw, zbudowano fikcj studiw masowych. Z ktrej to fikcji nasi liczni koledzy odnosz zupenie niefikcyjne korzyci. Ale zajci – na kilku etatach – udawaniem, e ucz, porzucaj marzenia o naukowej pogoni za wiatem. (Jerzy Marcinkowski, Kamil Kulesza, Uniwersytet Potiomkinowski obiecuje innowacje, „Rzeczpospolita”, 18.04.2008)
Prawo mamy teraz wystarczajco dobre, eby walczy z nierzetelnoci naukow. To przestpstwo, ktre prawnie si przedawnia po kilku latach, ale dyscyplinarnie nie ma ju przedawnienia na uczelni. Nowa ustawa Prawo o szkolnictwie wyszym nakada na rzecznika dyscyplinarnego uczelni obowizek wszczcia postpowania wyjaniajcego z urzdu. (...)
aden z dotychczasowych ministrw nauki nie powoa biura rzetelnoci naukowej, ktre dziaa od kilkunastu lat np. w USA, Danii, Niemczech. Teraz powoano je w Chinach, w ktrych popenia si najwicej plagiatw i naukowych naduy na wiecie (...)
Musi powsta biuro rzetelnoci naukowej jako osobna komrka podlegajca ministrowi nauki i szkolnictwa wyszego. Trzeba te zreformowa Centraln Komisj i da jej wiksze uprawnienia do kontroli i walki z naduyciami w nauce. Osobnym problemem jest dua grupa profesorw uczelnianych, ktra habilitacje uzyskaa w ostatnich 10−15 latach w krajach dawnego RWPG i do „nauki” wesza na podstawie zawiadcze z ministerstwa, czyli tylnymi drzwiami. Cz z nich mona porwna do marcowych docentw...
Plagiaty, ktre si wykrywa, to czubek gry lodowej. Na og o plagiacie wykrytym na uczelni wie niewiele osb. rodowisko zwykle trzyma to w cisej tajemnicy. Uczelnie bardzo czsto utrudniaj mi dostp do konkretnych informacji, ktre wedug prawa s jawne. Tumacz si np. bezzasadnie ustaw o ochronie danych osobowych, szukaj rnych kruczkw prawnych. Jak mi odmawiaj, to skadam pozwy sdowo−administracyjne. Myl, e w cigu kilku lat cieki dostpu zostan przetarte. Jednak walk z nierzetelnoci naukow musi si zaj instytucja. Jeden czowiek nie da rady. (Dr Marek Wroski w rozmowie z Adamem Leszczyskim, Sidme: nie plagiatuj, „Gazeta Wyborcza”, 2−4.05.2008)