Od lat z zainteresowaniem czytamy artykuy dr. M. Wroskiego o nierzetelnoci w nauce i o stosunkach panujcych w rodowiskach naukowych i akademickich, jakie w duej mierze odziedziczylimy po PRL. Uwaalimy, e dr Wroski swoimi pracami wypenia szlachetn misj w dziedzinie ujawniania prawdy. Jednake penienie misji nie moe by poszukiwaniem sensacji za wszelk cen, zwaszcza tam, gdzie ich nie ma. A to wanie przytrafio si dr. Wroskiemu dwukrotnie w sprawach dotyczcych Politechniki Warszawskiej.
Przed kilku laty – chyba tylko dla sensacji – dr Wroski usiowa uczyni oszusta i aferzyst z Karola Caroll Porczyskiego, doktora honoris causa PW. Jednak po zapoznaniu si z dokumentami posiadanymi przez Politechnik dr Wroski zaprzesta stawiania zarzutw nieyjcemu ju wwczas dr Porczyskiemu.
Wysoce nierzetelny jest rwnie artyku dr. Wroskiego Milczenie recenzenta, zamieszczony w tegorocznym kwietniowym numerze „Forum Akademickiego”. Nie bardzo wiadomo, w kogo artyku jest wymierzony: w recenzenta, w rektorw i prorektora PW, czy w autork SKRYPTU dr in. E. Jarzbowsk. Nie wiadomo rwnie, jakiego problemu w istocie artyku dotyczy: czy recenzji SKRYPTU, czy rzekomego plagiatu, czy przewodu habilitacyjnego dr in. Elbiety Jarzbowskiej, adiunkta na Wydziale Mechanicznym Energetyki i Lotnictwa PW.
W tym pimie bronimy dr in. Jarzbowskiej przed oskarajcymi j o rne niecne czyny dwoma profesorami – jej bezporednimi zwierzchnikami w Instytucie ITLiMS. Siy s nierwne: dwch profesorw przeciwko jednej kobiecie−adiunktowi. Mamy nieponn nadziej, e „Forum Akademickie”, w imi dobrych zwyczajw akademickich, pismo nasze opublikuje w caoci na swoich amach.
Artyku dr. Wroskiego jest i nierzetelny, bowiem oparty na relacjach tylko jednej osoby, i tendencyjny – napisany jest bowiem w interesie tej wanie osoby i ma za wszelk cen zaszkodzi w rozwoju naukowym – drugiej. T „jedn osob” jest prof. dr hab. Krzysztof Arczewski, dyrektor Instytutu Techniki Lotniczej i Mechaniki Stosowanej Wydziau MEiL PW, a „drug” – dr in. E. Jarzbowska, adiunkt w tym Instytucie, ceniony ju dzi w wiecie naukowiec.
Nasz obron dr Jarzbowskiej dzielimy na trzy czci: spraw rzekomego plagiatu, spraw przewodu habilitacyjnego i spraw mobbingu stosowanego wobec Niej przez Jej zwierzchnikw.
Zastanwmy si najpierw, czym jest wydana w roku 2003 (!) przez Oficyn Wydawnicz PW Mechanika analityczna dr in. E. Jarzbowskiej: ksik, skryptem, podrcznikiem akademickim, monografi? Nie istnieje kategoria „skrypt−ksika”, jak to pisze dr Wroski w lad za prof. Arczewskim. Kady skrypt jest bowiem ksik, ale nie kada ksika jest skryptem. Mechanika analityczna jest skryptem uczelnianym przeznaczonym dla studentw. W naszych polskich warunkach istnieje zasadnicza rnica pomidzy skryptem a podrcznikiem akademickim: skrypt, wydawany na koszt uczelni, wymaga opinii jednego (zwykle z danej uczelni) recenzenta; natomiast podrcznik podlega opiniowaniu przez dwch recenzentw, najczciej spoza macierzystej uczelni autora i zwykle jest dotowany przez ministerstwo.
Szkoda, e dr Wroski nie zapozna si z procedurami obowizujcymi w naszej Uczelni przy wydawaniu przez Oficyn Wydawnicz skryptw i podrcznikw. Jeli wykadowca danego przedmiotu napisze dla studentw skrypt do swojego wykadu, to jego wydanie musz zaaprobowa: kierownik zakadu, dyrektor instytutu, dziekan wydziau, a wydzia wstawia propozycj wydania skryptu do swego planu wydawniczego.
Cykl wydawniczy trwa zwykle od roku do przeszo dwch lat. Tak wic zgoda Zakadu i Wydziau na druk skryptu dr Jarzbowskiej (wydany w roku 2003) musiaa zapa przed rokiem 2002. W tym czasie Kierownikiem Zakadu Machaniki w ITLiMS by prof. K. Arczewski. Czy prof. Arczewski, ktry 30 padziernika 2002 r. dydaktyk prowadzon przez dr Jarzbowsk oceni „pozytywnie”, a Jej „dziaalno publikacyjn” jako „zdecydowanie pozytywn” (dane z arkusza oceny pracownika), nie wiedzia, jaki skrypt powstaje w Jego Zakadzie i pod czym si podpisuje? Dwa lata pniej ten sam prof. Arczewski, ju jako dyrektor Instytutu, wystpuje do prorektora PW z oskareniem dr Jarzbowskiej o popenienie przez Ni plagiatu w skrypcie Mechanika analityczna. Skd si wzio to nage oburzenie Profesora na „nierzetelno” dr Jarzbowskiej? Czy std, e w 2003 roku wyszo na jaw, i dr Jarzbowska ma prawie ukoczon rozpraw habilitacyjn i to zaczo komu przeszkadza w Instytucie czy w Zakadzie?
Mamy pytanie, czy dr Wroski mia w rku skrypt Mechanika analityczna i zauway tam takie podrozdziay jak: Zasada D’Alamberta, Zasada Gaussa, Zasada Hamiltona, Zasada Jacobiego, Rwnania Lagrange’a, Rwnania Hamiltona, Rwnania Hamiltona−Jacobiego, Rwnania Kane’a, Rwnania Maggiego, Rwnania Appella−Gibbsa, Rwnania Boltzmanna−Hamela, a w rozdziaach zauway moe akapity o kwaternionach, wsprzdnych uoglnionych, wsprzdnych punktu odniesienia, wsprzdnych Denavita−Hartenberga, wsprzdnych naturalnych, saniach Caratheodory’ego−Czapygina, rachunku wariacyjnym itd., itp.
Czy dr Jarzbowska napisaa w tym skrypcie, e sama to wszystko wymylia? Nie ma moliwoci, by przedstawiajc podstawy jakiejkolwiek istniejcej ju dziedziny nauki nie podawa twierdze, rwna czy wzorw w postaci, ktr kto, kiedy przed nami sformuowa! Kady skrypt do podstawowych wykadw jest zawsze pewn kompilacj (nieraz nawet „na granicy plagiatu”!) prac naszych poprzednikw z dodatkiem przemyle wykadowcy.
Racj mia dr W. Nosek, rzecznik dyscyplinarny PW, ktry nie podejmujc sprawy o plagiat, napisa w swoim orzeczeniu: „odkrycia, idee, procedury, metody i zasady oraz koncepcje matematyczne nie s objte ochron prawn, wic nie mona stawia autorce skryptu zarzutu, e relacjonowaa idee czy metody rnych autorw”.
Prof. Arczewski w oskarycielskim pimie do prof. P. Wolaskiego, prorektora, pisze, e w skrypcie dr Jarzbowskiej znajduje si kilkaset (!) bdw. Sam w tym pimie przytacza ich kilkanacie, z czego spora cze to bdy edytorskie. Trudno uwierzy, e na 200 stronach skryptu dowiadczony naukowiec i dydaktyk moe popeni kilkaset bdw (po kilka na kadej stronie?). A prof. Arczewski uporczywie odmawia przedstawienia autorce listy tych bdw. Moe bdy pojawiy si podczas druku? Bardzo atwo mg to prof. Arczewski sprawdzi, korzystajc z oryginalnego materiau zoonego przez autork w Oficynie, ale atwiej jest z profesorskich wyyn oskary podwadnego o plagiat. Stwierdzenie prof. Arczewskiego o „kilkuset bdach” zaczo stanowi istotny „instrument”, ktrym zaczto mierzy wszelkie poczynania dr Jarzbowskiej. Ubieganie si o urlop habilitacyjny, o dofinansowanie wyjazdu na konferencj czy wpisanie dorocznej oceny do Jej teczki oceny kadry byo podsumowywane stwierdzeniem, e „w skrypcie jest kilkaset bdw”.
Niezrozumiae dla nas jest, dlaczego dr Wroski do sprawy rzekomego plagiatu doczy spraw przewodu habilitacyjnego dr Jarzbowskiej. Czy dlatego, e jest oburzony tym, e moe doj do habilitowania „takiej” osoby, czy te by pomc utrci t habilitacj, przedstawiajc w bardzo zym wietle dr Jarzbowsk?
Szkoda, e przed napisaniem artykuu dr Wroski nie zapozna si z obowizujc w Polsce Ustaw o stopniach i tytule naukowym. Nie zadawaby wtedy niepotrzebnych pyta i mgby ustrzec si pomyek i zoliwych komentarzy. Pragniemy uwiadomi dr Wroskiego, e:
1) Adiunkt jest zobowizany do przygotowania rozprawy habilitacyjnej w terminie zapisanym w Statucie Uczelni, ale nigdzie nie jest zapisane, e przewd habilitacyjny musi by otwarty i przeprowadzony na macierzystym wydziale tego adiunkta.
2) Nigdzie nie jest zapisane, e monografia „habilitacyjna” musi by wydana przez wydawnictwo uczelniane. Mona j wydrukowa wasnym sumptem, w dowolnej drukarni i w odpowiednim nakadzie; zbdni s wwczas „recenzenci wydawniczy”. Monografii moe te w ogle nie by – do przeprowadzenia przewodu habilitacyjnego wystarcza bowiem „jednotematyczny cykl publikacji”.
3) W przeciwiestwie do rozprawy doktorskiej, ktra musi by wyoona do wgldu dla kadego w bibliotece wydziau czy uczelni i ktrej obrona jest publiczna, a recenzje s jawne, kolokwium habilitacyjne odbywa si tylko w obecnoci rady wydziau i recenzentw (ewentualnie zaproszonych goci), recenzje s tajne, a sama monografia nie musi by upubliczniona (bo moe jej nie by) i „dostpna w krajowych ksigarniach” (!).
4) Dr Jarzbowska nie otrzymaa 1,5−rocznego urlopu habilitacyjnego, ktry „spdzia w USA, a koszty podry zostay pokryte przez uczelni”. Dr Jarzbowska wygraa natomiast konkurs na stypendium naukowe w USA i zostaa do USA skierowana przez Uczelni; dlatego uczelnia pokrya koszty podry. W trakcie trzyletniego pobytu w USA dr Jarzbowska bya na urlopie bezpatnym.
5) Dr Wroski „wydziwia”, e monografia habilitacyjna dr Jarzbowskiej zostaa na „prob autora” wydana we Woszech, w wydawnictwie komercyjnym. Ustawa nie zabrania wydania monografii za wasne pienidze w wydawnictwie komercyjnym. Dr Jarzbowska zlecia wydanie monografii woskiemu wydawnictwu zajmujcemu si wydawaniem ksiek i czasopism naukowych, bo zostaa do tego zmuszona z powodw, ktre opisujemy w czci trzeciej. Monografi t, w odpowiedniej liczbie egzemplarzy, dr Jarzbowska zoya na rce prof. J. Bajkowskiego, dziekana Wydziau Samochodw i Maszyn Roboczych PW. Na jej podstawie ma by przeprowadzony na tym Wydziale przewd habilitacyjny dr Jarzbowskiej.
Ciekawe, dlaczego Wydzia MEiL nie mg dla siebie zakupi tej monografii, a uczyni to z atwoci Wydzia SiMR?
Gdyby dr Wroski nie poprzesta jedynie na sowach profesorw K. Arczewskiego i R. Maroskiego (obecnego Kierownika Zakadu Mechaniki w ITLiMS), posdzanych o stosowanie mobbingu w stosunku do dr Jarzbowskiej, a twierdzcych, e adnego mobbingu nie ma i porozmawia np. z przedstawicielami zwizkw zawodowych biorcych udzia w ostatniej komisji, gdyby dr Wroski zapozna si ze wszystkimi dokumentami, jakie powstay w cigu ostatnich 5 lat w sprawie mobbingu wobec dr Jarzbowskiej, to zapewne sam te zmieniby zdanie. My uwaamy, e mobbing, psychiczne wyniszczanie pracownika, jest stosowany wobec dr Jarzbowskiej. Bo czy nie jest mobbingiem:
• wystawianie przez dr. hab. Maroskiego w „arkuszu ocen pracownika” oglnej oceny negatywnej, przy rwnoczesnym umieszczaniu tego pracownika na pierwszym miejscu, lub na jednym z pierwszych miejsc, pod wzgldem liczby i jakoci publikacji – ju nawet nie w Zakadzie, lecz w Instytucie (Przy tej okazji dr hab. Maroski twierdzi, e „ocena parametryczna” nie jest „ocen merytoryczn”. Mona by tu zapyta – to w jakim celu w ITLiMS stosuje si „parametryzacj” ocen.);
• odebranie dr Jarzbowskiej wykadw w jzyku angielskim (ktre zapocztkowaa w Instytucie) na podstawie wspomnianego „instrumentu” o „kilkuset bdach” w SKRYPCIE;
• bezprawne zawieszenie dr Jarzbowskiej w „czynnociach dydaktycznych” przez dziekana Wydziau (zgodnie z ustaw zawiesi nauczyciela akademickiego w czynnociach mog jedynie rektor lub minister);
• informowanie studentw dr Jarzbowskiej o tym, e le ich uczy;
• zarzucanie dr Jarzbowskiej „nadmiernej aktywnoci wydawniczej” (?!);
• zmuszanie dr Jarzbowskiej (przez prof. Maroskiego) do uczestnictwa w egzaminach prowadzonych przez skonfliktowanego z Ni prof. Arczewskiego?
• zmuszanie dr Jarzbowskiej przez prof. Arczewskiego do rozwizywania zada danych przez Niego studentom na egzaminie. (Zadanie, ktre miaa rozwiza dr Jarzbowska byo le sformuowane, co potwierdzi prof. Styczek, przewodniczcy jednej z komisji badajcej spraw konfliktu pomidzy dr Jarzbowsk a Jej przeoonymi.);
• zmuszanie dr Jarzbowskiej do przeprowadzenia w Zakadzie seminarium w sytuacji, gdy w Zakadzie adnych systematycznych seminariw innych pracownikw nie ma;
• danie od dr Jarzbowskiej poprawienia tzw. preskryptw, ktre napisaa dla studentw uczszczajcych na prowadzone przez Ni wykady z mechaniki w jzyku angielskim, w sytuacji gdy ju tych wykadw nie prowadzi (Komu i do czego s potrzebne te preskrypty, bdce wasnoci dr Jarzbowskiej?);
• systematyczne utrudnianie dr Jarzbowskiej uczestniczenia w konferencjach midzynarodowych, nawet w sytuacji, gdy miaa wygosi zaproszony referat, poprzez odmow udzielenia zgody na wyjazd subowy czy odmow dofinansowania opaty konferencyjnej lub stawianie warunkw przez kierownika Zakadu, e dostanie zgod na wyjazd subowy, jeli wemie udzia w obsudze egzaminu prowadzonego przez prof. Arczewskiego?
Podsumowujc, uwaamy, e artyku dr. Wroskiego, zamiast trafi do rubryki pod tytuem „Co z t uczciwoci?”, nadaje si najpierw do zweryfikowania wanie pod ktem uczciwoci i rzetelnoci zawartych w nim informacji i intencji. Artyku w ksztacie, w jakim zosta opublikowany, jest niestety, naszym zdaniem, kompromitujcy dla dziennikarza.
dr Zygmunt Trzaska Durski
przewodniczcy Komisji Zakadowej
NSZZ „Solidarno”
w Politechnice Warszawskiej