Po zapoznaniu si z artykuem dr. Marka Wroskiego Milczenie recenzenta, zamieszczonym na amach „FA” oraz stanowiskiem Komisji Zakadowej NSZZ „Solidarno” Politechniki Warszawskiej, reprezentowanej przez jej przewodniczcego dr. Zygmunta Trzask−Durskiego, zdecydowaem si zabra gos w sprawie. Stanowisko Komisji zawiera bowiem stwierdzenia nieprawdziwe i narusza moje dobra osobiste. Prezentowana tu moja opinia dotyczy jedynie faktw, z ktrymi zetknem si jako kierownik Zakadu Mechaniki. Bohaterka artykuu jest bowiem pracownic tego zakadu. Sprawa jest jednak wielowtkowa i rozwojowa.
Komisja Zakadowa „Solidarnoci” (dalej Komisja) zarzuca osobom zamieszanym w spraw naruszenie rwnoci si. Z jednej strony dwch profesorw − satyrw, z drugiej kobieta − adiunkt, bezskutecznie usiujca zamieni swj wybitny dorobek naukowy na habilitacj, czym wzbudza zawi otoczenia. Komisja myli zawody sportowe ze zwalczaniem patologii. Istotnie, w pastwie prawa goniony przestpca na mniejsze prawa ni cigajcy go policjant. Pe tu nie ma nic do rzeczy. Rwno przysuguje dopiero na sali sdowej w postaci prawa do obrony i interpretacji niejasnoci na korzy osoby oskaronej. Do postpowania przed Komisj Dyscyplinarn Politechniki Warszawskiej (odpowiednikiem sdu) oczywicie nie doszo, gdy sprawa plagiatu zostaa skutecznie „zamieciona pod dywan”. Publikacja dr. M. Wroskiego pitnuje zachowania nieetyczne, ale nie jest w stanie zastpi nieistniejcych procedur i niesprawnych organw uczelni. Senacka Komisja Etyki Zawodowej PW nie zaja stanowiska w sprawie i nie zajmie – z definicji nie zajmuje si bowiem sprawami imiennymi.
Wysoka Komisjo Zakadowa! Celem dziaalnoci uczelni jest dociekanie prawdy naukowej i ksztacenie modziey w duchu tej prawdy. Rzetelno naukowa pozwala na oddzielenie prawdy od nieprawdy. Plagiatorstwo jest rodzajem nierzetelnoci naukowej, polegajcej na przypisywaniu sobie zasug innych badaczy lub tworzeniu takiego wraenia. I nie ma tu nic do rzeczy, gdzie plagiat popeniono – w skrypcie czy te w ksice (tu zreszt chodzi o ksik – podrcznik akademicki, gdy jej zasig jest oglnopolski, przeznaczona jest dla studentw rnych politechnik i nie tylko, oraz trzeba za ni zapaci 16 z). Interes studenta, ktry kupuje podrcznik zawierajcy, obok zapoycze, liczne bdy, umkn Wysokiej Komisji z pola widzenia. Najwyraniej student nie jest czonkiem zwizku. Nie ma lokalnych mechanik uprawianych przez tego czy innego nauczyciela akademickiego. Student nauczony z jakiego podrcznika powinien mc zda egzamin u osoby niebdcej jego autorem. A tu tak jednak nie jest.
Nie zgadzam si z twierdzeniem, e dr Elbieta Jarzbowska nie popenia plagiatu. Stworzono bowiem sytuacj uniemoliwiajc osdzenie sprawy. Pomylono przy tym dwa postpowania: postpowanie dyscyplinarne i natury etycznej. Pochway Komisji pod adresem rzecznika dyscyplinarnego, dr. W. Noska, uwaam za przedwczesne. Dopuci on bowiem do uchybie formalnych. Osoba stawiajca zarzut (whistleblower) nie zostaa nawet przesuchana. Nie utrzymano jej nazwiska w tajemnicy do czasu rozstrzygnicia zarzutw. Nie zadbano o sporzdzenie niezalenej ekspertyzy. Definicj plagiatorstwa oraz zwizane z tym procedury znale mona, na przykad, w publikacjach Dobre obyczaje w nauce Komisji Etyki w Nauce przy Prezydium PAN (Warszawa, 1994) i Dobra praktyka bada naukowych. Rekomendacje Zespou Etyki w Nauce przy Ministrze Nauki (25 maja 2004).
W pracach dr E. Jarzbowskiej znajduj si liczne bdy merytoryczne. I tak, na przykad, w podrczniku „Mechanika Oglna” autorstwa zainteresowanej i W. Jarzbowskiego, PWN, Warszawa 2000:
Na str. 142 rozwizanie rniczkowego rwnania ruchu oscylatora harmonicznego (bez tumienia) ma charakter aperiodyczny. Na str. 193 tej samej ksiki rozwizanie tego samego rwnania podano poprawnie (jest periodyczne). Nie wywouje to refleksji Autorw.
Na str. 248 sformuowanie zasady Hamiltona jest bdne. Nastpnie Autorzy usiuj wyprowadzi rwnania kanoniczne Hamiltona. Bez skutku. Znowu nie wywouje to refleksji. Autorzy przerywaj bowiem rozwaania, by poda rwnania kanoniczne w prawidowej postaci konkludujc przy tym, e rwnania te otrzymuje si w prosty sposb.
Na str. 77 w jednym zdaniu pada stwierdzenie Autorw, e wypadkowa pary si jest rwna zeru, co znaczy, e nie ma siy wypadkowej. Jeeli wypadkowa jest rwna zeru, to istnieje, a ukad jest w rwnowadze, co dla pary si jest oczywist nieprawd.
Na str. 295 jest zadanie 17. Autorzy domagaj si wyznaczenia przez czytelnika podrcznika prdkoci i przyspieszenia pewnego punktu ukadu, ktry jako ywo nie moe si porusza.
Bdy te, a jest ich duo wicej, wynikaj z niezrozumienia mechaniki bdcej przedmiotem ksiki. Bdy powtarzane s w innych publikacjach. Niesusznym jest sprawianie wraenia, e mechanika (czy to oglna, czy analityczna) jest czarn magi, a dr Jarzbowska jest kapank tej magii. Ksika uzyskaa pozytywn recenzj i jest wydana przez szanowane wydawnictwo o zasigu krajowym.
Komisja Zakadowa NSZZ „Solidarno” dalej oskara rne osoby, w tym mnie, piszc „uwaamy, e mobbing, psychiczne wyniszczanie pracownika, jest stosowany wobec dr Jarzbowskiej”. To powany zarzut. Skargi dr Jarzbowskiej na mobbing badaa jedna komisja dziekaska i dwie Komisje rektorskie. Zwizek mia swoj przedstawicielk w osobie pani Grayny Maciejko, czonkini Prezydium Komisji Zakadowej. Niesusznie oskarani profesorowie nie mieli obrocw. Zarzuty oddalono, a pani G. Maciejko podpisaa si pod wnioskami komisji z 16.01.2007 r. Zwizek nie zadba o to, aby zrealizowa wnioski komisji, np. o rozdzieleniu zalenoci subowej stron. Mia tak moliwo, ale nie pomg swojej rzekomo mobbowanej czonkini. Troska icie faryzejska.
Rzeczywicie, dwukrotnie wystawiem ocen negatywn dr Jarzbowskiej. Zrobiem to zgodnie z zakresem swoich obowizkw wynikajcych ze Statutu PW ( 158, ust. 6 i 7), posugujc si „wasn wiedz o wykonywaniu obowizkw przez ocenian”. Przy ocenie branych jest pod uwag 7 zakresw dziaalnoci. Aktywno publikacyjna jest tylko jednym z nich. Podstaw negatywnych ocen byy bdy w podrcznikach, skryptach i preskryptach ocenianej, bdy przenoszone na zajcia dydaktyczne. Ocena parametryczna, na ktr powouje si Komisja, ma charakter pomocniczy, gdy nie wynika ze Statutu PW. Od moich ocen dr Jarzbowska dwukrotnie si odwoaa, uzyskujc dwukrotnie oceny Komisji Odwoawczej „ocena pozytywna z bardzo powanym (powanym) zastrzeeniem”. Przyczyny zastrzee nie zostay przez zainteresowan usunite.
Odebranie wykadw dr Jarzbowskiej w jzyku angielskim z mechaniki analitycznej nie miao miejsca. Wykad „wygas” na skutek zmian programowych. Ponadto obowizuje zasada, e wykady prowadz przede wszystkim pracownicy samodzielni.
Co do „bezprawnego” zawieszenia dr Jarzbowskiej w jej obowizkach dydaktycznych na Wydziale MEiL PW przez Dziekana tego wydziau, to byem obecny w czasie rozmowy Dziekana z radc prawnym Rektora PW, mec. P. Militzem. Radca udzieli Dziekanowi takiej wanie porady. Powodem zawieszenia byo nieprzychodzenie zainteresowanej na wykady, ktrych si wczeniej domagaa i ktre na skutek interwencji Rektora i Dziekana jej przydzieliem. Doszo zatem do cikiego naruszenia podstawowych obowizkw pracownika (Regulamin Pracy PW, 5, p. 2 i 7). To akurat Komisji Zakadowej nie przeszkadza. Rektor uchyli decyzj Dziekana. Powodem nie byo przekroczenie przez Dziekana zakresu jego kompetencji.
Co do informowania studentw, e dr Jarzbowska „le uczy”, to nie mam takiej wiedzy. Sprawa ma zasig oglnokrajowy, wic trudno j utrzyma w tajemnicy.
Co do zmuszania dr Jarzbowskiej do samodzielnego rozwizania zadania na egzaminie prowadzonym przez prof. K. Arczewskiego informuj, e obowizkowi takiemu podlegaj wszyscy pracownicy zakadu i ma on charakter rutynowy. Nie moe by bowiem tak, e pracownik wystawiajcy ocen umie mniej ni oceniany przez niego student. Egzamin by z przedmiotu, ktry dr Jarzbowska wczeniej prowadzia i do ktrego napisaa ksik. Pani Doktor opucia egzamin. Nie jest prawd twierdzenie, e wykonywanie zada dydaktycznych zwizane jest z dodatkowymi gratyfikacjami, np. w postaci wyjazdu zagranicznego – wynika z umowy o prac.
Myli si Wysoka Komisja co do systematycznych seminariw naukowych, ktre w Zakadzie Mechaniki rzekomo si nie odbywaj. Ostatnie odbyy si 29 kwietnia, 6 maja i 13 maja. Dr Jarzbowska swoich prac nie prezentuje, gdy uwaa to za poniajce.
Druk preskryptw do przedmiotw Mechanics I/II zosta pokryty ze rodkw instytutu. Nie s one wyczn wasnoci zainteresowanej. Czy dziwne jest dbanie o to, eby studenci byli nauczani z materiaw pozbawionych bdw? To ponownie Komisji nie interesuje. Do prowadzenia wykadw Pani Doktor ostatecznie nie przystpia, za co zostaa zawieszona.
Wysoka Komisjo! Zwracam uwag, e reprezentowanie pojedynczego czonka zwizku przez Komisj Zakadow pozostaje w sprzecznoci z Regulaminem Organizacji Zakadowej NSZZ „Solidarno” i jest w wycznej kompetencji Komisji Koa, a wic organu zwizku zwizanego z wydziaem, a nie uczelni ( 20, ust. 2 Regulaminu). To samo dotyczy przyjcia w poczet czonkw. Pani Doktor wstpia do NSZZ „Solidarno” od razu na poziomie Komisji Zakadowej, a nie Koa (znowu 20, ust. 2 Regulaminu), bdc w ostrym konflikcie z wadzami wydziau. Nie stanowio to istotnej przeszkody.
Gdzie si podziay ideay „Solidarnoci”? Co na ten temat sdzi Podkomisja Problemowa ds. Etyki Komisji Zakadowej „Solidarnoci”? Taka podkomisja w zwizku przecie istnieje. Niby kto lub co ma wystpowa w obronie rzetelnoci naukowej, jeeli zasady goszone w Dekalogu (p. 7, 8 i 10) nie znajduj zrozumienia nawet w zwizku zawodowym o wyranie chrzecijaskich korzeniach? Jakie mamy prawo moralne, my, nauczyciele akademiccy, domaga si od studentw, aby prace dyplomowe byy ich autorstwa oraz aby nie cigali w czasie kolokwiw i egzaminw?
Oczy rodowiska naukowego zwrcone s teraz na Rad Wydziau Samochodw i Maszyn Roboczych PW, przed ktr toczy si przewd habilitacyjny zainteresowanej. Musi bowiem pa odpowied na pytanie – czy mamy do czynienia z wybitnym dorobkiem naukowym o zasigu wiatowym, czy z mistyfikacj? Nagromadzio si wiele emocji. Komisja Zakadowa zwizku wydaa ju wytyczne. Wobec niepokornych wysuwa oskarenia o mobbing. Postpowanie jest tajne, a monografia niedostpna dla spoecznoci naukowej. Nie bd ju znane odpowiedzi na pytania czstkowe. Poznamy kocowy wynik postpowania. Decyzja Rady Wydziau SiMR PW bdzie ostateczna.