Na majowym posiedzeniu prezydium (7) i plenarnym (8) Rady Gwnej dyskutowane byy problemy ksztacenia na poziomie wyszym w obszarze nauk rolniczych. Stan obecny i przyszo ksztacenia rolniczego w Polsce zarysowa prof. S. Podlaski, przewodniczcy Komisji Ekonomicznej. Przedstawi histori ksztacenia rolniczego od jego pocztkw, poprzez okres II Rzeczypospolitej, do czasw wspczesnych. Pokaza, jak ewoluowao organizacyjnie rolnicze szkolnictwo wysze – od wydziaw oraz innych jednostek w rnego typu uczelniach, poprzez uczelnie rolnicze, do uniwersytetw przyrodniczych, uniwersytetw szeroko profilowych czy uniwersytetw technologicznych. Poda, jakie byy kiedy i jak ksztatuj si dzi programy nauczania na studiach rolniczych. Scharakteryzowa popularno tych studiw na tle popularnoci innych kierunkw ksztacenia – w kontekcie midzynarodowym. Przewodniczcy Konferencji Rektorw Uczelni Rolniczych, prof. Z. Targoski, przedstawi osignicia uczelni w zakresie dostosowywania si do stojcych przed nimi wyzwa.
Zainteresowanie studiami rolniczymi w Polsce systematycznie ronie, czego nie obserwuje si w wielu krajach Unii Europejskiej. Liczba studentw ksztaccych si w obszarze nauk rolniczych, w przeliczeniu na 1000 mieszkacw, jest u nas wysza ni w jakimkolwiek innym kraju UE. Znaczna jest mobilno studentw studiw rolniczych, ktr wspomagaj rne programy unijne. Prognozy dla wyszego szkolnictwa rolniczego s wic dobre pod warunkiem, e zostanie ono przeprofilowane na nowoczesne tory. Przyszo otwiera si przed szeroko rozumianymi naukami przyrodniczymi, ukierunkowanymi m.in. na zagadnienia zdrowej ywnoci, przyjaznego rodowiska, energii odnawialnej czy wielofunkcyjnego rozwoju obszarw wiejskich.
Zapotrzebowanie na absolwentw klasycznych studiw rolniczych bdzie malao. Std potrzeba przenikania tych studiw w obszary, ktre bd si pojawiay wraz ze zmian funkcji penionych przez rodowiska wiejskie. Przysze programy nauczania powinny bazowa na sformuowanych najpierw efektach ksztacenia, a nastpnie treciach odpowiednich do zamierzonych celw. W ksztaceniu rolniczym powinno si pojawi wicej fachowcw z dowiadczeniem praktycznym, a studia powinny by poczone z praktykami. Otwarto na oczekiwania otoczenia bdzie z pewnoci czynnikiem przycigajcym do ksztacenia w obszarze nauk rolniczych. Do innowacyjnoci w tym zakresie zachca ustawa Prawo o szkolnictwie wyszym i wydane w zwizku z ni rozporzdzenia. Dalsze propozycje zmian pojawiaj si w toku dyskusji nad reform szkolnictwa wyszego. Jest wic dobra pora, aby ksztacenie w obszarze nauk rolniczych uczyni nowoczesnym i przyszociowym.
W dniach 21−22 kwietnia uczestniczyem w Polsko−Niemieckim Forum Naukowym w Lipsku, na zaproszenie minister NiSW prof. B. Kudryckiej. Zaprezentowane zostay wyniki toczcej si w grupach roboczych dyskusji na temat wsppracy rnych instytucji, promowania wsplnych bada, promowania modych naukowcw oraz tworzenia i umacniania sieci bilateralnych powiza we wszystkich obszarach nauki, w szczeglnoci nauk spoecznych, humanistycznych oraz o rodowisku. Zostaem zaproszony do panelu dyskusyjnego Perspektywy niemiecko−polskiej wsppracy – instrumenty, inicjatywy, dziaania, ktremu przewodniczyli prof. J. Duszyski, podsekretarz stanu w Ministerstwie NiSW oraz profesor F. Meyer−Krahmer, sekretarz stanu w Federalnym Ministerstwie Edukacji i Bada Niemiec. Podzieliem si wasnymi dowiadczeniami z rozwijanej od lat wsppracy polsko−niemieckiej. Jako wyzwania na przyszo wymieniem: rozwijanie i promowanie wsplnych studiw, szczeglnie na II i III stopniu, poprzez tworzenie sieci uczelni, wymian studentw/doktorantw i wymian naukowcw; wspieranie finansowe wymiany studentw i kadry; rozwijanie wsppracy midzy sektorami nauki i szkolnictwa wyszego a gospodark. Ostatnie wyzwanie jest szczeglnie istotne, jeli chcemy zyska przychylno spoeczn na rzecz wikszego finansowania uczelni i instytucji badawczych.
Na zaproszenie Prezydenta RP Lecha Kaczyskiego uczestniczyem 25 kwietnia w posiedzeniu Rady ds. Edukacji i Bada Naukowych. Kierujc si sugesti prof. R. Legutki, sekretarza stanu w Kancelarii Prezydenta, przedstawiem kwestie dotyczce modelu kariery akademickiej i naukowej w kontekcie przewidywanych reform w obszarze nauki i szkolnictwa wyszego. Owiadczenie wydane po zakoczeniu obrad ukazuje, e system selekcji kadr do nauki i szkolnictwa wyszego musi istnie u nas, tak jak i w innych krajach. Powinien on by taki, aby do obu sektorw trafiali ludzie kompetentni i odpowiedzialni, bdcy w stanie peni role liderw w najwaniejszych dla funkcjonowania spoeczestwa instytucjach. Zmiana obecnie funkcjonujcego modelu kariery naukowej czy akademickiej powinna by rwnolega z zastpieniem go lepszym modelem. Nowy model naley stworzy, wdroy i sprawdza. Std odstpienie od stopnia doktora habilitowanego – powszechnie podnoszone w debatach nad reform szkolnictwa wyszego i nauki – moe nastpi dopiero wtedy, gdy bd spenione powysze przesanki.