TORU
POZNA
Od lewej prof.prof.: T. Orowska, B. Kudrycka, J. Duszyski
Przy okazji minister Kudrycka zapowiedziaa zwikszenie przyszorocznego budetu nauki o 1040 mln z ze rodkw budetowych. W roku obecnym wynosi on ok. 4 mld – bdzie to zatem wzrost o ok. 25 proc. Razem z funduszami z prywatyzacji – 240 mln – i programami europejskimi nakady na nauk maj wzrosn o ponad 2 mld z, czyli ponad 50 proc. Takiego wzrostu nie odnotowuje aden inny dzia budetowy.
Podstawowy cel, jaki stawia przed polsk nauk kierownictwo ministerstwa, to zwikszenie jej konkurencyjnoci w stosunku do nauki europejskiej i wiatowej. Ma to by osignite poprzez stworzenie nowych, wzorowanych na rozwizaniach wiatowych, struktur organizacyjnych i procedur. „Pozwol one na podwyszenie jakoci nauki polskiej, zwikszenie powiza midzy sektorem nauki i sektorem gospodarki, wzrost poziomu zastosowa wynikw bada naukowych i prac rozwojowych w praktyce gospodarczej, dostosowanie standardw nauki polskiej do standardw midzynarodowych, zwikszenie udziau modych naukowcw w korzystaniu z funduszy przeznaczonych na nauk, stworzenie warunkw do stosowania zasad dobrej praktyki naukowej oraz rzetelnoci naukowej” – czytamy w ministerialnym opracowaniu.
Zasadnicze zmiany obejm: utworzenie Narodowego Centrum Nauki, drugiej, obok Narodowego Centrum Bada i Rozwoju, agencji rozdysponowujcej, w ramach grantw, fundusze na nauk; zmiany organizacyjne w Polskiej Akademii Nauk, w tym utworzenie trzech wydziaw zamiast obecnych siedmiu i odmodzenie akademii; wprowadzenie kadencyjnoci na stanowiskach dyrektorw instytutw oraz restrukturyzacj jednostek badawczo−rozwojowych (wicej w wywiadzie na str. 18). Po konsultacji spoecznej i uwzgldnieniu opinii, ktre napywaj do ministerstwa, pakiet ten jeszcze w tym roku trafi do parlamentu. Pod koniec roku, prawdopodobnie w listopadzie, zostanie take zaprezentowany drugi pakiet ustaw, obejmujcy kwestie szkolnictwa wyszego i kariery naukowej.
Od lewej prof.prof.: K. Pietraszkiewicz, J. Racho, B. Smulski
Dyskusja pogrupowana zostaa w sze paneli tematycznych: Stan obecny, bariery i oczekiwania, Finansowanie wdroe z udziaem rynku komercyjnego, Przykady wsppracy sektorw nauki, gospodarki i finansw we wdroeniach B+R – studium przypadkw, Innowacje wspierane rodkami zagranicznymi, Wzory i dowiadczenia zagraniczne oraz Rekomendacje na przyszo. Kady z nich koczy si prb wskazania rekomendacji, czyli zalece dotyczcych tego, co zmieni, aby usun istniejce bariery i ograniczenia we wsppracy zainteresowanych sektorw.
Podczas sesji przywoujcej dowiadczenia zagraniczne przytoczono mnstwo przykadw znacznego zaangaowania wielu pastw, ktre staraj si wykorzysta innowacyjno jako dwigni gospodarki. Najbardziej spektakularne to Malezja, ktra wybudowaa za 20 mld dolarw specjaln stref dla 2 tys. firm, tworzc cae osobne, innowacyjne miasto, czy Finlandia ze stref dla 6 tys. przedsibiorstw.
Przedstawiciele wiata finansw, w tym funduszy poyczkowych i tzw. business angels, zgodnie twierdzili, e nie mona mwi o braku moliwoci finansowania dobrych projektw innowacyjnych i wdroe. Problemem jest raczej ich niedostatek. – Barier nie jest te brak zabezpiecze, poniewa istnieje fundusz porczeniowy, wykorzystywany dotychczas jedynie w 10 proc. – twierdzi Krzysztof Pietraszkiewicz, prezes ZBP. Przeszkod jest natomiast brak dobrych projektw. Podawany by przykad jednej z najwikszych polskich uczelni technicznych, ktra uzyskaa w ostatnim roku ponad 50 patentw, ale aden z nich nie zosta wdroony. Styk nauki z gospodark jest nadal trudny.
– Podstawowym problemem jest oczywicie poziom nakadw – mwi prof. Bogusaw Smulski, dyrektor NCBiR. Stanford University wydaje na B+R 25 mld USD rocznie, caa polska nauka – 2−3 mld. Wymienia take jako bariery niski udzia przedsibiorstw w finansowaniu bada, wieloetatowo, niewielki odsetek badaczy zatrudnionych w przemyle i jako bada oraz mechanizmy konkurencyjnoci. Pojawiaj si natomiast pierwsze instrumenty systemowe wspierajce transfer wiedzy, np. ulgi podatkowe na zakup technologii.
To bardzo potrzebne spotkanie, twierdzili zgodnie uczestnicy, jedno z niewielu miejsc, gdzie mona posucha o zupenie innych problemach, opisywanych w innym jzyku ni te wasne, „branowe”. – Dopki bd mia co do powiedzenia, to taka konferencja bdzie si odbywa co roku – zapowiedzia prof. Janusz Racho, senator RP, przewodniczcy Rady Programowej NCBiR i rwnoczenie przewodniczcy PFAG. I oby tylko co roku byo coraz mniej wspomnianych rekomendacji.
Od lewej prof.prof.: J. mija, B. Kudrycka, K. Chaaniska−Macukow, A. Hamrol, T. Luty
Gociem posiedzenia bya minister prof. Barbara Kudrycka, ktra przedstawia dane dotyczce wzrostu nakadw na nauk w 2009 roku (patrz Pakiet ustaw na str. 5) oraz szkolnictwo wysze, ktre otrzyma wicej o ok. 700 mln, z czego cz bdzie rewaloryzacj pac, a cz rezerw celow na dofinansowanie okrelonych zada. Przy okazji mwia te o tym, e aby uzyska wiksze rodki, ministrowie musz pokaza zmiany i reformy w swoich resortach. Odpowiadaa rwnie na szereg pyta dotyczcych zamierze resortu. Dyskutowano o koniecznoci stworzenia strategii, autonomii, algorytmie, kierunkach zamawianych, funduszu emerytalnym, nieprawidowociach, wczaniu jbr w struktury uczelni. Generalnie spotkanie ocieplio nie zawsze atwe dotd relacje Pani Minister z Konferencj.
Prezydium podjo te uchway w sprawie zakupu dostpu do bazy Web of Science, zawierajcej indeksy SCI, SSCI oraz AHCI dla wszystkich instytucji naukowych w kraju, a przede wszystkim w sprawie koniecznoci przypieszenia prac nad strategi rozwoju szkolnictwa wyszego w Polsce. „Strategia powinna obejmowa okres co najmniej najbliszych 10 lat, powinna uwzgldnia procesy zachodzce w europejskim i wiatowym szkolnictwie wyszym, a jednoczenie powinna by pomylana jako element szerszej wizji rozwoju kraju poprzez nauk i edukacj. Prezydium KRASP proponuje, aby przygotowanie dokumentu powierzy zespoowi dziaajcemu w ramach Fundacji Rektorw Polskich” – napisali rektorzy w podjtej uchwale.
Prof. W. Tokiski (w rodku) z czonkami Prezydium
W dyskusji podkrelano szereg problemw nurtujcych rodowisko uczelni niepastwowych: konieczno zrwnania obu sektorw, publicznego i niepublicznego, np. w kwestii finansowania studiw stacjonarnych; zmniejszajc si liczb kandydatw na studia i mniejsz rekrutacj; zaliczanie kadry na drugim kierunku nie tylko do studiw licencjackich, ale i magisterskich; wizy studenckie dla przyjedajcych do Polski; eliminowanie patologii obciajcych w konsekwencji opini caego rodowiska uczelni niepastwowych; przezwycienie inercji w wrd uczelni czonkowskich. Ta zmniejszona aktywno objawiaa si take tym, e na 212 uczelni nalecych do konferencji reprezentowanych byo niespena 80.
W czci merytorycznej wykad na temat krajowej struktury ramowej miaa prof. Ewa Chmielecka z SGH. Przewodniczy ona powoanej przez ministra komisji zajmujcej si t kwesti. Krajowa struktura ramowa to przewidziana przez Proces Boloski nowa metoda weryfikacji wiedzy. Polega ona na koncentracji nie na strukturze wykadanych przedmiotw i treciach ksztacenia, a na ocenie kocowych umiejtnoci absolwenta, jego przygotowania do pracy i bycia aktywnym obywatelem, a wic kadzie akcent nie tylko na wiedz, ale i na postaw. W praktyce oznacza to konieczno zmiany kryteriw oceny przez wszystkie dokonujce ocen ciaa i instytucje, poczynajc od Rady Gwnej i Pastwowej Komisji Akredytacyjnej, a koczc na uczelniach. Cae przedsiwzicie jest zadaniem bardzo szerokim i trudnym, a jego wdroenie zajmie kilka lat. W Europie tylko 6 krajw ju wdroyo procedury KSR, a 6 kolejnych jest w trakcie. Polska dopiero niedawno zacza dyskusj w tej sprawie i przewiduje si, e wypracowanie procedur potrwa co najmniej rok. – Jestemy w trakcie dyskusji, ale by moe bdziemy musieli odej od ksztacenia na kierunkach, tak jak je rozumiemy dzisiaj – powiedziaa na konferencji prof. Grayna Prawelska−Skrzypek, wiceminister odpowiedzialna za szkolnictwo wysze.
Nowym przewodniczcym KRZaSP na kadencj 2008−12 wybrany zosta prof. Waldemar Tokiski, rektor Ateneum – Gdaskiej Szkoy Wyszej. W skad Prezydium weszli take: dr Andrzej Bachut, prof. dr hab. Ludmia Dziewicka−Bokun, dr Micha Goo, prof. ndzw. dr hab. Zdzisaw Jagieo, prof. dr in. Grzegorz Janicki, prof. dr hab. Aldona Kamela−Sowiska, dr Krzysztof Kannenberg, pr Elbieta Kielska, prof. dr hab. Witold Kaczewski, prof. dr hab. Wojciech Lamentowicz, prof. dr hab. Jacek awicki, prof. dr hab. Wiesaw Maik, prof. dr hab. Wojciech Olejniczak, dr Piotr Rzepczyski, dr hab. Adam Witek, dr Janusz Zierkiewicz.
(as)
Od lewej prof.prof.: A. Kolasa, G. Prawelska−Skrzypek, S. Hodorowski
Dziesiate plenarne posiedzenie KRePSZ odbyo si w Podhalaskiej Pastwowej Szkole Zawodowej w Nowym Targu w dniach 21−22 wrzenia. Powstaa w 2001 roku podhalaska uczelnia – ktrej rektor, prof. Stanisaw Hodorowski, gral z Bukowiny Tatrzaskiej, byy prorektor UJ, podkrela, e jest to najwysza, tzn. najwyej pooona, bo na 615 m n.p.m., na zboczach Gorcw, uczelnia w Polsce – ksztaci ponad 2 tys. studentw i wanie koczy dwie due inwestycje infrastrukturalne. Na spotkaniu obecna bya wiceminister MNiSW prof. Grayna Prawelska−Skrzypek, ktra przedstawia biece dziaania resoru. Jednym z problemw, ktry najbardziej nurtowa rektorw w dyskusji, bya kwestia zapowiedzianej zmiany i podporzdkowania tej grupy uczelni samorzdom terytorialnym, czyli marszakom wojewdztw. Ju wczeniej paday deklaracje wycofania si – wobec zdecydowanego sprzeciwu tych uczelni (patrz: art. S. Gruchay „FA” 9/08) – ministerstwa z tego zamiaru, ale min. Prawelska stwierdzia, e ostateczne decyzje jeszcze nie zapady i przytaczaa szereg argumentw za takim wanie podporzdkowaniem – m.in. byyby one duo mocniej zwizane z regionem i lepiej reagoway na jego potrzeby.
W ostatnim czasie pojawi si problem chci niektrych uczelni niepublicznych do przeksztacenia w pastwowe szkoy zawodowe. Precedensem byo takie wanie przeksztacenie jednej z uczelni w Sandomierzu w sierpniu 2007 roku. Niektre ze szk publicznych np. w Gorzowie, gotowe s wcza takie szkoy w swoje struktury, ale generalnie panowaa opinia, e to nie powinien by proces powszechny, poniewa uszczupli budet szkolnictwa zawodowego i moe rozszerzy si w sposb niekontrolowany. Mwiono te o pierwszych oznakach niu demograficznego, koniecznoci uwzgldnienia specyfiki tej grupy uczelni w majcej powsta strategii szkolnictwa wyszego i koniecznoci zmiany tzw. podstawy bazowej w algorytmie finansowania tych uczelni. Rektorzy podjli decyzje o rozwizaniu stowarzyszanie FOKAN, skupiajcego kanclerzy pastwowych uczelni zawodowych. Powodem byy niektre dziaania kanclerzy, niekonsultowane ze swoimi rektorami.
W roku 2008 FNP dwukrotnie zwikszya rodki, ktrymi wspiera nauk. W sumie na stypendia i subwencje wyda w tym roku ponad 46 mln z. Stao si to moliwe dziki realizacji czterech nowych programw finansowanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna gospodarka 2007−2013, Dziaania 1.2 Wzmocnienie potencjau kadrowego nauki. Ze rodkw unijnych FNP realizuje programy: VENTURES, TEAM, Midzynarodowe Projekty Doktoranckie i WELOCOME. Trzy pierwsze ju rozstrzygnito.
13 sierpnia FNP rozstrzygna konkurs w pierwszej edycji programu VENTURES, w ktrym finansowane s projekty aplikacyjne, majce zastosowanie w gospodarce, realizowane przez studentw, absolwentw i doktorantw. Do konkursu przystpio 75 kandydatw. Na podstawie oceny wnioskw na rozmowy kwalifikacyjne zaproszono autorw 19 najlepszych projektw badawczych, majcych potencja komercyjny. Spord nich wyoniono 8 laureatw. Wysoko subwencji w pierwszej edycji programu wynosi od 77 tys. do 213 tys. z, a czna kwota przeznaczona na realizacj programu – prawie 1 mln z.
Laureaci pierwszej edycji VENTURES to: Michalina Gra (UMK), Konrad Kiebasiski (Instytut Technologii Materiaw Elektronicznych, Warszawa), Mirosaw Ochodek (PP), Jolanta Polak (UMCS), Cezary Samojowicz (Instytut Chemii Organicznej PAN, Warszawa), Andrzej Stanisawczyk (AGH), Anna Szkulmowska (UMK) i Boena Tyliszczak (PK).
Rozstrzygnito te pierwsz edycj programu TEAM, w ktrym finansowane s projekty najlepszych zespow naukowych zatrudniajcych modych uczonych. Do pierwszej edycji programu wpyno 45 wnioskw. Zostay one poddane dwustopniowej ocenie, w wyniku ktrej wyoniono 7 laureatw. czna warto zwyciskich projektw wynosi 12 799 180 z.
Beneficjentami programu s zespoy kierowane przez: dr. hab. Piotra Garsteckiego z Instytutu Chemii Fizycznej PAN, prof. Jakuba Goba z UM w Warszawie, dr. hab. Wojciecha Grochal z Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego i Wydziau Chemii UW, prof. Jana Holnickiego−Szulca z Instytutu Podstawowych Problemw Techniki PAN, dr Barbar Klajnert z Wydziau Biologii i Ochrony rodowiska U, dr. hab. Mariana Palucha z Instytutu Fizyki U i dr Dorot Pawlak z Instytutu Technologii Materiaw Elektronicznych.
MPD to program, ktry ma wspiera jednostki (tylko I kategorii) wsppracujce z partnerem zagranicznym przy realizacji studiw doktoranckich. Subwencja przeznaczona jest na imienne stypendia naukowe dla doktorantw w wysokoci 3 tys. z miesicznie (podczas pobytu zagranicznego – 4,5 tys. z), koszty ubezpieczenia emerytalnego i rentowego ZUS oraz granty badawcze w wys. do 35 tys. z rocznie dla jednej osoby.
Na pierwsz edycj konkursu wpyno 14 wnioskw. czna warto przyznanego finansowania dla wszystkich trzech projektw wynosi do 13 910 800 z. Finansowanie otrzymaj 3 projekty: Wydzia Chemii UW – projekt z zakresu nauk chemicznych (koordynator konsorcjum prof. Renata Bilewicz), Instytut Chemii Bioorganicznej PAN – projekt z zakresu biologii strukturalnej (koordynator konsorcjum prof. Mariusz Jasklski), Wydzia Fizyki i Informatyki Stosowanej AGH – projekt z zakresu nanonauki (koordynator konsorcjum dr hab. Bartomiej Szafran).
MPD to jeden z najwyej finansowanych programw FNP. Warto poszczeglnych projektw wynosi od 3,8 mln do prawie 6 mln z.
Orodek Bada Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Politechniki dzkiej to otwarty 19 wrzenia nowy obiekt w kampusie B Politechniki dzkiej. Gwnym uytkownikiem nowego budynku bdzie Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych. Siedziba katedry to zaadaptowana i wyremontowana cz budynku hali technologicznej Instytutu Papiernictwa i Poligrafii P. Inwestycja o wartoci 12 mln z bya w 75 proc. wspfinansowana z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Rozbudowy i modernizacji infrastruktury sucej wzmacnianiu konkurencyjnoci regionw, a take ze rodkw Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyszego (12,57 proc.) oraz rodkw wasnych uczelni (12,43 proc.).
Na powierzchni 3424 m2 jednopitrowego budynku urzdzono m.in.: pokoje pracownikw, 5 laboratoriw specjalistycznych, 5 laboratoriw komputerowych oraz 6 sal wykadowych, z ktrych najwiksza moe pomieci 250 osb. Aule znajduj si na pitrze i s dowietlone charakterystycznymi stokowymi wietlikami. Budynek jest w peni dostosowany dla osb niepenosprawnych.
Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych prowadzi m.in. orodek projektowania specjalizowanych ukadw scalonych i systemw mikroelektronicznych dla maych i rednich przedsibiorstw. Nowy orodek to szansa na rozwj dotychczas prowadzonych bada, rozszerzenie oferty edukacyjnej dla studentw. Pracownicy jednostki su te wiedz i kompetencjami przedsibiorstwom z regionu, m.in. realizujc dla nich praktyczne szkolenia.
Najstarszym w Polsce programem Master of Business Administration jest utworzony w 1989 r. przez Midzynarodow Szko Menedersk (zaoycielk Akademii Leona Komiskiego) Executive MBA, obecnie realizowany w ALK. Dzi w naszym kraju istnieje ponad 50 programw MBA. W tym roku z inicjatywy Stowarzyszenia Edukacji Menederskiej FORUM przeprowadzono drug edycj ratingu programw MBA. Celem przedsiwzicia bya ich ocena i zakwalifikowanie do piciu klas ratingowych. Gwnym narzdziem oceny bya ankieta skierowana do dyrektorw programw. Uwzgldniono take opinie absolwentw i ich pracodawcw. Oceniano nastpujce cechy programw: instytucjonalizacj (dojrzao instytucjonalna i umidzynarodowienie programu), rekrutacj (wymagania rekrutacyjne oraz przebieg procesu rekrutacji), ksztacenie (program ksztacenia i sposb jego realizacji), kariery absolwentw (awans zawodowy absolwentw oraz budowanie wsplnoty), udzia absolwentw (ich liczba i opinie) i pracodawcw (ich liczba, opinie i status firm) w procesie oceny.
Do ratingu przystpio 35 z 51 programw, do ktrych rozesano ankiety. 6 znalazo si w klasie mistrzowskiej: 2 programy Szkoy Biznesu Politechniki Warszawskiej (Executive i International MBA), 2 programy SGH (WEMBA i CEMBA), Midzynarodowy Program MBA Gdaskiej Fundacji Ksztacenia Menederw i International MBA Program Centrum Ksztacenia Menederw UW. W klasie profesjonalnej znalazo si 15 programw, w standardowej – 6, w aspirujcej – 1 i w oczekujcej – 6. Poza klasami pozostao 16 programw, 15 z nich nie mogo – z powodu reorganizacji – lub nie chciao podda si ocenie.
Ruszya budowa Centrum Biblioteczno−Informacyjnego WUM. Nowa biblioteka zlokalizowana bdzie przy ul. wirki i Wigury i poczona na poziomie pierwszego pitra z rektoratem uczelni. Obiekt ma zosta oddany do uytku jesieni 2011 r. Projekt architektoniczny wykonao Biuro Projektw Budownictwa Oglnego „BUDOPOL” S.A. z Warszawy. Gmach zaprojektowa mgr in. arch. Stanisaw Fijakowski. Generalnym wykonawc inwestycji jest firma Polimex Mostostal S.A. Zakad Budownictwa Lublin.
Nowy obiekt bdzie mia 5 kondygnacji (1 podziemn i 4 nadziemne). Powierzchnia zabudowy wynosi 1670 m2, uytkowa za – 7525 m2. Kubatura budynku (wraz z piramid na ostatniej kondygnacji i cznikiem z budynkiem rektoratu) to 34 250 m3.
Koszt inwestycji szacowany jest na ponad 60 mln z. Budowa gmachu wraz z infrastruktur i zagospodarowaniem terenu oraz kosztami wyposaenia staego pochonie 54 mln, a 6 mln z to warto wyposaenia ruchomego. Inwestycja jest finansowana z dotacji budetu pastwa w wysokoci 25 mln z, przekazanej przez Ministerstwo Zdrowia. Pozostaa kwota to rodki wasne WUM oraz rodki pozyskane z innych rde – uczelnia wystpi o dotacj z funduszy unijnych.
W gmachu CBI znajdzie si ponad 170 pomieszcze o rnym przeznaczeniu. W podziemiach usytuowano obszerny magazyn i bar. Na parterze zlokalizowano dwie wypoyczalnie: bezobsugow i z obsug oraz punkt informacji bibliotecznej. Tutaj znajdzie si te siedziba muzeum uczelni oraz pomieszczenia Oficyny Wydawniczej WUM. Na parterze zaprojektowano take sale seminaryjne, hol, szatnie oraz kiosk.
Pierwsze i drugie pitro biblioteki przeznaczono na ksigozbir podrczny i udostpnianie zbiorw. Znajdzie si tam ponad 400 stanowisk komputerowych, umoliwiajcych korzystanie z zasobw biblioteki WUM oraz z bibliotek online z caego wiata. Na tych pitrach zaprojektowano te boksy do pracy indywidualnej, dwie sale seminaryjne oraz centra pracy biurowej.
Na ostatnim pitrze znajd si pracownie biblioteczne, pracownie digitalizacji zbiorw oraz sale narad. Planowany jest taras z pergol i zieleni, gdzie osoby korzystajce z biblioteki bd mogy odpocz. W centrum bryy budynku zaprojektowano wielopoziomowe wntrze przykryte szklan piramid, ktra zapewni do wiata dziennego dla tej przestrzeni.
CBI WUM bdzie przystosowane dla osb niepenosprawnych. Znajd si w nim windy, pochylnie oraz specjalne toalety. Miejsca parkingowe dla uytkownikw biblioteki zaplanowano na terenie kampusu Banacha w ssiedztwie obiektw uczelni.
Pomieszczenia po bibliotece WUM przy ul. Oczki zostan przeznaczone m.in. na dziaalno historyczn, czyli eksponowanie zbiorw historycznych WUM oraz pamitek po wykadowcach uczelni.
Centrum Biblioteczno−Informacyjne jest jedn z wielu inwestycji, jakie bd realizowane przez WUM w najbliszych latach. W kwadracie ulic Banacha, wirki i Wigury, Ksicia Trojdena i Pawiskiego powstan m.in. nowy szpital pediatryczny oraz gmach Centrum Bada Przedklinicznych.
Wysza Szkoa Przedsibiorczoci i Zarzdzania im. Leona Komiskiego jako pierwsza uczelnia niepubliczna uzyskaa uprawnienia do nadawania stopnia doktora nauk ekonomicznych w zakresie nauk o zarzdzaniu oraz uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora habilitowanego w tym samym zakresie. W 2008 roku uczelnia uzyskaa uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych w zakresie ekonomii. Dziki temu decyzj ministra nauki z 6 sierpnia WSPiZ im. L. Komiskiego uzyskaa zgod na zmian nazwy na Akademia Leona Komiskiego. – Ciesz si, e decyzja ta zapada w roku jubileuszowym, kiedy witujemy 15−lecie istnienia uczelni – mwi prof. Andrzej K. Komiski, twrca i rektor uczelni. – Jednak status akademii nie koczy naszego rozwoju. Mamy nadziej uzyska uprawnienia do doktoryzowania na prawie. Zamierzamy te stworzy elitarne anglojzyczne studia ekonomiczne.
WSPiZ im. L. Komiskiego powstaa w 1993 r. Zaczynaa od studiw licencjackich na kierunku zarzdzanie i marketing. Obecnie oferuje: jednolite studia prawnicze, a na studiach I i II stopnia zarzdzanie, finanse i bankowo, administracj oraz socjologi. Jedynie na studiach I stopnia – europeistyk. Uczelnia oferuje te stacjonarne studia licencjackie w jzyku angielskim z zarzdzania oraz finansw i bankowoci. Prowadzi rwnie trzy anglojzyczne programy MBA.
W ALK ksztaci si obecnie ok. 6 tys. studentw studiw I i II stopnia, ok. 1,5 tys. osb uczestniczy w studiach podyplomowych, w tym MBA oraz ok. 170 w studiach doktoranckich. W cigu 15 lat ALK wyksztacia ponad 10 tys. absolwentw studiw licencjackich i magisterskich, prawie 5 tys. na studiach podyplomowych i ponad 2 tys. na studiach MBA. Wypromowaa te 33 doktorw nauk ekonomicznych. W 2004 r. odbyo si pierwsze i jak dotd jedyne kolokwium habilitacyjne dr hab. Doroty Dobiji (obecnej prorektor ALK).
W ALK jest zatrudnionych 55 profesorw zwyczajnych (w tym 33 na pierwszym etacie), 44 profesorw nadzwyczajnych (29 na pierwszym etacie), 136 adiunktw (64 na pierwszym etacie) oraz 151 wykadowcw (10 na pierwszym etacie). Uczelni odwiedzaj wybitni profesorowie zagraniczni. W maju br. prof. Robert J. Aumann, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii z 2005 r., wygosi wykad Game Engineering.
ALK posiada prestiow akredytacj EQUIS (Europejski System Doskonalenia Jakoci), nadawan najlepszym szkoom biznesu przez European Foundation for Management Development w Brukseli. Uczelnia Komiskiego zostaa w br. penoprawnym czonkiem European University Association.
Zaplecze materialne uczelni stanowi zesp budynkw o powierzchni 20 tys. m2. Nowoczesna biblioteka ma zbiory liczce 55 tys. woluminw, oferuje te dostp internetowy do wiatowych zbiorw.
Obecnie 5 niepublicznych szk wyszych nosi miano akademii, a 5 spenia kryteria wymagane do uzyskania statusu akademii. Te grupy nie s tosame. Oprcz Akademii Leona Komiskiego, miano takie nosz: Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora w Putusku oraz Akademia Finansw w Warszawie. Obie te uczelnie zmieniy nazwy w 2006, po uzyskaniu podwjnych praw do doktoryzowania. Miano akademii nosz te od pocztku swego istnienia Akademia Polonijna w Czstochowie oraz Europejska Akademia Sztuki w Warszawie. Obie te uczelnie nie speniaj kryteriw ustawowych, by uywa w nazwie sowa „akademia”. S te niepubliczne szkoy wysze, ktre speniaj kryteria ustawowe (2 uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora), jednak dotychczas pozostay przy swoich tradycyjnych nazwach i nie wprowadziy do nich terminu „akademia”. Te uczelnie to: Szkoa Wysza Psychologii Spoecznej w Warszawie i Wysza Szkoa Humanistyczno−Ekonomiczna w odzi. SWPS ma prawo do doktoryzowania w zakresie psychologii i kulturoznawstwa oraz prawo do habilitowania w zakresie psychologii. To druga po „Komiskim” uczelnia niepubliczna, ktra uzyskaa prawo do habilitowania. WSHE w odzi posiada uprawnienia do doktoryzowania w 3 dyscyplinach, w tym w zakresie sztuk plastycznych – to pierwsza i na razie jedyna uczelnia niepubliczna, ktra uzyskaa prawo doktoryzowania w zakresie sztuki. Uczelnia ma te, jako jedna z dwch niepublicznych szk wyszych, prawo doktoryzowania w dziedzinie nauk technicznych. Prof. Andrzej Nowakowski, rektor dzkiej WSHE, mwi, e uczelnia rozpocza starania o zmian nazwy. Ma nosi miano Akademii Humanistyczno−Ekonomicznej w odzi.
W tej chwili 14 uczelni niepublicznych ma prawo do doktoryzowania. Oprcz wymienionej wczeniej „akademickiej pitki” s to: Collegium Civitas w Warszawie, Dolnolska Szkoa Wysza Edukacji TWP we Wrocawiu, Grnolska Wysza Szkoa Handlowa im. W. Korfantego w Katowicach, Krakowska Szkoa Wysza, Polsko−Japoska Wysza Szkoa Technik Komputerowych w Warszawie (to druga po dzkiej WSHE uczelnia niepubliczna, ktra ma prawo do doktoryzowania w zakresie nauk technicznych), Spoeczna Wysza Szkoa Przedsibiorczoci i Zarzdzania w odzi, Wysza Szkoa Handlu i Prawa im. R. azarskiego w Warszawie, Wysza Szkoa Studiw Midzynarodowych w odzi oraz Wysza Szkoa Zarzdzania Marketingowego i Jzykw Obcych w Katowicach.
(PK)
Szkoa Wysza Psychologii Spoecznej powstaa w 1996 r. Ksztaci ponad 10 tys. studentw (6 tys. na studiach stacjonarnych) na wydziaach: Psychologii, Nauk Humanistycznych i Spoecznych oraz Filologicznym (w Warszawie), a take dwch wydziaach zamiejscowych (we Wrocawiu i w Sopocie). Tysic osb to suchacze studiw podyplomowych. Studenci maj do wyboru 10 kierunkw studiw. Uczelnia prowadzi te studia doktoranckie w zakresie psychologii (obecnie 57 doktorantw). SWPS zatrudnia 353 nauczycieli akademickich, w tym 82 z tytuem naukowym profesora, 64 doktorw habilitowanych i 130 doktorw. Dotychczas w SWPS obroniono 24 doktoraty i przeprowadzono 6 habilitacji. Zbiory biblioteczne przekroczyy 65 tys. woluminw w Warszawie i 12 tys. w wydziaach zamiejscowych. Uczelnia posiada wasny, cay czas rozbudowywany kampus o powierzchni 35 283 m2.
Wysza Szkoa Humanistyczno−Ekonomiczna w odzi powstaa w 1993 r. Obecnie ksztaci ponad 35 tys. osb i tylu absolwentw opucio jej mury w cigu 15 lat. WSHE oferuje 13 kierunkw ksztacenia. Uczelnia zatrudnia 86 profesorw tytularnych, 94 doktorw habilitowanych i 197 doktorw. Struktur uczelni tworz 3 wydziay w odzi: Humanistyczny, Artystyczny oraz Informatyki, Zarzdzania i Transportu, a take 6 wydziaw zamiejscowych. Obiekty nalece do uczelni maj ponad 89 tys. m2 powierzchni. Studenci WSHE maj do dyspozycji ponad 2200 komputerw podczonych do Internetu. Biblioteka oferuje wolny dostp do zbiorw, liczcych 45 tys. woluminw. Wszystkie budynki WSHE s dostosowane do potrzeb osb niepenosprawnych.
Akademia Humanistyczna im. Aleksandra Gieysztora w Putusku powstaa w 1994 r. Obecnie na 7 wydziaach (w tym zamiejscowym w Ciechanowie) i 11 kierunkach ksztaci 6 tys. studentw, w tym 500 na studiach stacjonarnych. Dotychczas uczelnia wypromowaa 24 doktorw, a aktualnie otwarte s 32 przewody doktorskie. Uczelnia zatrudnia 139 nauczycieli akademickich, w tym 97 na pierwszym etacie; 26 to profesorowie zwyczajni (18 na I etacie), 17 prof. nadzwyczajni (11 na I etacie), 32 to doktorzy habilitowani (19 na I etacie), a 47 – adiunkci (36 na I etacie). Uczelnia dysponuje 8 wasnymi budynkami o powierzchni 25 tys. m2. Ksigozbir Biblioteki Gwnej AH liczy 134 tys. woluminw.
(PK)
15 lat temu Uczelnia azarskiego otrzymaa zgod Ministerstwa Edukacji Narodowej na rozpoczcie dziaalnoci edukacyjnej. W cigu tych lat mury uczelni opucio 18 tys. absolwentw.
Obecnie ksztaci si tu ok. 5,5 tys. studentw, w tym 260 zagranicznych, co stanowi niemal 5 proc. oglnej liczby studiujcych (wg OECD rednia dla Polski wynosi 0,4 proc.). Studenci studiw stacjonarnych stanowi wikszo – jest ich 3034. W trybie niestacjonarnym ksztaci si 2267 osb, a na studiach podyplomowych jest 207 osb.
Uczelnia oferuje studia w jz. polskim na kierunkach: prawo, administracja, zarzdzanie, ekonomia, finanse i rachunkowo, stosunki midzynarodowe oraz studia w jz. angielskim na kierunkach ekonomia i stosunki midzynarodowe (Bachelor of Arts in Business Economics, Bachelor of Arts in International Relations and European Studies, Master of Science in International Business Economics, Master of Arts in International Relations). Studenci wszystkich kierunkw s zobligowani do odbycia praktyk zawodowych, stanowicych integralny element programu ksztacenia.
Uczelnia azarskiego zatrudnia 166 nauczycieli akademickich, w tym 127 na podstawowym miejscu pracy. Jest wrd nich 30 profesorw tytularnych (na pierwszym etacie – 14); 23 wykadowcw to doktorzy habilitowani (w tym 14 na podstawowym miejscu pracy). Poza tym uczelnia zatrudnia 53 doktorw (43 na pierwszym etacie) i 60 magistrw (56 na pierwszym etacie).
Od 2006 r. Wydzia Prawa Uczelni azarskiego posiada uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora w zakresie nauk prawnych. Dotychczas wypromowano 10 doktorw.
Struktur dydaktyczn tworz wydziay Prawa oraz Ekonomii i Zarzdzania. Badania naukowe prowadzone s w ramach instytutw: Przestrzeni Obywatelskiej i Polityki Spoecznej oraz Gospodarki Amerykaskiej i Stosunkw Transatlantyckich.
Uczelnia prowadzi wymian profesorsk i studenck z 53 orodkami akademickimi na wiecie – nie ma tygodnia bez zaj prowadzonych przez zagranicznych profesorw wizytujcych. Od roku akademickiego 2003/04 „azarski” bierze udzia w programie Erasmus – dotychczas ze stypendium skorzystao 330 studentw oraz 15 wykadowcw.
Naszym celem jest umidzynarodowienie uczelni wg wzorw brytyjskich i amerykaskich – mwi prof. Daria Nacz, rektor Uczelni azarskiego. – Chodzi m.in. ciy zwizek ksztacenia z praktyk. Studentom proponuje si na zajciach szukanie rozwiaza rzeczywistych problemw w postaci studium przypadku. Szkoa wsppracuje z University of Wales (anglojzyczne walidowane studia licencjackie i magisterskie koczce si uzyskaniem dwch dyplomw – brytyjskiego i polskiego) oraz uniwersytetami amerykaskimi: Georgetown w Waszyngtonie, Kentucky w Lexington i Wisconsin w La Crosse. Uczelnia ubiega si o uzyskanie w 2010 r. akademickiej akredytacji Departamentu Edukacji amerykaskiego stanu Delaware. Z chwil uzyskania akredytacji jej absolwenci bd otrzymywali dwa dyplomy – polski i amerykaski.
Oficyna Wydawnicza Uczelni azarskiego istnieje od 1994 roku. Dotychczas opublikowaa ponad 400 tytuw, w tym: 170 podrcznikw, skryptw, materiaw pomocniczych. Wydaa rwnie 10 numerw kwartalnika „Myl Ekonomiczna i Prawna”.
Uczelnia dysponuje wasnym, nowoczesnym obiektem o powierzchni 20 tys. m2. Na terenie kampusu dostpna jest sie wifi. Znajduj si te m.in.: aparaty telefoniczne, punkty kserograficzne, bankomat, ksigarnia, ambulatorium, stowka oraz bar.
W „azarskim” prnie dziaa Samorzd Studencki oraz PARADOKS, ktry za gwny cel stawia sobie organizacj wydarze kulturalnych. W ramach Studenckiej Poradni Prawnej kilkudziesiciu studentw uczelni udziela porad osobom, ktrych nie sta na profesjonaln pomoc prawn. Dziaa tu take Akademicki Inkubator Przedsibiorczoci. Studenci wydaj magazyn „obSESJA”.pk
Uczelnia azarskiego posiada wasn, dobrze wyposaon, bibliotek. Znajduje si ona w budynku uczelni i wita wkraczajcych na rozlegy dziedziniec widocznym z daleka przeszkleniem na pierwszym pitrze, za ktrym mieci si rozlega czytelnia zintegrowana z wypoyczalni. Ruch trwa tam od poniedziaku do soboty w godzinach 8−19, a w niedziele w godzinach 9−17. Biblioteka mieci si na krawdzi budynku (oznaczonej na planach jako sektor F), ale jest atwo dostpna ze wszystkich jego czci. Jest pooona na skrzyowaniu studenckich szlakw – pod ni na parterze znajduje si bar, a nad ni wielokondygnacyjny budynek wydziaw i instytutw.
Czytelnia oferuje 120 miejsc z 42 stanowiskami komputerowymi z dostpem do Internetu i moliwoci korzystania z komputerw osobistych drog radiow. Wypoyczalnia to podrczny magazyn kompaktowy, z ktrego na miejscu pobiera si ksiki zamwione przez czytelnikw. Ksiki w czytelni ustawione s wedug prostego ukadu dziaowego; w obrbie dziau stoj alfabetycznie wedug hasa (nazwisko autora lub tytu). Czasopisma biece przeglda si na miejscu. Ksiki wydane przed 2000 r. oraz roczniki czasopism sprzed 2007 r. zamawia si u dyurujcego bibliotekarza. W czytelni s dwie kopiarki na kart, ktr mona kupi w punkcie ksero na parterze. Dostpne s magnetofony i suchawki do odsuchiwania pyt i kaset jzykowych. Obok czytelni znajduje si niewielka pracownia zintegrowana z magazynem kompaktowym oraz gabinet dyrektora.
Ksigozbir zawiera niespena 70 tys. woluminw, a roczny przyrost zbioru przekracza 5 tys. Biblioteka prenumeruje na bieco 270 tytuw polskich i 19 zagranicznych. Dysponuje ponad 2,6 tys. wol. oprawnych czasopism oraz zbiorem 20 tys. zrealizowanych w uczelni prac licencjackich, magisterskich i doktorskich. Prowadzi bazy elektroniczne (EBSCOhost, Proquest, SourceOECD), ktre daj kademu uytkownikowi sieci komputerowej „azarskiego” ok. 10 tys. tytuw elektronicznych, penotekstowych czasopism. Placwka dysponuje hasami dostpu do archiwalnych egzemplarzy prawie 30 polskich czasopism naukowych i specjalistycznych. Gromadzi pyty CD i DVD.
Akademia Finansw w Warszawie (dawniej Wysza Szkoa Ubezpiecze i Bankowoci) powstaa w 1991 r. jako druga niepastwowa uczelnia w Polsce. Dotychczas wyksztacia 20 tys. absolwentw, a obecnie ma 3 tys. studentw. Wypromowaa 24 doktorw. Uczelnia w I miejscu pracy zatrudnia 14 profesorw zwyczajnych i 16 doktorw habilitowanych. Oferuje studia na kierunkach: finanse i rachunkowo, stosunki midzynarodowe, dziennikarstwo i komunikacja spoeczna. Jej struktur tworz trzy instytuty: Finansw (od 2001 r. posiada uprawnienia do doktoryzowania), Zarzdzania Ryzykiem (od 2005 r. posiada uprawnienia do doktoryzowania), Spraw Spoecznych i Stosunkw Midzynarodowych. Ukoczenie studiw w AF na kierunku finanse i rachunkowo upowania do usugowego prowadzenia ksig rachunkowych (certyfikatu ksigowego) bez koniecznoci zdawania egzaminu. AF posiada wasne obiekty dydaktyczne o cznej powierzchni uytkowej 15 tys. m2, oprcz tego ma wasn baz wypoczynkow – Orodek Pracy Twrczej w Suchej Strudze k. Piwnicznej.
(PK)
W dniach 7−11 wrzenia odby si 51. Zjazd Polskiego Towarzystwa Chemicznego i Stowarzyszenia Inynierw i Technikw Przemysu Chemicznego, ktrego wsporganizatorem by Uniwersytet Opolski. Zjazd po raz trzeci w swych dziejach goci w Opolu. Podczas otwarcia imprezy wrczono medale, wyrnienia i nagrody PTCh (czytaj poniej).
Konferencja bya okazj do witowania kilku jubileuszy, poczwszy od 150−letniej historii przemysu cementowego na ziemiach polskich, poprzez 60−lecie Zakadw Azotowych w Kdzierzynie−Kolu, 10−lecie Petrochemii w Blachowni oraz 40−lecie powoania Oddziau Opolskiego PTCh.
Obrady dotyczyy chemii, technologii i nowoczesnego przemysu chemicznego. Ze wzgldu na charakter przemysu wystpujcego w regionie, szczegln uwag zwrcono na zagadnienia zwizane z wpywem przemysu chemicznego i materiaw budowlanych na zrwnowaony rozwj, a take szanse rozwojowe regionu w aspekcie moliwoci wykorzystania lskiego wgla.
Wspczesne kierunki rozwoju technologii chemicznej byy tematem kilku wykadw plenarnych. Prof. Jacek Kijeski (PW), w wystpieniu Era wodoru czy era metanolu? W poszukiwaniu czystszej energii i rde surowcowych, odnis si do problemu alternatywnych, „czystych” rde energii. Kwestie zwizane bezporednio z charakterystyk przemysow i moliwociami gospodarczymi Opolszczyzny w swoich wykadach poruszyli: prof. Jerzy Wasilewski (Instytut Cikiej Syntezy Organicznej „Blachownia”, Kdzierzyn−Kole – Aktualne kierunki rozwoju technologii chemicznej−organicznej), prof. Wodzimierz Kotowski (PO – Zgazowanie wgla sprzone z wytwarzaniem energii cieplnej i elektrycznej oraz gazu do syntez organicznych), Andrzej Balcerek (prezes Zarzdu Grade−Cement S.A. – 150 lat przemysu cementowego na ziemiach polskich) oraz mgr in. Zbigniew lzak (Zakady Azotowe Kdzierzyn – Nowa polityka chemiczna Unii Europejskiej – REACH).
W spotkaniu uczestniczyo ponad 750 osb, ktre wysuchay 12 wykadw plenarnych, 200 referatw i komunikatw ustnych oraz obejrzay prawie 550 komunikatw plakatowych w 12 sekcjach tematycznych.
W trakcie zjazdu trwaa wystawa obrazujc histori przemysu materiaw budowlanych oraz wystawy sprztu, akcesoriw i wydawnictw specjalistycznych.
Czonkiem honorowym PTCh zosta prof. Jan Ake Jansson (Uniwersytet w Lund, Szwecja). Medal Jdrzeja niadeckiego otrzyma prof. Tadeusz M. Krygowski (UW). Medal Stanisawa Kostaneckiego przyznano prof. Zbigniewowi Florjaczykowi (PW). Medalem Wiktora Kemuli uhonorowano prof. Bogusawa Buszewskiego (UMK). Medal Jana Zawidzkiego otrzyma prof. Andrzej Koliski (UW). Medal Jana Harabaszewskiego trafi do dr Krystyny Skrok (UMCS).
Nagrody dla modych naukowcw: Nagroda im. Wiktora Kemuli – dr Bogusawa ska (UAM); wyrnienie – dr Renata Gadzaa−Kopciuch (UMK).
Nagroda im. Bronisawa Znatowicza – mgr in. Micha Karchier, dr Karol Michalak, prof. Jerzy Wicha (Instytut Chemii Organicznej PAN w Warszawie).
Nagroda im. Aleksandra Zamojskiego – dr Krzysztof Kumierek (U); wyrnienia: dr Ewa Kodziska (UMK), dr Paulina Majewska (PWr.).
Nagroda Sigma−Aldrich – dr Rafa Loska (IChO PAN); wyrnienie – dr Agnieszka Grajewska (UAM).
Nagroda im. Janiny Janikowej – mgr Tomasz Kalbarczyk (UKSW); wyrnienia: mgr Dariusz Markiewicz (UW), mgr Kamil Basiski (UAM), mgr Tomasz Warzocha (UMCS).
Nagroda im. Jacka Rychlewskiego – mgr Dominik Krzysztof Kurzydowski (UW), mgr Radosaw Stanisaw Wodarczyk (UJ).
(pik)
W sowackich, zazwyczaj prywatnych szkoach wyszych tylko w cigu ostatnich dwch lat tytu doktora habilitowanego zdobyo a 32 proc. Polakw. Masowo jed tam naukowcy z niewielkich uczelni (...) ale te ze znanych, takich jak Katolicki Uniwersytet Lubelski czy Uniwersytet Kardynaa Stefana Wyszyskiego. (...)
Bo zdoby habilitacj na Sowacji jest niezwykle atwo. Po uiszczeniu opaty za otwarcie przewodu wystarczy wysa prac i wykaza, e spenia si takie wymagania, jak liczba cytowa czy publikacji. Na dodatek w Polsce proces zdobywania habilitacji trwa z reguy kilkanacie lat, a tymczasem na Katolickim Uniwersytecie w Ruomberku, gdzie najczciej habilituj si Polacy, zaledwie kilka. Nie trzeba nawet zna jzyka. – Jeden z kolegw broni si po polsku przed sowack komisj – opowiada naukowiec, ktry woli pozosta anonimowy.
(...) Polscy akademicy nie maj wtpliwoci: przywoenia habilitacji ze Sowacji to skandal i naukowa droga na skrty. (...)
Tymczasem jest tak, e to same uczelnie zabiegaj o takich naukowcw, bo dziki nim mog np. otworzy nowy kierunek. I wanie to zwrcio uwag Ministerstwa Nauki. – Niepokoi nas, e cz osb byskawicznie robi na Sowacji nie tylko habilitacje, ale i doktoraty. Dlatego zwrcilimy si do Sowacji z prob o pomoc w skontrolowaniu tej kwestii – mwi wiceminister Grayna Prawelska−Skrzypek. (Klara Klinger, Habilitacja na skrty, „Dziennik”, 3.09.2008)
Ojciec szef, syn podwadny? To dobre w prywatnej firmie, a nie w szkole wyszej – mwi profesorowie Uniwersytetu Medycznego w odzi. Publiczna uczelnia nie tylko przyznaje, e ma problem z nepotyzmem, ale i zapowiada, e bdzie z nim walczy.
Nepotyzm to w uczelniach medycznych wstydliwy temat. – Do tego stopnia, e dla dzieci zatrudnionych przez rodzicw−profesorw wynaleziono now etykietk: „kontynuowanie rodzinnej tradycji lekarskiej” – mwi Dariusz Nowak, prorektor dzkiego UM. Jego uczelnia jako pierwsza w kraju pitnuje to zjawisko. (...)
Okazao si jednak, e niewiele mona zrobi. – Nie ma zakazu wsplnej pracy dla krewnych – ucili dyskusj prawnicy. – Dlatego jedyne, co nam zostao, to pokaza, e nie akceptujemy takich zachowa – mwi prof. Nowak. (...)
(...) ekspert z Fundacji Batorego dr Grzegorz Luboiski nie kryje rozbawienia. – To tylko plaster na sumienie, nic wicej – uwaa. – (...) Problem mona rozwiza, tylko wprowadzajc twarde zasady. Na przykad uczciwe konkursy, w ktrych kandydaci na szefa kliniki – dajmy na to w Lublinie – powinni by wybierani przez komisj w Szczecinie. Tylko tak wygra najlepszy. A tak zostaje troch mtnej wody i dalej mona w niej miesza. (Adam Czerwiski, Wstydliwa choroba medykw, „Gazeta Wyborcza”, 8.09.2008)
Przez dziesitki lat rozwoju nauki powsta cay system czasopism naukowych, zdominowany przez kilku wielkich zachodnich wydawcw, ktrzy czerpi ze swej aktywnoci olbrzymie profity. Dopki nie byo alternatywy, nikt go nie kwestionowa. Gdy jednak „wybuch” Internet, pojawio si wiele wtpliwoci. Na przykad, czy wyniki bada finansowanych z funduszy publicznych nie powinny by wasnoci publiczn, czyli po prostu by dostpne za darmo w Internecie? Takie rozwizanie oznaczaoby jednak, e wydawcom czasopism osunby si grunt spod ng – wszak wikszo bada podstawowych na caym wiecie finansowana jest z pienidzy publicznych. W wyniku dugich dyskusji pod koniec ub.r. prezydent Stanw Zjednoczonych George Bush podpisa ustaw, zgodnie z ktr wyniki wszystkich bada finansowanych przez Narodowe Instytuty Zdrowia maj by ogaszane w Internecie w 12 miesicy po ich publikacji w czasopimie naukowym. Natomiast dane uzyskane w czasie eksperymentw, np. sekwencje genomw, maja by ogaszane w domenie publicznej tak szybko, jak to moliwe ze wzgldw technicznych. Podobna decyzje podja Europejska Rada Badawcza. Rwnie w Polsce idea Open Access, czyli otwartego dostpu do wiedzy naukowej, zyskuje zwolennikw, jej gorcym ordownikiem jest m.in. prof. Marek Niezgdka, szef Interdyscyplinarnego Centrum Modelowanie Uniwersytetu Warszawskiego, ktry planuje utworzenie w swoim orodku repozytorium publikacji naukowych. (Edwin Bendyk, Pajczyna geniuszy, „Polityka”, 27.092008)