„Pogłębienie” dostępności bazy SCI Expanded o 20 lat ma umiarkowane znaczenie dla bieżącej sprawozdawczości w skali uczelni. Potwierdza się potoczna obserwacja tendencji do korzystania z najnowszych wyników badań.

słaba korelacja

Bolesław Rek

Nieodzowną częścią warsztatu naukowego, szczególnie dla przedstawicieli dyscyplin doświadczalnych, jest dostęp do indeksu cytowań SCI Expanded (lub konkurencyjnej bazy Elseviera SCOPUS). Jednostki badawcze, regulując coroczną składkę, korzystają z SCI Exp. na serwerze Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego (ICM) Uniwersytetu Warszawskiego, z alternatywą na serwerze wydawcy, Thomson Reuters: http://apps.isiknowledge.com. Wsteczną granicą dostępu do bazy jest rok 1996.

Doniosłość bibliograficzna SCI Exp. jest od dawna uznana. Ostatnio, w następstwie Rozporządzenia ministra nauki i szkolnictwa wyższego z dnia 17 października 2007 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania i rozliczania środków finansowych na działalność statutową (DzU z 2007 r. nr 205, poz. 1489), rośnie także jego znaczenie statystyczno−sprawozdawcze. W tym kontekście należy przyjmować pojawienie się informacji w witrynie ICM pod adresem: http://vls.icm.edu.pl/zasady/2009/plan.html#sci o możliwości zakupienia dostępu do głębszego archiwum bazy, sięgającego aż po rok 1945.

W związku z przywołanym rozporządzeniem MNiSW na stronie: http://nauka-polska.pl/shtml/ankieta/ankieta_jed_pytania.shtml umieszczane są odpowiedzi ministerstwa na często zadawane pytania w tej sprawie. Istotne dla tego tekstu jest pytanie: Czy przeszukując bazę cytowań należy brać pod uwagę zatrudnionych pracowników w roku, którego dotyczy ankieta, czyli w 2007, czy również tych, którzy kiedyś pracowali w danej instytucji, ale ich publikacje są nadal cytowane?

Odpowiedź: Dotyczy cytowań (w ostatnim roku, z którego mamy dane) artykułów autorów (z afiliacją jednostki) zatrudnionych w jednostce w roku, którego dotyczy ankieta. Data ukazania się publikacji nie ma znaczenia.

Uznałem za pożyteczne przeprowadzenie wstępnego rozpoznania we własnej uczelni w tym zakresie, opierając się na przejściowej dostępności SCI Expanded aż po dane z roku 1975 (patrz: tabela 1).

Kluczowe w ramach tabeli jest porównanie danych w wierszach 1 i 3. Wynika z niego, że o ile przesunięcie granicy dostępu do SCI Exp. z roku 1996 do 1978 przynosi wzrost zanotowanych w bazie dokumentów z afiliacjami UWr. o 75 proc., to wynikający z tego przesunięcia wzrost cytowań zanotowanych w roku 2007 wynosi tylko 19 proc.

Obserwacja ta przybiera postać prawidłowości, kiedy porównać dane odnoszące się do innych uczelni. W tabeli 2 przedstawione jest streszczenie zebranych w podobny sposób danych liczbowych dotyczących wybranych szkół wyższych.

Jak widać, korelacja jest słaba. „Pogłębienie” dostępności bazy SCI Expanded o 20 lat ma umiarkowane znaczenie dla bieżącej sprawozdawczości w skali uczelni. Potwierdza się potoczna obserwacja tendencji do korzystania z najnowszych wyników badań. Co innego w licznych przypadkach curriculum osobowego, gdzie kolejne lata aktywności badawczej przynoszą w zasadzie równomierny wzrost wszystkich wskaźników analitycznych SCI Expanded: liczby zanotowanych dokumentów, ogólnej liczby cytowań, cytowań w okresie sprawozdawczym, indeksu h (por.: B. Rek, Indeks mierzący efektywność badawczą naukowca, „Elektroniczny Biuletyn Informacyjny Bibliotekarzy” <http://www.ebib.info/2008/92/ a.php?rek>).

Osobnym zagadnieniem jest pożyteczność dostępu do głębszego archiwum danych SCI w aspekcie bibliograficznym. W swoich perswazjach promocyjnych wydawca zawsze podnosi wartość historycznie zgromadzonego zasobu danych dla bieżących badań. Nie czuję się jednak powołany do zabierania głosu na ten temat.