W wczesnych realiach geopolitycznych Wszechnica Piastowska w Poznaniu uchodzia za uniwersytet „kresowy”, o szczeglnym znaczeniu. Jak gosi podczas inauguracji wszechnicy (7 V 1919) minister WRiOP Jan ukasiewicz: „W jednym pokoleniu powinnimy dogoni cay czas przeszy i doprowadzi do tego, aeby nauka polska – zwaszcza ta na kresach zachodnich (...) przewyszya nauk niemieck, aeby owiana bya duchem polskim, wyciskajcym swe pitno w wiecie nauki powszechnej”. W memoriale ministra WRiOP z 2 padziernika 1920 roku do Rady Ministrw w sprawie gmachw dla uniwersytetu podawano, e uczelnia ta ma „stan do wspzawodniczej walki z kultur duchow niemieck, ma przeama do gboko zakorzenione w polskiej ludnoci zachodniej przekonanie o potdze i wyszoci kultury niemieckiej nad kultur polsk, zwaszcza i to przekonanie opiera si na mylnym mieszaniu poj i identyfikowaniu cywilizacji materialnej z kultur duchow”.
Przyjt pocztkowo nazw Wszechnica Piastowska zmienio – na Uniwersytet Poznaski – rozporzdzenie ministra byej Dzielnicy Pruskiej z 10 kwietnia 1920 roku. Usuwano moliwo kojarzenia poprzedniej nazwy z nieakademickim statusem, ktry cechowa w pocztkowych latach Woln Wszechnic Polsk w Warszawie. Od pocztku byo wiadome, e uczelnia poznaska ma by pastwow szko akademick. Statut Uniwersytetu Poznaskiego zatwierdzio Ministerstwo WRiOP 18 maja 1921 roku. Na pierwszym miejscu wymieniono nieczynny Wydzia Teologiczny. Brak tego wydziau mia si sta cech charakterystyczn UP. Nowoci bya te instytucjonalizacja Powszechnych Wykadw Uniwersyteckich, czynnych od 25 maja 1919 roku. Statut PWU zatwierdzi Senat 9 listopada 1919 roku. Prace profesorw UP publikowano w seriach wydawniczych – we wasnej drukarni, przekazanej uniwersytetowi przez Jzefa Winiewicza (pozosta w niej w roli kierownika). Biblioteka Uniwersytecka dziki darom i zakupom uzupenia literatur polskojzyczn – liczya w roku 1923 przeszo 300 tys. tomw, zatrudniaa 36 osb. Znaczce fundacje hr. Augusta Cieszkowskiego (folwark bikowo) i hr. Bogdana Czapskiego (100 000 m2 na hipotece wsi Smogulecko) byy przykadem spoecznego wsparcia uniwersytetu, otwieray list kilkuset darczycw.
Na potrzeby uniwersytetu pozyskiwano gmachy pastwowe. Uczelnia dziki zdobytym funduszom zakupia domy, by ulokowa profesorw. Urzdzono te siedziby dla studentw i studentek. W roku ak. 1922/23 byo ich ogem 3697, w tym na Wydziale Prawno−Ekonomicznym – 1486. Wrd studiujcych 98,7 proc. miao narodowo polsk, a 94,8 proc. – wyznanie rzymskokatolickie. Ten fakt podkrelano na rne sposoby, poniewa nie wystpowa w adnej polskiej uczelni.
Pomylano nawet o letnisku dla profesorw (kupiono obszar dworski Prochy). Do opieki nad studentami powoano odrbne Kuratorium, ktremu z urzdu przewodniczy rektor. Adam Wrzosek w „Ksidze Pamitkowej” (1924) podkrela, e „ycie profesorw Uniwersytetu Poznaskiego nie byo podobne do ycia profesorw wszechnic ju od dawna zorganizowanych (...) musieli oni by przede wszystkim organizatorami zakadw, seminariw i klinik, starajc si o meble, ksiki i przyrzdy naukowe, a zwaszcza zabiegajc nie zawsze, niestety, skutecznie, o pomieszczenia dla organizowanych przez siebie zakadw”. W roku ak. 1922/23 funkcjonoway 123 katedry, w tym na Wydziale Filozoficznym (z Oddziaem Farmaceutycznym) a 52. Do tego dochodzio 13 adiunktw i 118 asystentw (z tych 58 na Wydziale Lekarskim).
mier rektora Heliodora wicickiego 12 padziernika 1923 roku miaa take wymiar symboliczny – zamykaa epok organizacji Uniwersytetu Poznaskiego. Kolejny rektor Zygmunt Lisowski – w sprawozdaniu za rok ak. 1923/24 – wskazywa: „czas nadszed, aby w tym rozwoju si zatrzyma i spojrze poza siebie, uporzdkowa nabytki, nakreli linie na przyszo. Wic rozpocza si w tym roku niepontna, bo niebyskotliwa, ale niemniej konieczna praca organizacyjna”.