Gdzie kiedy usyszaem, a moe przeczytaem, e kady tekst skrcony o poow zyskuje dwukrotnie na wartoci. Teza ta – mimo niewtpliwej elegancji – pocztkowo wydaa mi si zbyt daleko idcym uproszczeniem. Przypomniaem sobie o niej przygotowujc wykad na temat pisarstwa naukowego, w ramach przedmiotu metodologia pracy naukowej. Nie chcc si ogranicza do oglnikw, w postaci postulowania zwizoci, cisoci, dokadnoci, oszczdnoci czy prostoty tekstu naukowego, postanowiem tez t, dla potrzeb dydaktyki, zweryfikowa. Jeeli rzebienie – jak twierdz artyci – polega na usuwaniu z bryy granitu zbdnych jego fragmentw, to sztuka pisania powinna polega na sukcesywnym eliminowaniu cisncych si pod piro, zbdnych sw i optymalnym zestawianiu pozostaych.
eby si o tym przekona, przeprowadziem dowiadczenie. Zdjem z pki pierwsz lepsz ksik, otworzyem j na pierwszej lepszej stronie i wybraem na chybi trafi pierwsze lepsze zdanie. Skadao si ono z 24 sw i brzmiao tak: „Wspczesny kierunek rozwoju cywilizacji powodujcy ograniczenia dotychczasowej naturalnej i spontanicznej aktywnoci ruchowej czowieka moe osabi motywacje do podejmowania czynnoci wicych si z rnego rodzaju wysikami fizycznymi.”
W wyniku kilkakrotnego przepisywania tego tekstu i usuwania za kadym razem zbdnych sw lub zmiany ich kocwek skorygowana jego wersja wygldaa nastpujco: Wspczesny kierunek Rozwj cywilizacji powodujcy ograniczajcy dotychczasowej naturalnej i spontanicznej aktywno ruchow czowieka moe osabia motywacj do podejmowania czynnoci wicych si z rnego rodzaju wysikw fizycznych.
Po przepisaniu „na czysto” tekst by o ponad poow krtszy i wyglda nastpujco: „Rozwj cywilizacji ograniczajcy aktywno ruchow moe osabia motywacj do wysikw fizycznych”.
Ocena, czy w tej wersji tekst jest dwukrotnie lepszy, moe by obarczona subiektywizmem. Obiektywnie mona tylko stwierdzi, e w ten sposb zmniejszyy si o poow czas na przeczytanie tekstu oraz zuycie papieru. Najistotniejsze dla mnie byo jednak to, e w czasie kolejnych prezentacji slajdw na wykadzie z sukcesywnie zredukowanymi fragmentami, studenci pytani, czy w stosunku do wczeniejszych wersji odczuli jaki niedosyt informacji, za kadym razem odpowiadali przeczco. Tak byo. Naprawd.