Posiedzenie plenarne Rady Gwnej Szkolnictwa Wyszego 19 marca rozpoczo si od przedstawienia przez prof. B. Kudryck, minister NiSW, dokumentu Nowy model zarzdzania szkolnictwem wyszym, stanowicego ostatni cz pakietu Partnerstwo dla wiedzy. Dokument odnosi si do: mechanizmw wyaniania i finansowania wiodcych orodkw naukowych i akademickich, sposobw lepszego wykorzystania potencjau badawczego i edukacyjnego uczelni, wsppracy uczelni z otoczeniem spoeczno−gospodarczym, finansowania szk wyszych, modeli zarzdzania uczelniami publicznymi, oceny jakoci ksztacenia oraz instytucji przedstawicielskich i kontrolnych rodowisk akademickich i naukowych.
Stanowisko Rady Gwnej w tej sprawie wspiera ide wyaniania i finansowania krajowych naukowych orodkw wiodcych (KNOW). Orodki takie powinny mie nieskrpowany dostp do finansowania zadaniowego oraz moliwoci wsppracy z otoczeniem spoeczno−gospodarczym. Wybr obszarw finansowania (dyscyplin) bada powinien zapewni zrwnowaony rozwj nauki oraz jej uczestnictwo w rozwoju kraju. Wsppraca uczelni z otoczeniem spoecznym i gospodarczym, szczeglnie w kontekcie regionalnym, to priorytetowe wyzwanie stojce przed szkolnictwem wyszym. Wszelkie inicjatywy z tym zwizane s zatem godne wsparcia.
Proponowane nadanie niektrym uczelniom statusu samorzdowej publicznej szkoy wyszej nie powinno powodowa dalszego rozdrabniania szkolnictwa wyszego. Samorzdowe szkoy wysze – jeli powstan – powinny ksztaci na zasadach okrelonych w prawie o szkolnictwie wyszym. System szkolnictwa wyszego powinien by jeden, natomiast uczelnie mog by finansowane lub dofinansowywane przez samorzdy. Z uznaniem naley si odnie do prb uregulowania statusu kolegiw.
Kluczowe dla uczelni jest, kto i na jakich zasadach bdzie nimi zarzdza. Jeli rektor uczelni publicznej ma mie wiksze uprawnienia, musi by odpowiednio umocowany. Wie si to ze sposobem jego powoywania. Zaproponowane w dokumencie opcje obsadzania stanowiska rektora – w drodze wyboru lub konkursu – naley uzupeni okreleniem, kto bdzie tego dokonywa. Jeli wyboru rektora lub rozstrzygnicia konkursu na stanowisko rektora dokonywa bd pracownicy uczelni, poprzez gremium przedstawicielskie, sytuacja niewiele si zmieni w stosunku do obecnej. Nie jest jasne, dlaczego stawia si rne wymagania osobom mogcym peni funkcj rektora powoywanego w trybie wyboru lub konkursu.
Dokument przewiduje obligatoryjne istnienie konwentu, obok senatu, w uczelniach publicznych. To by moe dobre rozwizanie przy waciwym okreleniu kompetencji obu organw. W przedstawionej propozycji rola konwentu jest niewielka. Nie wiadomo, jaki bdzie skad senatu i konwentu. Czy w obu organach bd zasiaday osoby z uczelni i spoza niej, czy te senat bdzie – jak dotychczas – organem przedstawicielskim rodowiska akademickiego uczelni.
Proponowane w zakresie tzw. wymaga kadrowych rozwizanie – zaliczanie danej osoby do minimum kadrowego na nie wicej ni dwch kierunkach studiw I lub II stopnia – znacznie liberalizuje obecne przepisy i jest niespjne z polityk ograniczania wieloetatowoci. Proponowana w dokumencie dotacja stacjonarna i na ksztacenie zamawiane powinna uwzgldnia liczb studentw, koszty osobowe (etaty) i koszty utrzymania infrastruktury. Wszystkie te skadniki powinny by zalene od rangi uczelni, jej lokalizacji i dotychczasowych osigni.
Propozycje liberalizacji regu ksztacenia powinny dotyczy jednostek najlepszych – a nie caych uczelni. Dlatego zaproponowane przyznanie praw szczeglnych w tym zakresie uczelniom okrelonych rodzajw jest postulatem nietrafnym. Swobod kreowania kierunkw studiw mogyby np. mie jednostki o statusie KNOW. Krajowe ramy kwalifikacji (KRK), jeli stan si obowizujce, bd dotyczyy wszystkich uczelni. Wraz z ich wdroeniem przestan obowizywa obecnie funkcjonujce standardy ksztacenia. Wdroenie KRK spowoduje, e utrac sens pojcia makrokierunku studiw i studiw midzykierunkowych. Zmiana regu ksztacenia bdzie procesem dugim. Zaproponowane rozwizania wymagaj wic gruntownej analizy zanim znajd si w propozycjach zmian regulacji prawnych.
Nieco miejsca zajmuj kwestie instytucji przedstawicielskich i kontrolnych rodowisk akademickich oraz naukowych. Radzie Gwnej dokument powica niewiele uwagi – co zachca do zarysowania wizji funkcjonowania najstarszego organu przedstawicielskiego nauki i szkolnictwa wyszego. W tym kontekcie rozpocza si dyskusja na posiedzeniu plenarnym na temat miejsca, struktury i roli Rady Gwnej w polskim systemie edukacji akademickiej i nauki. Wprowadzeniem do niej byo wystpienie prof. M. Sochy, sekretarza Pastwowej Komisji Akredytacyjnej Nowy etap w rozwoju akredytacji pastwowej i funkcjonowaniu PKA oraz moje. Dyskusja bdzie kontynuowana.
Na posiedzeniu plenarnym Rada Gwna przyja uchwa w sprawie szczegowych zasad i trybu wyboru elektorw i czonkw Rady Gwnej na X kadencj rozpoczynajc si 1 stycznia 2010. W najbliszym czasie rozesane zostan do uczelni informacje dotyczce wyborw.