Posiedzenie plenarne Rady Gwnej Szkolnictwa Wyszego 18 czerwca rozpoczo si wystpieniem prof. B. Kudryckiej, minister nauki i szkolnictwa wyszego. Dotyczyo ono dokumentu Zaoenia do nowelizacji ustawy „Prawo o szkolnictwie wyszym” oraz ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Minister zarysowaa niektre z wyzwa stojcych przed szkolnictwem wyszym. Wspomniaa o rnorodnoci szkolnictwa wyszego i potrzebie sformuowania prawa promujcego dobre uczelnie. Poruszya kwestie integracji nauki i szkolnictwa wyszego, w tym celowoci istnienia Rady Gwnej Nauki i Szkolnictwa Wyszego jako organu przedstawicielskiego rodowisk naukowych i akademickich. Podkrelia, e reformy s niezbdne, aby nasze szkolnictwo wysze byo konkurencyjne w Europejskim Obszarze Szkolnictwa Wyszego i aby dobrze suyo rozwojowi spoecznemu i gospodarczemu kraju.
Debata po tym wystpieniu pokazaa, e sab stron tego dokumentu s niespjne propozycje podziau rodkw budetowych na szkolnictwo wysze. Wobec perspektywy rychego wdroenia Krajowych Ram Kwalifikacji musz ulec zmianie aktualnie obowizujce zasady podziau dotacji budetowej. Nowe zasady powinny uwzgldnia konieczno finansowania zrwnowaonego ksztacenia w rnych obszarach wiedzy i zwizanego z tym zapewnienia obsady kadrowej i odpowiedniej infrastruktury. Pojawiy si wypowiedzi o potrzebie etatyzacji – tj. zatrudniania kadry niezbdnej do procesu ksztacenia i prowadzenia bada. Proponowane w dokumencie limity przyj le si kojarz rodowisku akademickiemu. Powinny one by wkomponowane w dotacj stacjonarn uczelni. Prcz niej powinny by dostpne rodki budetowe na ksztacenie zamawiane. Nie bardzo wiadomo, jak skojarzy dotacje przyznawane uczelniom z budetu z liczb przyznawanych ECTS. Warto jednego ECTS jest rna dla rnych obszarw wiedzy. W przypadku uczelni ksztaccych w rnych obszarach wiedzy, np. uniwersytetw, dotacja pochodzca z budetu bdzie musiaa by podzielona na te obszary, w przeciwnym razie zniknie ksztacenie w wielu obszarach niezbdnych do funkcjonowania kraju. Dotacja stacjonarna i ksztacenie zamawiane – finansowane z budetu pastwa – musz zapewnia zrwnowaone ksztacenie w caym obszarze wiedzy. Uczelnie nie powinny by natomiast ograniczane w zakresie ksztacenia niefinansowanego z budetu pastwa, gdy zdobd rodki – jeli posiadaj odpowiedni kadr i infrastruktur. Rada zadeklarowaa przedstawienie zarysu zasad podziau dotacji budetowej na szkolnictwo wysze.
Podnoszono te kwesti niskiej mobilnoci kadry i studentw. Barier s finanse. Niewiele jest rodkw na goszczenie obcokrajowcw w Polsce i promowanie ksztacenia obcojzycznego w uczelniach. Otwarcie na otoczenie to take uznawanie zdobytych za granic kwalifikacji. W tym zakresie mamy konserwatywne pogldy i regulacje prawne. Podkrelano, e ksztacenie na poziomie wyszym musi i w parze z dziaalnoci badawcz, twrcz lub profesjonaln. Przekazywa umiejtnoci i ksztatowa kompetencje s w stanie ci, ktrzy je posiadaj. Z tym wie si problem kadry akademickiej. Upraszczanie procedur uzyskiwania stopni naukowych i tytuu naukowego nie moe oznacza, e do nauczania akademickiego i bada bd dopuszczane osoby nieprzygotowane. Pochopne uznanie kwalifikacji w tym zakresie spowoduje wiele szkd.
Na zaproszenie przewodniczcego Rady Nauki, prof. K. Stpnia, uczestniczyem w posiedzeniu Rady Nauki (19 czerwca), na ktrym przedstawiem dokument Umocowanie, struktura i rola Rady Gwnej Szkolnictwa Wyszego w systemie szkolnictwa wyszego i nauki. Rozwinem propozycj zmiany nazwy Rady Gwnej na Rada Gwna Nauki i Szkolnictwa Wyszego oraz zwizane z tym kwestie rozszerzenia skadu, zakresu dziaania, zada i kompetencji, przy zachowaniu reprezentatywnoci rodowisk akademickich i naukowych. Propozycja zostaa wkomponowana w dokument omawiany na wstpie, a resort nauki i szkolnictwa wyszego jest przychylny jej wdroeniu. W gestii rodowisk akademickich i naukowych jest osignicie konsensusu w tej sprawie i zaproponowanie formuy przyszej Rady Gwnej reprezentujcej obszar nauki i szkolnictwa wyszego. Takie rozwizanie zapewniaoby istnienie silnego organu przedstawicielskiego obu rodowisk i partnera spoecznego wzgldem instytucji publicznych. Procedowane w parlamencie ustawy dla obszaru nauki przewiduj zastpienie Rady Nauki kilkoma innymi instytucjami, powoywanymi przez ministra NiSW, ktrych pole dziaania bdzie ograniczone do konkretnych spraw. Nie bdzie zatem zintegrowanej reprezentacji rodowisk naukowych, ktra miaaby piecz nad wszystkimi sprawami nauki. Z drugiej strony, wizi nauki z edukacj akademick i skupienie – po latach – spraw nauki i szkolnictwa wyszego w jednym resorcie skaniaj do powrotu do formuy, w jakiej funkcjonowaa Rada Gwna Nauki i Szkolnictwa Wyszego w latach 1982−90. Konkrety odnonie do skadu i funkcjonowania przyszej Rady Gwnej Nauki i Szkolnictwa Wyszego powinny zosta wypracowane przy udziale wszystkich zainteresowanych stron. Rada podejmie si koordynowania dziaa w tym zakresie, jeli bdzie poparcie dla inicjatywy ze strony rodowisk akademickich i naukowych.