Pastwo ma, pki co, obowizek ksztaci swych obywateli, ale wspczesny uniwersytet jest instytucj kosztochonn, nic wic dziwnego, e architekci budetu pastwa z jednej strony poszukuj alternatywnych rde finansowania uczelni, zwaszcza prowadzenia bada, a z drugiej prbuj dyscyplinowa ich wadze w zakresie wykorzystania rodkw pochodzcych z pastwowej kasy. Bo, jak syszymy, uczelnie publiczne potrafi popa w znaczne dugi. A 14 z nich miao w ubiegym roku deficyt. Niektre maj go od lat i to bardzo wysoki. Nie zawsze najlepiej wygldaj te finanse uczelni niepublicznych, zmuszonych zaciga kredyty.
I oto teraz, gdy wybrzmia ju tradycyjny Gaudeamus, okazao si, e od nastpnego roku akademickiego reguy gry ulegn zasadniczym zmianom. Po wejciu w ycie nowelizacji ustawy przygotowanej przez MNiSW uczelnie finansowane z budetu nie bd ju mogy dowolnie si zadua. Jeeli przez dwa kolejne lata ich deficyt przekroczy 25 proc. wysokoci pastwowej dotacji, bd musiay wdroy specjalny program naprawczy. Gdy nie przyniesie on oczekiwanej zmiany na lepsze, resort bdzie mg skierowa do uczelni swego urzdnika (komisarza? kuratora?), ktry zawiesi pochodzce z wyboru wadze uczelni (prcz prorektora ds. nauki) i przywrci rwnowag budetow. Bdzie mg m.in. sprzeda cz majtku uczelni, ograniczy wydatki na inwestycje czy podwyki pac dla pracownikw, wreszcie – zamyka najbardziej deficytowe kierunki. Studentw maj te zmiany nie dotkn, bd mogli dokoczy nauk.
Jak by nie patrze, oznacza to ograniczenie autonomii uczelni. Na pewno pojawi si odwieczne pytania: Czy autonomia powinna mie granice? Czy pastwo moe mie wpyw na sposb wydatkowania pienidzy budetowych? Bdziemy ledzi te dyskusje i obserwowa efekty zmian.