Sprawa, ktr opisuj, jest kolejnym – tym razem bardzo pozytywnym – „kamieniem milowym” w historii orzecze dyscyplinarnych w naszym kraju. 11 wrzenia 2009 Zesp Orzekajcy Uczelnianej Komisji Dyscyplinarnej Uniwersytetu Mikoaja Kopernika w skadzie: prof. Marek Kalinowski (przewodniczcy), prof. Zofia Mocarska Tyc, dr hab. Magorzata widerska, dr hab. Sawomir Wyszomirski oraz studentka prawa Ewelina Duyska, orzek ukaranie dr. Jakuba Wjcika 10-letnim zakazem wykonywania zawodu nauczyciela akademickiego z powodu dokonania plagiatu dwch prac naukowych.
Orzeczenie jest nieprawomocne, dlatego dr Wjcik jest jeszcze formalnie adiunktem w Katedrze Filologii Angielskiej UMK (zawieszonym w penieniu obowizkw przez rektora uczelni z dniem 11 maja 2009) oraz penoprawnym dziekanem Wyszej Szkoy Jzykw Obcych w wieciu (rektor: prof. Andrzej Sitarski). Pierwszy plagiat ujrza wiato dzienne na pocztku 2008 r. w zwizku z maszynopisem We Write, Therefore We Are: the Regeneration of Canadian Native American Through Literature, przesanym do publikacji we franko i anglojzycznym czasopimie „InterCanadiana” Polskiego Towarzystwa Bada Kanadyjskich. Podczas procesu recenzyjnego, dr Agnieszka Rzepa z UAM w Poznaniu odkrya, e liczne akapity przepisano z artykuu prof. Armanda Ruffo (English Department, Carlton University, Ottawa) Why Native Literature, zamieszczonego w tomie 21 czasopisma „American Indian Quartely” z 1997 r.
Kiedy o nierzetelnoci powiadomiono Katedr Filologii Angielskiej UMK, dr Wjcik w licie e mailowym z 18 marca 2008 do swego bezporedniego szefa, prof. Jacka Fabiszaka, przyzna si do plagiatu. To w katedrze pocigno za sob zbadanie drugiego artykuu A Binocular Vision: the Concept of the Frontier and the West in the Canadian and American Imagination, opublikowanego w ksice The Mosaics of Words – Essays on the American and Canadian Literary Imagination in Memory of Professor Nancy Burke, wydanej przez Uniwersytet Warszawski w 2006 r. (red. Agata Preiss Smith, Ewa uczak, Marek Pary). Praca okazaa si plagiatem artykuu Northern Vision: Frontiers and the West in the Canadian and American Imagination profesora historii kultury Williama H. Katerberga (Calvin College, Grand Rapids, Michigan, USA), opublikowanego w czasopimie „American Review of Canadian Studies”, tom 33 z 2003 r.
wczesny dziekan, prof. Czesaw apicz, 4 kwietnia powiadomi prof. Andrzeja Jamiokowskiego, wwczas rektora, ktry 22 kwietnia 2008 przekaza dokumentacj sprawy wczesnemu rzecznikowi dyscyplinarnemu, prof. Andrzejowi Markowi. Ten 9 maja 2008 wszcz postpowanie wyjaniajce, przesuchujc 19 maja dr. Wjcika jako obwinionego. Postpowania nie ukoczono do 31 sierpnia 2008, tzn. do momentu, kiedy upyna kadencja rzecznika, ktra automatycznie koczy si z kadencj rektora, ktry go powoa.
Nowy rzecznik dyscyplinarny, prof. dr hab. Andrzej Adamski, powoany na przeomie padziernika i listopada 2008 przez nowego rektora, prof. Andrzeja Radzimiskiego, musia rozpocz postpowanie wyjaniajce od nowa. Przy okazji stwierdzi, e wasny wkad pracy dr. Wjcika do obu artykuw nie przekracza 15 proc. tekstu. Jest to o tyle zadziwiajce, e Jakub Wjcik powszechnie jest uwaany za zdolnego anglist, lubianego i cenionego przez studentw, ktry mocno by zainteresowany kultur i literatur kanadyjsk. Z tego powodu dziaa aktywnie w Polskim Towarzystwie Bada Kanadyjskich, gdzie w kadencji 2001-04 by skarbnikiem.
Wniosek dyscyplinarny o ukaranie dr. Wjcika kar doywotniego zakazu wykonywania zawodu nauczyciela akademickiego zosta zoony z dat 31 marca 2009. Tak surow kar prof. Andrzej Adamski motywowa tym, e „popenienie plagiatu naukowego dyskwalifikuje pracownika w kategoriach etycznych i zawodowych. Pozbawia go tytuu moralnego do ksztacenia studentw i kontynuowania dziaalnoci naukowo dydaktycznej w wyszej uczelni”. Co wicej, zdaniem rzecznika, ujawnione dwa przypadki plagiatu mog nie by odosobnione w karierze naukowej dr. Wjcika...
Jego doktorat Diabe wcielony, szlachetny dzikus, czy dobry Indianin? – konstrukcja obrazu Indianina we wczesnej powieci amerykaskiej (1790-1860), obroniony w maju 2006 na Wydziale Filologicznym UMK, obecnie rwnie budzi podejrzenia co do dokadnoci cytowania. Wiele fragmentw pochodzcych ze rde, ktre wykorzysta doktorant, nie zostao podanych w bibliografii. Istnieje na ten temat opinia prof. Jadwigi Maszewskiej z Instytutu Anglistyki Uniwersytetu w odzi, std zapewne promotor – prof. Marek Wilczyski, obecnie pracujcy w Uniwersytecie Gdaskim, jak i recenzent – prof. Agnieszka Salska z Uniwersytetu dzkiego, bd zmuszeni do ponownego i uwanego przyjrzenia si pracy doktorskiej pod ktem ewentualnego wznowienia przewodu doktorskiego. Obowizek ten take spoczywa na Radzie Wydziau Filologicznego UMK, gdzie praca zostaa obroniona. Mam te nadziej, e o wyjanienia oficjalnie poprosi Centralna Komisja ds. Stopni i Tytuw.
Jak mnie poinformowa prezes Polskiego Towarzystwa Bada Kanadyjskich, prof. Krzysztof Jarosz z Uniwersytetu lskiego w Katowicach, po wykryciu plagiatu w maszynopisie skierowanym do „TransCanadiana”, dr Wjcik zosta pozbawiony czonkostwa Towarzystwa. Szkoda tylko, e zabrako oficjalnej notki o tym na stronie domowej PTBK.
To nie koniec kopotw zdolnego, ale nierzetelnego anglisty. Wadze UMK powiadomiy o przestpstwie plagiatu miejscow prokuratur, ktra wszcza postpowanie sprawdzajce.
Ciesz si, e znalaz si uniwersytet w Polsce, w ktrym wykryte kanty naukowe s wreszcie karane z ca surowoci prawa. Nie mam wtpliwoci, e kryje si za tym determinacja nowych wadz rektorskich i wybr mao pobaliwego rzecznika dyscyplinarnego.
Na swj dyscyplinarny fina oczekuje te sprawa prof. dr. hab. Janusza Goliskiego z tego samego Wydziau Filologicznego UMK, ktremu dr Agnieszka Raubo z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu zarzucia przejcie jej maszynopisu wysanego do publikacji w periodyku „Ogrd. Kwartalnik Humanistyczny” (patrz: Kopoty w Toruniu, „FA” 05/2009). Goliski jest zastpc redaktora naczelnego tego „upionego” obecnie czasopisma.
Z nieoficjalnych informacji wiadomo, e dyscyplinarne postpowanie wyjaniajce jest na ukoczeniu i rzecznik dyscyplinarny, prof. Andrzej Adamski, ocenia zebrane informacje i wnioski dowodowe. Zapewne potrzebne bd tutaj ekspertyzy biegych sdowych, ktre jednak kosztuj.
Mam nadziej, e wadze uczelni zapewni odpowiednie rodki finansowe rzecznikowi, aby ten mg podj swoj decyzj na podstawie dowodw zgodnych z wymogami kodeksu postpowania karnego. Ta sprawa jest prestiowa dla caego rodowiska akademickiego, bowiem daje moliwoci ustalenia waciwych standardw prowadzenia tego typu dyscyplinarnych postpowa wyjaniajcych. Jest wane, aby w przypadkach nierzetelnoci naukowej fakty przede wszystkim ustala uniwersytet, a nie prokurator. Dodatkowo, na ostateczn decyzj rzecznika o umorzeniu sprawy, zawieszeniu jej bd zoeniu wniosku dyscyplinarnego o ukaranie czeka rodowisko tzw. staropolakw, czyli naukowcw zajmujcych si badaniami nad literatur staropolsk i jej rdami. Dla oglnopolskiego rodowiska literaturoznawcw zarzut, e dowiadczony profesor „podebra” modej doktorantce jej maszynopis skierowany do druku w periodyku, gdzie by czonkiem kierownictwa redakcji – jest bulwersujcy. Prof. Goliski w roku akademickim 2009/10 nie bdzie wykada ani prowadzi zaj ze studentami, bowiem poprosi o roczny urlop zdrowotny, ktry zosta mu udzielony.
W najnowszym numerze 2/2009 prestiowego czasopisma „Pamitnik Literacki”, wydawanego przez Instytut Bada Literackich PAN w Warszawie, na stronach 269-271 ukaza si drukiem list dr Agnieszki Raubo, w ktrym przedstawia swoje zarzuty dotyczce tego plagiatu. Korespondencji towarzyszy komentarz czterech pracownikw naukowych, przez ktrych rce przeszed z kolei maszynopis prof. Goliskiego, z „zagrabionym” tekstem Agnieszki Raubo. Prof. Goliski – mimo danej moliwoci – nie ustosunkowa si do listu.
Co mnie zadziwio w tym komentarzu, to tzw. umycie rk przez Instytut Bada Literackich PAN, ktry jest wydawc serii „Studia Staropolskie, Series Nova”, gdzie w tomie XVIII wydrukowano „feraln” prac prof. Goliskiego. Autorzy komentarza wybrali czekanie na decyzje „powoanych instytucji”. Niestety, w tym wypadku to przede wszystkim na redakcji naukowej, ktra zakwalifikowaa prac do druku, spoczywa prawny i etyczny obowizek wyjanienia sprawy zarzutw o plagiat. Tak si postpuje w naukowym wiecie wydawniczym... Szkoda, e w IBL – prestiowej instytucji Polskiej Akademii Nauk – nie chc o tym wiedzie.
Z kolei wniosek o podejrzeniu popenienia przestpstwa plagiatu przez prof. Goliskiego, skierowany w kocu lipca br. do toruskiej prokuratury, zosta przez ni przekierowany do prokuratury Warszawa rdmiecie (Pnoc), bowiem na terenie jej jurysdykcji mieci si Wydawnictwo IBL PAN, ktre wydrukowao prac. Po dwch miesicach deliberacji zastpca warszawskiego prokuratora okrgowego, mgr Ryszard Rogatko, zwrci ostatnio akta sprawy do Prokuratury Rejonowej Toru Centrum – Zachd. Stwierdzi on: „Z ustale nie wynika, czy publikacja pracy J. Goliskiego bya nastpstwem jego uczestnictwa w konferencji i przedoenia tam swojego referatu, czy te przesa on tekst swojej pracy wydawnictwu celem publikacji. Okolicznoci te maj istotne znaczenie dla ustalenia, gdzie ewent. doszo do popenienia czynu z art. 115 ust. 1 w/cyt. ustawy, a wyjani je winna jednostka, do ktrej wpyno zawiadomienie”. Poniewa wspomniany referat by wygoszony we wrzeniu 2006 w Kazimierzu Dolnym nad Wis i jego druk by pokosiem tej konferencji, wspzorganizowanej przez KUL i IBL, to jest teraz szansa, e prokuratura toruska odele tam akta. A co z kolei wymyli prokuratura w Kazimierzu Dolnym, dowiemy si za nastpnych kilka miesicy. Gra aktami moe potrwa i rok, dlatego apeluj do rektora Andrzeja Radzimiskiego, aby udostpni prof. Adamskiemu fundusze, konieczne do zamknicia postpowania wyjaniajcego.