Wrd wielu medali, ktre Polacy przywieli z58. Midzynarodowej Wystawy Wynalazkw „Brussels Innova” 2009, wyrnia si nagroda uzyskana przez zesp naukowcw zPolitechniki dzkiej. Zaproponowany przez nich System monitorowania postpw leczenia udarw mzgu na podstawie analizy gosu uzyska nie tylko zoty medal zwyrnieniem, ale inajwysz nagrod –Grand Prix. To trzecie takie wyrnienie dla polskich naukowcw whistorii tej wystawy. Autorami wynalazku s: mgr in. Damian Krzesimowski oraz profesorowie Zygmunt Ciota iAndrzej Napieralski zKatedry Mikroelektroniki iTechnik Informatycznych P.
Pracownicy katedry od 2000 r. pracuj nad analiz iprzetwarzaniem gosu ludzkiego. Odkilkunastu lat wsppracuj ze rodowiskiem medycznym, m.in. realizujc projekty wspomagajce diagnostyk zaburze ukadu krenia ichoroby Alzheimera czy klasyfikacj oparze skry. –Pomys rozszerzenia wsppracy na wspomaganie diagnostyki leczenia udarw mzgu na podstawie analizy gosu powsta ptora roku temu izosta sformalizowany wpostaci pracy doktorskiej Damiana Krzesimowskiego –wyjania genez wynalazku prof. Napieralski.
Opracowany wP system umoliwia ocen stanu zdrowia pacjenta wtrakcie leczenia po udarze, na podstawie analizy jego gosu. –Znalelimy zalenoci midzy uszkodzeniami orodkw nerwowych odpowiedzialnych za generacj sygnaw mowy, aspecyficznymi parametrami mowy pacjenta hospitalizowanego po udarze mzgu –mwi prof. Napieralski.
Wystarczy, by pacjent wypowiedzia do mikrofonu gosk „a”. Dwik jest rejestrowany cyfrowo, anastpnie analizowany przez program komputerowy, opracowany przez dzkich naukowcw. –Zpunktu widzenia informatyki, wymagania dla algorytmw pod wzgldem iloci ispecyfiki oblicze oraz dokadnoci wynikw s na tyle nietypowe, e nie da si ich speni przy uyciu dostpnego na rynku oprogramowania –tumaczy prof. Napieralski. Jedynym rozwizaniem byo opracowanie zestawu algorytmw nowego typu do analizy dwiku, ktry pozwala na stwierdzenie imonitorowanie zmian stanu orodkowego ukadu nerwowego pacjentw. Zasadniczymi problemami, ktre wymagay rozwizania, byy mechanizmy selekcjonujce odpowiednie fragmenty prbek do analizy oraz eliminujce bdy mowy, niewynikajce znastpstw naczyniopopchodnego uszkodzenia mzgu. Doodpowiedniego doboru prbek poddawanych badaniom wykorzystany jest system odrniajcy czci mowy na dwiczne inieanalizowane bezdwiczne oraz odrzucajcy inne elementy szumowe. Tak przygotowane dane poddawane s analizom sygnaowym, aich wyniki wnioskowaniu statystycznemu. Analiza dwiku pozwala uzyska informacj ostanie mzgu pacjenta, apowtarzanie tego prostego badania umoliwia diagnoz postpw leczenia udaru mzgu. Porwnywanie parametrw gosu osoby chorej zparametrami gromadzonymi wbazie danych dla osb zdrowych zwiksza efektywno metody zaproponowanej przez naukowcw zPolitechniki dzkiej.
Prototypowy system ju od p roku jest testowany we wsppracy zprof. Andrzejem Klimkiem idr Boen Adamkiewicz ze szpitala im.M.Kopernika wodzi. Okazao si, e mona przy jego pomocy diagnozowa chorych, ktrzy ulegli zarwno niedokrwiennemu, jak ikrwotocznemu udarowi mzgu. Wwielu przypadkach otrzymano wyniki obrazujce postp leczenia, porwnywalne zkosztownymi iczsto trudno dostpnymi badaniami tomografii komputerowej lub rezonansu magnetycznego. Zaproponowane przez naukowcw zP rozwizanie jest tasze, prostsze, awyniki bada wskazuj na du skuteczno systemu. Badanie jest cakowicie nieinwazyjne. Dojego przeprowadzenia wystarczy komputer zodpowiednim oprogramowaniem isprzt nagrywajcy zwysokiej klasy mikrofonem. Nowy system stanowi znaczne rozszerzenie istniejcych nieinwazyjnych metod oceny stanu zdrowia pacjentw na podstawie parametrw gosu. Zapewne bdzie cennym uzupenieniem tradycyjnej diagnostyki, stosowanej wprzypadku udarw.
Twrcy systemu zamierzaj doskonali opracowan metod tak, by umoliwi pacjentom badanie postpw leczenia wdomu, ju po wyjciu ze szpitala, np. za pomoc telefonw komrkowych. Prof. Napieralski ma nadziej, e wprzyszoci system bdzie mg by wykorzystany take wbadaniach prowadzonych przez logopedw.