Forum Akademickie

Nagrody

W Polsce istnieją dziesiątki, może setki, nagród literackich. Każde większe miasto nagradza swoich literatów. Np. w Białymstoku przyznaje się nagrodę im. Wiesława Kazaneckiego, w Lublinie – im. Czechowicza za poezję i Prusa za prozę. Mają one charakter lokalny. W Łodzi istnieje nagroda im. Jerzego Kosińskiego, przyznawana także autorom spoza miasta (dostał ją np. krakowianin Jan Błoński). Od 1967 przyznawana jest w Krakowie nagroda literacka im. Andrzeja Bursy dla młodych poetów. Debiutujący poeci mogą także otrzymać nagrodę im. Kazimiery Iłłakowiczówny. Ważne wyróżnienie dla młodych to nagroda Fundacji im. Kościelskich.

Mniej znana jest np. nagroda im. Samuela Lindego, choć dotychczas otrzymali ją: Günther Grass, Wisława Szymborska, Karl Dedecius, Zbigniew Herbert, Siegfried Lenz i Tadeusz Różewicz. Własne nagrody ma świat książki dziecięcej. Nagrodę im. Kornela Makuszyńskiego wręczają polskiemu autorowi Fundacja „Książka dla Dziecka” i redakcja czasopisma „Guliwer”. W polskiej fantastyce przyznaje się co najmniej sześć nagród (nagroda im. Janusza Zajdla, Srebrny Glob, Śląkfa, Sfinks, Fantom, Elektrybałt) nie licząc nagród dla wydawców, autorów scenariuszy oraz antynagród, jak np. Złoty Meteor.

Swoje nagrody mają miesięczniki: „Literatura na Świecie”, „Nowe Książki”, „Odra”. Kiedyś spore znaczenie miała nagroda „bruLionu”. Nagrodę Literacką im. Zygmunta Hertza przyznawała „Kultura”. Jej laureatami byli, m.in.: Jerzy Stempowski, Zygmunt Haupt, Józef Mackiewicz, J.M. Rymkiewicz, Tadeusz Różewicz.

Najgłośniejszą nagrodą literacką jest związana ze środowiskiem „Gazety Wyborczej” Nike. Przyznano ją dotąd wyłącznie uznanym pisarzom (Myśliwski, Miłosz, Różewicz, Barańczak). Powstaje wrażenie, że nagrody tej, podobnie jak wielu innych, nie przyznaje się za książki, tylko za nazwiska. To wina asekuranctwa krytyków literackich zasiadających w jury, ale też braku czytelnych kryteriów, którymi posługiwałaby się krytyka.

Nagrody mieszczą się raczej w porządku życia literackiego, literackich salonów, niż w porządku literatury. Należą coraz bardziej do sfery kultury popularnej, a nie kultury wysokiej. Niektórzy autorzy, np. Olga Tokarczuk, bywają nominowani do wszystkich niemal możliwych nagród, o innych twórcach nie pamięta się tak gorliwie.

Ostatnio ustanowiono nagrodę im. Józefa Mackiewicza. Miejmy nadzieję, że będzie ona promować literaturę tak pojmowaną, jak rozumiał ją autor „Drogi do nikąd”. Można na to liczyć, bo środowiska, które wyszły z tą inicjatywą, pamiętają słowa Mackiewicza: „Jedynie prawda jest ciekawa”.

Grzegorz Filip

W numerze:

Rynek Książki

Czy sprzedaż książek naukowych się opłaca? 
– Dystrybucja książek naukowych na rynku księgarskim

WWW.IKA.EDU.PL 
– Piotr Kieraciński 
Internetowa Księgarnia Akademicka

Upamiętnienia

Badacz duchowego kryzysu 
– Stanisław Skirko
W 140. rocznicę urodzin Mariana Zdziechowskiego

Ożywcza myśl o śmierci 
– Beata Machnik
90. rocznica urodzin Bolesława Micińskiego

Forum Wydawców 
– Prezentacje

Związek z profilem uczelni 

– Piotr Kieraciński 
Wydawnictwo AWF we Wrocławiu 

Varia

Książki, książki

Nowości wydawnictw 
uczelnianych 
i towarzystw 
naukowych

Powrót do strony głównej