Uniwersytet dzki przez dugi czas obywa si bez wydawnictwa, realizujc plany wydawnicze w Oddziale dzkim Pastwowego Wydawnictwa Naukowego. Dopiero w roku akademickim 1972/73 powoano w U Dzia Wydawnictw i uruchomiono wasn drukarni. W 1984 r. dzia ten przeksztacono w Wydawnictwo Uniwersytetu dzkiego. Zatem w tym roku akademickim mija 35 lat dziaalnoci wydawniczej w U.
21 marca, podczas rozpoczcia tegorocznej edycji Wrocawskich Targw Ksiki Naukowej, Lena Pu, dyrektor Wydawnictwa Uniwersytetu dzkiego, odbieraa najwaniejsz nagrod w konkursie na najtrafniejsz szat edytorsk ksiki naukowej – puchar ministra nauki i szkolnictwa wyszego. Jury konkursu docenio ksik Fenomen getta dzkiego 1940–1944. To jeden z wanych sukcesw oficyny U. Jej szefowa uwaa jednak, e najwaniejszym sukcesem s zmiany, jakie udaje si wprowadza w dziaalnoci wydawnictwa bez koniecznoci zwalniania pracownikw. Podobnie sdzi prof. Henryk Piekarski, prorektor U ds. nauki, ktry nadzoruje dziaalno wydawnictwa. Taka sytuacja bya moliwa, tumaczy L. Pusiowa, m.in. dziki temu, e od 1989 r. systematycznie ronie „produkcja” wydawnicza oficyny: z 1240 do 2400 arkuszy wydawniczych – t wielko ustala co roku senat uczelni. To pozwala zatrzyma w pracy dowiadczon kadr redaktorsk.
Cho szefowa wydawnictwa wysoko ceni estetyk ksiek, to w dziaalnoci edytorskiej na pierwszym miejscu stawia solidn redakcj. – Zdarza si, e naukowcy przynosz do nas przygotowane ksiki, yczc sobie, by nie dokonywa w nich adnych zmian – mwi L. Pusiowa. Wydawnictwo zgadza si na druk takiej publikacji pod warunkiem, e brak redakcji wydawniczej zostanie zaznaczony w ksice odpowiedni adnotacj.
W strukturze uniwersytetu wydawnictwo podlega prorektorowi ds. nauki, ktry jest jednoczenie przewodniczcym Rady Wydawniczej, organu kolegialnego wydawnictwa zoonego z przedstawicieli poszczeglnych wydziaw. Rada ocenia i opiniuje polityk wydawnictwa w zakresie dziaalnoci merytorycznej i finansowej. Redakcje naukowo−dydaktyczne na poszczeglnych wydziaach odpowiadaj za ksztat merytoryczny publikacji. One decyduj, ktre prace mog by drukowane i ustalaj recenzentw. Kada bowiem ksika publikowana przez oficyn U jest oceniana przez samodzielnego pracownika naukowego z innej uczelni.
Rektor Piekarski rol wydawnictwa w uczelni okrela krtko: – Ma promowa nasz dziaalno badawcz, pomaga w rozwoju karier naukowych i wspomaga proces dydaktyczny. Poniewa tak rozumiemy rol wydawnictwa, finansujemy je. Autorami publikacji Wydawnictwa U s gwnie pracownicy uniwersytetu. Istnieje zarzdzenie rektora, ktre przypomina o pierwszestwie publikowania w uniwersyteckiej oficynie, co wynika z prawa autorskiego. Jednak zdarzaj si od tej zasady odstpstwa. – Wtedy kierujemy si m.in. rang wydawnictwa, w ktrym ksika ma by opublikowana. Jest to element promocji uczelni – mwi prof. Piekarski.
Finansowanie wydawnictwa w praktyce odbywa si przez dotacj do publikacji. Ich koszty w 60 proc. pokrywa budet centralny uczelni, pozostaymi za 40 proc. obciane s wydziay. – Finansowanie wydawnictwa nie jest dziaalnoci charytatywn. Przekada si ono bezporednio na punkty w algorytmie, wedug ktrego uniwersytetowi przyznawane s rodki finansowe z budetu pastwa. Myl, e dobrze na tym wychodzimy – podsumowuje rektor.
Po ocenie przez redakcje na wydziaach, ksika trafia do wydawnictwa. – Jeden egzemplarz moemy wydrukowa w kilka minut, jeli autor zrezygnuje z opracowania redakcyjnego i korekt – przekonuje nie bez podstawy dyrektorka wydawnictwa. Takie szybkie tempo pracy umoliwia nowoczesna maszyna do druku cyfrowego, kupiona w tym roku przez uniwersytet. – Modernizacja drukarni pozwala nam m.in. unika koszmaru przetargw, szybko wydawa prace habilitacyjne i ksiki profesorskie. Pozwala te unikn VAT, gdy drukarnia jest jednostk uniwersyteck – mwi rektor Piekarski.
Nie na szybkoci jednak polega publikacja ksiki, uwaa Lena Pusiowa. Solidna redakcja i opracowanie graficzne oraz dobra oprawa wymagaj znacznie wicej czasu. Kadego roku autorzy zgaszaj oficynie 200−300 pozycji. Do druku w danym roku trafia jednak ok. 160 tytuw, co w praktyce oznacza co drugi dzie nowy tytu. Na tyle pozwalaj rodki finansowe. Koszt publikacji jednego arkusza w Wydawnictwie U to ok. 1050 z. To znacznie mniej ni wynosi ministerialna dotacja do podrcznikw akademickich, mimo i w tej wartoci mieszcz si pensje 40 pracownikw wydawnictwa i drukarni oraz koszty utrzymania nowej siedziby oficyny. Wydawnictwo U naley do nielicznych oficyn szk wyszych, ktre pac honoraria autorskie. Dotyczy to autorw podrcznikw, skryptw i monografii. Wydawnictwo zorganizowane jest w cztery sekcje: ekonomiczn (gdzie mieci si te sprzeda), redakcje merytoryczn, techniczn i korekt. Dyr. Pusiowa uwaa, e zadaniem na najblisze lata jest wzmocnienie dziau sprzeday i promocji.
Pozycje Wydawnictwa U ukazuj si w ponad dwudziestu seriach opatrzonych wsplnym tytuem Acta Universitatis Lodzensis. Oprcz nich oficyna publikuje 25 tytuw czasopism. Prof. Piekarski mwi, e wadze uniwersytetu chc, by wszystkie ukazyway si w wersjach elektronicznych. Drukowane bdzie jedynie po 50 egz. kadego numeru, gwnie na potrzeby bibliotek. Ju dzi wydawnictwo prowadzi strony internetowe 9 czasopism; strony internetowe kilku innych czasopism prowadz redakcje. Kilka uniwersyteckich czasopism uzyskao najwysz ocen w ministerialnym rankingu. Dwa z nich – „The Old and New Concept of Physics” i „Bulletin of the Section of Logic” – staraj si o wejcie na list filadelfijsk.
Sukcesy odnosz te poszczeglne ksiki. Cho przecitne nakady nie s wysokie – w przypadku prac habilitacyjnych mog si ogranicza nawet do 100 egz. – to niektre podrczniki osigay nakady 3 tys. egz. i byy kilkakrotnie wznawiane. Sukces rynkowy osigny m.in.: Metody statystyczne. Teoria i zadania pod red. Czesawa Domaskiego, Rzymskie prawo prywatne Cezarego Kunderewicza, Modele optymalizacyjne. Przykady i zadania pod red. Niny apiskiej−Sobczak oraz wiczenia z mikrobiologii oglnej Antoniego Ralskiego.
Sukces Wydawnictwo U zawdzicza skutecznemu poczeniu konserwatyzmu w podejciu do pracy redakcyjnej i starannoci edytorskiej z nowoczesnoci. Tej ostatniej dowodzi nie tylko unowoczenianie metod pracy i parku maszynowego drukarni, ale take nowoczesna strona internetowa (www.wydawnictwo.uni.lodz.pl), na ktrej prezentowana jest oferta wydawnicza, informacje dla autorw oraz ksigarnia internetowa. Strona jest dostpna w wersji angielskiej.