Akademia Sztuk Piknych to uczelnia wyjtkowa. Inaczej ni w zwykych, nieartystycznych uczelniach, prowadzi si tam ksztacenie. Na czym innym polega dziaalno kadry. Oprcz ksztacenia jej gwnym zadaniem jest artystyczna dziaalno twrcza, a dopiero w dalszej kolejnoci praca naukowa czy krytyka artystyczna.
Podczas Targw Ksiki w Krakowie zwrcio moj uwag stoisko krakowskiej uczelni plastycznej, prowadzone przez Danut Saul. Ksiek niewiele, ale za to jakie! W pierwszym rzdzie wspaniale wydane albumy. Po bliszym przyjrzeniu si ofercie okazao si, e nie tylko albumy.
Gdy siedzimy z prof. Adamem Wsiokowskim w gabinecie rektorskim przy placu Matejki, z autoportretw wiszcych na cianach spogldaj na nas byli rektorzy krakowskiej ASP. Rektor opowiada nie tyko o wydawnictwie, ale dorzuca co chwila anegdoty z ycia mistrzw. Ale tym razem to nie artyci, ale wanie publikacje, zauwaone par miesicy wczeniej na targach, przywiody mnie do akademii.
Na wierzchu stosiku ksiek, ktre przynis rektor Wsiokowski, ley Artium Decor. Cmentarz Rakowicki w tradycji ASP im. J. Matejki w Krakowie Karoliny Grodziskiej. Wyszukany smak typograficzny tej publikacji sprawi, e uzyskaa wyrnienie w konkursie Polskiego Towarzystwa Wydawcw Ksiek na najpikniejsz ksik roku 2006 w kategorii „albumy”. Take pozostae prace opublikowane przez Wydawnictwo ASP w Krakowie, zazwyczaj zwizane z twrcami−wykadowcami ASP, nie ustpuj jej urod. Rowerzysta to monograficzny album, prezentujcy cykl prac prof. Mieczysawa Wejmana, byego rektora uczelni i wsptwrcy Triennale Grafiki. Z kolei ksika Czterej Mistrzowie i ich pracownie prezentuje dorobek czterech krakowskich mistrzw – Jana Matejki, Jzefa Pankiewicza, Emila Krchy i Wacawa Taranczewskiego – oraz uczniw (obecnie uznanych artystw) z ich pracowni. Nie tylko ukazuje prace, ale take proces ksztacenia w ASP. Obie ksiki s w zasadzie albumow, bardzo rozbudowan form prezentacji dorobku wystaw: indywidualnej prof. Wejmana i zbiorowej – mistrzw z akademii oraz ich uczniw. Ta druga miaa jeszcze inny podtekst – prezentowane prace znajduj si w zbiorach ASP i stanowi jej materialne dziedzictwo.
Od pewnego czasu obowizuj inne ni przez wiele poprzednich lat zasady uzyskiwania stopni artystycznych. Kandydaci na doktora czy doktora habilitowanego sztuki musz si wykaza nie tylko dzieami i dorobkiem artystycznym, ale take zaprezentowa prac teoretyczn. Ten wymg znaczco oywi dziaalno krytyczn i naukow w ASP. Jej wyrazem s publikacje periodyczne wydziaw. „Studia i Materiay Wydziau Konserwacji i Restauracji Dzie Sztuki” – to w tej jednostce powstaje najwicej prac stricte badawczych, „Zeszyty Naukowo−Artystyczne Wydziau Malarstwa”, „Zeszyty Naukowe Wydziau Architektury Wntrz”. Wydawnictwo redaguje te i publikuje uczelniane czasopismo – „Wiadomoci ASP”.
Dziaalno wydawnicza w ASP dopiero od niedawna zostaa sformalizowana. Wydawnictwo istnieje dopiero od 2005 r. Obecnie nosi nazw Dziau Wydawnictw i Promocji, gdy wadze uznay, e publikacje su promocji uczelni. Dzia zatrudnia do niedawna tylko dwie osoby, teraz pracuj w nim trzy osoby. Okazao si, e poznana podczas Targw Ksiki w Krakowie Danuta Saul jest redaktork wielu tomw wydanych przez ASP. Z kolei autorem projektw graficznych wielu ksiek jest prof. Wadysaw Pluta – wielki autorytet w tej dziedzinie. Nietrudno zgadn, e do strony graficznej ksiek wydawnictwo przykada szczegln wag. Ze strony wadz uczelni nadzr nad dziaalnoci wydawnicz sprawuje powoana przez rektora Rada Wydawnicza. Do jej kompetencji naley opiniowanie planw wydawniczych i projektw publikacji. Przewodniczcy rady – obecnie prof. Jacek Walto – reprezentuje wydawnictwo przed Senatem ASP i akceptuje program wydawniczy.
Publikacja albumw, szczeglnie takich, jakie wydaje oficyna ASP, nie jest tania. Nakady wahaj si od 500 do 1000 egzemplarzy, a przygotowanie do druku i sam druk jest wyjtkowo kosztowny. – Nie drukujemy, eby osign sukces komercyjny. Naszym celem jest udostpnianie pewnych wartoci kulturowych i propagowanie sztuki – mwi D. Saul. Wikszo publikacji ASP jest dotowana bd przez wydziay, bd z funduszu operacyjnego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. – Nie kadziemy te tamy dobroczynnoci – mwi prof. Wsiokowski, majc na myli fakt, e akademia chtnie korzysta z pomocy sponsorw. To zapewne powd, dla ktrego niskonakadowe, zdecydowanie niekomercyjne, ale jake pikne publikacje ASP kosztuj stosunkowo niewiele. Dystrybucj wydawnictwo prowadzi w duej mierze bezporednio w swej siedzibie bd za porednictwem Internetu. Ksiki Wydawnictwa ASP w Krakowie mona kupi w niektrych ksigarniach internetowych oraz w ksigarniach w centrach duych miast.