Jadwiga Tryzno (z lewej) z uczestnikami konferencji

Stowarzyszenie Wydawców Szkół Wyższych

O znaczeniu edytorstwa

W dniach 27−30 maja Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego zorganizowało XIV konferencję Stowarzyszenia Wydawców Szkół Wyższych. Spotkanie rozpoczęło się mocnym akcentem. Prof. Jacek Matuszewski z UŁ wygłosił referat Plagiat we współczesnych publikacjach oraz rola i możliwości polskiego prawodawstwa w walce z tym zjawiskiem. Jak zwykle tematyka prawa autorskiego cieszyła się ogromnym zainteresowaniem. Wykładowca potrafił swe, niekiedy kontrowersyjne, twierdzenia sensownie udokumentować i uzasadnić. Jedna z takich tez brzmiała, że naukowcom w zasadzie nie udaje się uniknąć autoplagiatowania, czyli cytowania swoich poprzednich publikacji i wyników. Inna, że nie jesteśmy w stanie zapanować nad plagiatami w pracach studenckich i dyplomowych. Ze względu na rozpowszechnienie wielu treści w Internecie powstała wielka łatwość plagiatowania. Programy antyplagiatowe w zasadzie nie spełniają swej roli. Nie wyeliminują do końca tego zjawiska recenzenci, choć ich znaczenie w tej sytuacji trudno przecenić. Wydawnictwa mogą się chronić przed skutkami plagiatowania (ale nie przed samym zjawiskiem) zawieraniem dobrych umów z autorami, co daje podstawę do ewentualnych roszczeń prawnych.

Jednym z tematów, który wzbudził wiele dyskusji, była postawa autorów akademickich, którzy dostarczając teksty prac do wydawnictw uważają, że są one tak doskonałe, że nie można w nich niczego zmieniać – czyli poddawać normalnemu procesowi redakcji i edycji. Henryk Podolski, prezes SWSW, sformułował ten problem w pytaniu: Drukować czy wydawać? Podczas konferencji argumenty za tym drugim rozwiązaniem mieszały się z utyskiwaniem nad upadkiem roli edytorstwa.

Znaczenie sztuki edytorskiej podkreśliła wizyta w willi Grohmana, gdzie Jadwiga i Janusz Tryznowie od 1993 r. prowadzą Muzeum Książki Artystycznej (fotoreportaż na kolorowej wkładce). Jadwiga Tryzno przedstawiła opowieść (bo może lepiej nazwać to opowieścią niż wykładem czy referatem) Historia drukarstwa. Książka artystyczna i jej rola we współczesnej działalności wydawniczej. Jednak najbardziej interesujące okazało się oglądanie książek wytworzonych przez państwa Tryznów oraz starych maszyn poligraficznych, zgromadzonych i wykorzystywanych w praktyce edytorskiej przez Muzeum Książki Artystycznej. Niezwykle interesująco opowiadał o nich Janusz Tryzna. Okazało się, że dla wielu wydawców akademickich maszyny typograficzne nie były tylko historyczną ciekawostką – pamiętali je z własnej pracy zawodowej w przeszłości i potrafili celnie uzupełnić informacje przekazywane przez J. Tryznę.

Anna Chrzanowska, naczelnik Wydziału Wydawnictw i Bibliotek MNiSW, poruszyła kwestię finansowania działalności wydawnictw uczelnianych. Radziła szerzej wykorzystywać możliwości, jakie dają dotacje na podręczniki akademickie, np. na tłumaczenia dobrych publikacji zagranicznych.

Podczas konferencji SWSW mówiono też o XV Wystawie Polskiej Książki Naukowej, która odbędzie się w Stacji Naukowej Polskiej Akademii Nauk w Wiedniu w dniach 25−30 listopada. Poruszono też kwestię zorganizowania stoiska wydawców akademickich na Salonie „Nauka dla Gospodarki” podczas targów „Innowacje, Maszyny, Technologie”, które odbyły się w dniach 9−12 czerwca.