Ksi±¿ka dr. Piotra Majewskiego z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego „Niemcy sudeccy” 1848−1948. Historia pewnego nacjonalizmu (Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2007) zdoby³a Nagrodê im. Henryka Wereszyckiego i Wac³awa Felczaka za rok 2008. Nagrodzona ksi±¿ka szeroko opisuje sytuacjê mniejszo¶ci niemieckiej zamieszkuj±cej ziemie czeskie od 1848 r. oraz zwi±zane ze wspóln± czesko−niemieck± koegzystencj± trudno¶ci i konflikty narodowo¶ciowe, a tak¿e próby ich rozwi±zania w ka¿dym z omawianych przez autora okresów historycznych (I i II wojna ¶wiatowa, wysiedlenia 1945 r.)
Nagrodê honorow± – za szczególne zas³ugi na polu naukowym i popularyzatorskim – przyznano ksi±¿ce Jerzy Giedroyc, Czes³aw Mi³osz. Listy 1952−1963, (opracowanie i wstêp Marek Kornat, Spó³dzielnia Wydawnicza „Czytelnik”, Warszawa 2008). Opracowanie to jest pierwsz± czê¶ci± dwutomowej serii Archiwum „Kultury”. Opisuje trwaj±c± blisko pó³ wieku korespondencjê J. Giedroycia z Cz. Mi³oszem, ukazuj±c nie tylko wyrazisto¶æ, i niezwyk³o¶æ obu osobowo¶ci, ale tak¿e rodz±ce siê miêdzy nimi konflikty i napiêcia.
Wydzia³ Historyczny Uniwersytetu Jagielloñskiego oraz Krakowski Oddzia³ Polskiego Towarzystwa Historycznego od 2001 r. organizuj± konkurs im. H. Wereszyckeigo i W. Felczaka na najlepsz± ksi±¿kê z zakresu dziejów Europy ¦rodkowowschodniej. W 2008 r. rozstrzygniêto ósm± edycjê konkursu. Nagrodê G³ówn± ufundowa³o Wydawnictwo Literackie z Krakowa.
(mit)
19 stycznia doc. dr hab. Marek Zaleski otrzyma³ Nagrodê Marsza³ka Województwa Ma³opolskiego i Prezydenta Miasta Krakowa im. Kazimierza Wyki za wybitne osi±gniêcia w dziedzinie eseistyki oraz krytyki literackiej i artystycznej. Uznanie jury wzbudzi³a ksi±¿ka Echa idylli w literaturze polskiej doby nowoczesno¶ci i pó¼nej nowoczesno¶ci (Universitas, Kraków 2007).
Doc. M. Zaleski jest historykiem literatury i krytykiem literackim. Pracuje w Instytucie Badañ Literackich PAN oraz Instytucie Stosowanych Nauk Spo³ecznych Uniwersytetu Warszawskiego. Pe³ni³ funkcjê redaktora naczelnego „Res Publiki” i zastêpcy red. nacz. „Res Publiki Nowej”. W 1990 otrzyma³ Nagrodê Fundacji im. Ko¶cielskich, a w 2006 Nagrodê Literack± „Gdynia” w dziedzinie eseju za ksi±¿kê Zamiast. O twórczo¶ci Czes³awa Mi³osza (Wydawnictwo Literackie). Jest tak¿e autorem ksi±¿ek: Przygoda drugiej awangardy, M±dremu biada?, Formy pamiêci. By³ cz³onkiem jury Nagrody Literackiej „Nike”. Jest cz³onkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, Polskiego PEN Clubu oraz Amnesty International.
Nagroda im. Kazimierza Wyki w dziedzinie krytyki literackiej jest przyznawana od 1980 r. Jej pierwszym laureatem by³ prof. Jerzy Kwiatkowski. Nagrody nie wrêczono w okresie stanu wojennego (w 1982 i 1983) i w 1990. W¶ród jej laureatów s± m.in.: prof. Jerzy Jarzêbski, Zbigniew Herbert, prof. Marian Stala, prof. Maria Janion, prof. Micha³ G³owiñski, prof. W³odzimierz Bolecki i prof. Piotr ¦liwiñski. Nagrodê w wysoko¶ci 20 tys. z³ ufundowali wspólnie marsza³ek województwa ma³opolskiego i prezydent Krakowa.
Do konkursu na najlepsz± ksi±¿kê historyczn± roku KLIO 2008 zg³oszono 138 pozycji wydanych w latach 2007−08. Wiêkszo¶æ nagród i wyró¿nieñ, które wrêczono podczas XVIII Targów Ksi±¿ki Historycznej, trafi³a do pracowników instytucji naukowo−badawczych.
W kategorii autorskiej nagrodê I stopnia otrzyma³ prof. Przemys³aw Urbañczyk (Instytut Archeologii i Etnologii PAN) za kontrowersyjn± ksi±¿kê Trudne pocz±tki Polski (Wydawnictwo Uniwersytetu Wroc³awskiego, seria: Monografie Fundacji na rzecz Nauki Polskiej). Jednym z laureatów nagrody II stopnia by³ dr Maciej Górny (Instytut Historii PAN, Centrum Badañ Historycznych PAN w Berlinie), autor ksi±¿ki Przede wszystkim ma byæ naród. Marksistowskie historiografie w Europie ¦rodkowowschodniej (Wydawnictwo TRIO). Wyró¿niono te¿ pracê prof. Zygmunta Krzaka (IAiE PAN) Od matriarchatu do patriarchatu (Wydawnictwo TRIO).
W kategorii monografii naukowych nagrod± I stopnia uhonorowano dr. Piotra M. Majewskiego (Instytut Historyczny UW) za ksi±¿kê Niemcy Sudeccy 1848−1948. Historia pewnego nacjonalizmu (Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego). Nagrody II stopnia otrzymali: dr Piotr Kroll (IH UW), autor ksi±¿ki Od ugody Hadziackiej do Cudnowa. Kozaczyzna miêdzy Rzecz±pospolit± a Moskw± w latach 1658−1660 (Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego) oraz dr hab. Grzegorz Miernik (Instytutu Historii Uniwersytetu Humanistyczno−Przyrodniczego im. Jana Kochanowskiego, Kielce), autor ksi±¿ki „My” i „Oni”. Spo³eczeñstwo Kielecczyzny i stalinowski system w³adzy (Wydawnictwo Akademii ¦wiêtokrzyskiej). Wyró¿niono pracê doc. Dr. hab. Tomasza Stryjka (Instytut Studiów Politycznych PAN) Jakiej przesz³o¶ci potrzebuje przysz³o¶æ? Interpretacje dziejów narodowych w historiografii i debacie publicznej na Ukrainie 1991−2004 (Instytut Studiów Politycznych PAN, Oficyna Wydawnicza Rytm).
Tak¿e w kategorii edytorskiej nagrodzono ksi±¿ki autorstwa pracowników naukowych. Wydawnictwo DiG otrzyma³o nagrodê I stopnia za edycjê ksi±¿ki dr Ewy £omnickiej−¯akowskiej (Muzeum Narodowe w Warszawie) Grafika polska XVIII wieku. Nagrod± II stopnia nagrodzono Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Miko³aja Kopernika i Wydawnictwo Bernardinum za edycjê ksi±¿ki prof. Janusza Tondela (Instytut Informacji Naukowej i Bibliometrii Uniwersytetu Miko³aja Kopernika) Inkunabu³y w zbiorach Biblioteki Wy¿szego Seminarium Duchownego w Pelplinie. Nagrodê III stopnia otrzyma³o Wydawnictwo DEMART za edycjê ksi±¿ki Legenda Legionów (w¶ród autorów przewa¿aj± pracownicy naukowi). Jedno z wyró¿nieñ trafi³o do Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora i Przedsiêbiorstwa Wydawniczego Rzeczpospolita za edycjê ksi±¿ki 200 dni Napoleona.
W kategorii Varsaviana nagrodê II stopnia przyznano za ksi±¿kê Kobiety powstañcy warszawscy w niewoli niemieckiej (1944−1945) dr Ma³gorzaty Klasickiej (Centralne Muzeum Jeñców Wojennych w £ambinowicach – Opolu). Wyró¿niono te¿ pracê dr. Stanis³awa F. Ozimka (Instytut Sztuki PAN) Media Walcz±cej Warszawy (Fundacja „Warszawa Walczy 1939−1945).

27 stycznia rozstrzygniêto drug± edycjê konkursu na Najlepszy Debiut Historyczny Roku 2008 im. W³adys³awa Pobóg−Malinowskiego, zorganizowany przez Instytut Pamiêci Narodowej wraz z Instytutem Historii PAN. Nagrodzeni autorzy otrzymaj± okoliczno¶ciowy dyplom, ich praca zostanie opublikowana przez IPN i IH PAN w formie ksi±¿kowej.
Do rywalizacji zg³oszono 11 prac magisterskich i 6 doktorskich. W kategorii prac magisterskich wszystkie nagrody i wyró¿nienia zdobyli absolwenci Uniwersytetu Jagielloñskiego. Dwie II nagrody (po 5 tys. z³) zdobyli: Kamil Drzyma³a za pracê Oddzia³ partyzancki o kryptonimie ¯bik z obwodu Gorlice Armii Krajowej oraz Andrzej Malik za pracê Komitet (Komisja) Robotniczy (a) Hutników NSZZ Solidarno¶æ Kombinatu Huta im. Lenina (sierpieñ 1980 – grudzieñ 1981). Ponadto wyró¿niono pracê Krzysztofa Michalskiego Dzia³alno¶æ Komisji Wspólnej przedstawicieli Rz±du PRL i Episkopatu Polski w latach 1980–1989.
W kategorii prac doktorskich przyznano tylko II nagrodê (10 tys. z³). Otrzyma³ j± dr Marcin Kruszyñski z Uniwersytetu Marii Curie−Sk³odowskiej w Lublinie za pracê Ambasada RP w Moskwie w latach 1921–1939. Wyró¿niono te¿ prace: dr Cecylii Kuty (Katolicki Uniwersytet Lubelski) Organizacje katolików ¶wieckich w Ma³opolsce w latach 1957–1989 oraz dr. Tomasza Gajownika (Uniwersytet Warmiñsko−Mazurski) Dzia³alno¶æ polskiego wywiadu wojskowego na Litwie w latach 1921–1939 (laureaci na fot.).