Ponad pół setki młodych naukowców odebrało we wtorek symboliczne czeki na stworzenie i prowadzenie własnego zespołu badawczego w ramach programu LIDER. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju wyda na ten cel w sumie 97,5 mln zł.
Gala XV edycji programu LIDER odbyła się w Auli Politechniki Warszawskiej. Laureatki i laureaci otrzymali pamiątkowe dyplomy i symboliczne czeki z rąk ministra nauki i szkolnictwa wyższego dr. inż. Marcina Kulaska, wiceministra nauki i szkolnictwa wyższego prof. Marka Gzika oraz dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju prof. Jerzego Małachowskiego.
– W Polsce rośnie pokolenie młodych naukowców, którzy z odwagą i wiarą we własne kompetencje realizują autorskie projekty badawcze, zdobywając przy tym cenne doświadczenie w zarządzaniu pracami B+R. Ich sukcesy pokazują, że potrafią skutecznie łączyć naukę z praktyką, komercjalizując wyniki badań i wspierając rozwój innowacyjnej gospodarki. Poprzez prowadzony już od piętnastu lat program LIDER, Narodowe Centrum Badań i Rozwoju wspiera tych, którzy postrzegają naukę jako fundament technologicznej przyszłości kraju – powiedział Marcin Kulasek, szef resortu nauki.
Środki w programie LIDER przyznawane są młodym naukowcom z różnych dziedzin na stworzenie i prowadzenie ich własnych zespołów badawczych. Dzięki temu wsparciu mogą rozwinąć nie tylko kompetencje naukowe, ale także zarządcze.
– Program LIDER zajmuje szczególne miejsce w naszym portfolio. To inicjatywa, dzięki której inspirujemy młodych naukowców – osoby, które stanowią przyszłość polskiej nauki – do podejmowania ambitnych wyzwań badawczych o wysokim potencjale wdrożeniowym. Co roku wyłaniamy kilkadziesiąt utalentowanych badaczek i badaczy u progu kariery naukowej – tłumaczy prof. Jerzy Małachowski, dyrektor NCBiR. – W tym roku o wsparcie aplikowało 392 badaczy, spośród których wybraliśmy autorów 54 najlepszych projektów. Zdecydowaną większość z nich stanowią projekty z zakresu nauk inżynieryjnych i technicznych – dodaje.
W tym roku wyłoniono 56 laureatów, do których trafi w sumie 97,5 mln zł. To zdecydowanie więcej niż zakładano – początkowo, jak informowaliśmy w kwietniu, dofinansowaniem objęto projekty 41 młodych naukowców. Dyrektor NCBR postanowił jednak zwiększyć kwotę alokacji w konkursie (z 80 mln zł do ponad 107 mln zł) i w efekcie na wsparcie mogło liczyć kolejnych 15 projektów.
Średnia kwota dofinansowania pojedynczego projektu to 1,74 mln zł. Kierownikami większości są mężczyźni (57%), ale odsetek liderek (43%) jest wyższy niż w poprzednim konkursie, gdzie kobiety stanowiły 1/3 laureatów. Średni wiek zwycięzców to 35 lat (najmłodszy ma 28, a najstarszy 49 lat). W większości to naukowcy z co najmniej kilkuletnim doświadczeniem w pracy badawczej, na ścieżce do samodzielności naukowej – gros z nich posiada stopień doktora. Wszystkie projekty realizowane będą w jednostkach naukowych, wśród których, podobnie jak w poprzednich edycjach, przodują uczelnie techniczne (33 projekty). Najwięcej projektów pochodzi z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (7), Politechniki Warszawskiej (6) oraz Politechniki Wrocławskiej (5). Kraków (14 laureatów), Warszawa (9 laureatów) i Wrocław (7 laureatów) to w ogóle ośrodki goszczące najwięcej laureatów tej edycji. W dalszej kolejności są to: Gliwice, Gdańsk, Poznań i Łódź (po 4). Ogólnie wnioskodawcy wywodzili się z niemal wszystkich województw (poza lubuskim i zachodniopomorskim).
Najlepszy projekt
Najlepiej ocenionym projektem był „WoodBeamFire – Technologia wzmacniania belek stropowych z otworami, zapewniająca wysoką odporność ogniową wraz z metodą detekcji ich defektów”, zgłoszony przez dr inż. Agnieszkę Wdowiak-Postulak z Politechniki Świętokrzyskiej.
– Efektem projektu będzie opracowana technologia wzmacniania zginanych oraz ścinanych belek stropowych drewnianych z rozmieszczonymi otworami za pomocą elementów stalowych oraz materiałów kompozytowych FRP. Moim celem jest poprawa nośności, sztywności, nośności ogniowej i możliwości szybkiego montażu instalacji technicznych wraz z monitorowaniem elementów konstrukcyjnych i identyfikacji klas jakości drewna za pomocą analizy generowanych przez wady sygnałów z wykorzystaniem baz wzorcowych. Ważna będzie też klasyfikacja wizualna z symulacją akustyczną; praca elementów konstrukcyjnych zginanych oraz ścinanych pod obciążeniem statycznym oraz wielokrotnie zmiennym z wykorzystaniem emisji akustycznej oraz optycznego systemu pomiarowego, badania odporności ogniowej oraz modelowanie teoretyczne i numeryczne – tłumaczy dr inż. Agnieszka Wdowiak-Postulak.
Wyniki znajdą zastosowane w praktyce, po objęciu ochroną patentową opracowanej w ramach projektu technologii „WoodBeamFire” poprzez udzielanie licencji zainteresowanym przedsiębiorcom, połączonej z pomocą we wdrażaniu i implementacji innowacyjnych rozwiązań. Na realizację projektu badaczka otrzymała prawie 1,8 mln zł.
– Planujemy przeprowadzenie badań eksperymentalnych, wykonanie analiz teoretycznych i numerycznych, opublikowanie artykułów naukowych, udział w konferencjach międzynarodowych, przygotowanie rozprawy habilitacyjnej oraz zgłoszenie do ochrony patentowej rozwiązania opracowanego w ramach projektu. Dzięki dofinansowaniu planuję podnieść kompetencje w zakresie zarządzania oraz kierowania zespołem badawczym, wspólnie opracować technologię, która będzie miała zastosowanie praktyczne i posiadała potencjał wdrożeniowy – dodaje dr inż. Agnieszka Wdowiak-Postulak.
Sylwetki wszystkich laureatów XV edycji znajdują się w specjalnej publikacji wydanej przez NCBR. Centrum pracuje obecnie nad aktualizacją założeń programu. Nowy konkurs ma być ogłoszony w trzecim albo w czwartym kwartale tego roku.
MK