Studiowanie w Polsce staje się coraz droższe. Przeciętnie studenci wydają już ponad 4 tys. zł miesięcznie na swoje utrzymanie – wynika z XI edycji raportu „Portfel Studenta”, przygotowanego przez Związek Banków Polskich i Warszawski Instytut Bankowości.
W minionym roku akademickim naukę rozpoczęło 1 322 841 studentów, czyli o 42 700 więcej niż rok wcześniej. Tym samym po raz pierwszy od 2016 roku łączna liczba studentów przekroczyła barierę 1,3 mln osób. Dla wielu młodych studia oznaczają początek większej samodzielności, także finansowej, a w warunkach rosnących cen staje się to coraz większym wyzwaniem.
Jak wynika z corocznej symulacji przeprowadzonej przez Fundację WIB (obejmuje wszystkie podstawowe wydatki związane z mieszkaniem, żywnością, transportem, edukacją oraz codziennym funkcjonowaniem), miesięczne koszty studenckiego życia kształtują się na poziomie 4 045,82 zł. Oznacza to wzrost względem zeszłego roku o 66,60 zł. Gros tej sumy stanowi opłata za czesne (500 zł). W wariancie studiów stacjonarnych koszty życia zamykają się w kwocie 3545,82 zł. Podobnie jak w poprzednich latach, największą część budżetu pochłaniają wydatki na wynajem mieszkania, żywność i opłaty związane z edukacją.
Studenci coraz mocniej odczuwają presję związaną z kosztami życia i uważniej podchodzą do planowania budżetu. Choć ich kondycja finansowa nie zmieniła się gwałtownie, to widać pewne oznaki pogorszenia nastrojów. Mniej osób niż przed rokiem ocenia swoją sytuację jako „raczej dobrą”, a więcej postrzega ją negatywnie. Warto przy tym zauważyć, że 30 proc. badanych określa stan swoich finansów jako porównywalny z rówieśnikami – raportuje dr Przemysław Barbrich, dyrektor Zespołu Komunikacji i PR Związku Banków Polskich.
Badanie przeprowadzone na reprezentatywnej próbie 1006 studentek i studentów z całej Polski pokazuje, że 39 proc. respondentów deklaruje poprawę swojej sytuacji finansowej, ale co czwarty ocenia, że uległa ona pogorszeniu. Rośnie także grupa studentów, którzy nie odczuwają większych zmian – ich odsetek zwiększył się z 30 do 32 proc. Nieznacznie, bo z 7 do 8 proc., wzrósł udział osób wskazujących na znaczące pogorszenie sytuacji materialnej.
Wyniki pokazują więc, że pozytywne oceny sytuacji finansowej wciąż przeważają nad negatywnymi, jednak w porównaniu z ubiegłym rokiem częściej wskazywano na brak zmian, a nieco rzadziej na poprawę. W efekcie wielu studentów ostrożnie podchodzi do planowania wydatków. Ponad 1/3 zamierza utrzymać je na zbliżonym poziomie, a 15 proc. planuje je ograniczyć.
Własny kąt kosztuje coraz więcej
Jednym z największych obciążeń w studenckim budżecie pozostają koszty związane z zakwaterowaniem, dlatego duże znaczenie ma również to, gdzie i z kim mieszkają studenci. Podobnie jak w ubiegłych latach najwięcej osób zamieszkuje z rodziną lub znajomymi (45 proc. wskazań), natomiast 29 proc. decyduje się na wynajem mieszkania. W tej grupie co czwarta osoba płaci za wynajem więcej niż 1500 zł miesięcznie – to najwyższy wynik od czterech lat. Jeszcze rok temu udział tej grupy był o 7 p.p. niższy.
Oferta akademików wciąż nie cieszy się dużą popularnością. Korzysta z niej jedynie 11 proc. badanych, co z jednej strony wynika z ograniczonej dostępności, z drugiej z cen. W bieżącym roku miesięczne stawki za akademik zaczynają się od 400 zł. Takie ceny obowiązują m.in. na Politechnice Śląskiej i Politechnice Warszawskiej. Najdrożej wycenianym miejscem okazuje się akademik Uniwersytetu Wrocławskiego, w którym miejsce może kosztować nawet 1470 zł. W zależności od miasta średni koszt pokoju oscyluje wokół kwot od około 560 zł do blisko 1100 zł miesięcznie. W prywatnych akademikach w stolicy miesięczna opłata może wynosić nawet 3600 zł.
Pesymizm na rynku pracy
Sposobem na wzmocnienie domowego budżetu pozostaje praca. Podjęcie pierwszego lub dodatkowego zatrudnienia rozważa 42 proc. respondentów, o 1 p.p. mniej niż przed rokiem.
Na sytuację studentów na rynku pracy wpływa nie tylko dostępność ofert i wysokość wynagrodzeń, ale również możliwość pogodzenia pracy z nauką. Podobnie jak rok wcześniej, 57 proc. badanych negatywnie ocenia swoje perspektywy zawodowe, przy czym aż 20 proc. uważa je za bardzo złe. To najwyższy wynik od początku badania i niemal dwukrotnie wyższy niż jeszcze trzy lata temu. Jednocześnie coraz więcej studentów podejmuje zatrudnienie – odsetek osób, które w ogóle nie pracują, spadł do 37 proc., czyli o 4 p.p. w porównaniu z ubiegłym rokiem.
Wielu studentów łączy naukę z pracą. To wyraźna zmiana względem ubiegłego roku, kiedy obserwowaliśmy wzrost bierności zawodowej w tej grupie. Dziś aktywność zarobkowa staje się dla wielu studentów ważnym elementem budowania niezależności finansowej, ale też sposobem na radzenie sobie z rosnącymi kosztami utrzymania. Pogodzenie pracy ze studiami pozostaje jednak dużym wyzwaniem i w praktyce może wpływać na to, jakich ofert młodzi ludzie szukają i jakie warunki zatrudnienia są dla nich akceptowalne – podkreśla dr Michał Polak, wiceprezes Warszawskiego Instytutu Bankowości.
Wyraźne zmiany widać także w poziomie uzyskiwanych przychodów. Udział studentów osiągających wynagrodzenie wyższe niż 4 tys. zł netto wynosi aż 20 proc. To o 6 p.p. więcej niż 2025 r. Grupa zarabiająca 1001–2000 zł zmniejszyła się o 2 p.p., do 11%, natomiast odsetek osób otrzymujących za wykonywaną pracę 2001–3000 zł oraz 3001–4000 zł spadł odpowiednio do 12% i 11%.
Mimo wysokich cen studenci oszczędzają
Rosnące koszty utrzymania nie przekładają się na porzucenie nawyku odkładania pieniędzy. Wręcz przeciwnie – coraz więcej studentów potrafi zaoszczędzać większe sumy. Już niemal połowa badanych (49 proc.) systematycznie buduje zauważalne, bo przekraczające 250 zł miesięcznie, rezerwy finansowe. Jednocześnie udział studentów, którzy w ogóle nie oszczędzają utrzymuje się na dość niskim poziomie wynoszącym 12 proc.
W parze z oszczędnościami rośnie także majątek studentów. Aktualnie 23 proc. badanych ma odłożone ponad 10 000 zł, co oznacza wzrost o 4 p.p. w porównaniu z ubiegłorocznym badaniem.
Raport „Portfel Studenta 2026”, przygotowany przez Związek Banków Polskich i Warszawski Instytut Bankowości, dostępny jest TUTAJ.
MK
