58,8 lat – to średni wiek wybranych niedawno nowych członków Polskiej Akademii Nauk. Wśród dołączających do grona korporantów PAN znalazło się 8 kobiet i 37 mężczyzn.
Polska Akademia Nauk podsumowała ostatnie wybory swoich członków. Kandydatury zgłaszano od 30 października 2024 do 15 lutego 2025 roku. Przypomnijmy, krajowi członkowie (w liczbie nieprzekraczającej 350) dzielą się na dwie grupy: rzeczywistych i korespondentów. Wybierani są spośród uczonych, którzy wyróżniają się szczególnym dorobkiem naukowym i autorytetem oraz posiadają nieposzlakowaną opinię.
W czwartek, 26 czerwca, Zgromadzenie Ogólne PAN wybrało 45 członków korespondentów. Najwięcej z nich dołączy do Wydziału III Nauk Ścisłych i Nauk o Ziemi (13). Ponadto w Wydziale II Nauk Biologicznych i Rolniczych znajdzie się 10 nowych osób, w Wydziale IV Nauk Technicznych – 9, w Wydziale V Nauk Medycznych – 8, a w Wydziale I Nauk Humanistycznych i Społecznych – 5.
Członkami korespondentami zostali m.in. prof. Krzysztof Pyrć (prezes-elekt Fundacji na rzecz Nauki Polskiej), prof. Zbigniew Błocki (były dyrektor Narodowego Centrum Nauki), prof. Grażyna Jurkowlaniec (ubiegłoroczna laureatka ERC Advanced Grant) czy prof. Stefan Dziembowski – pierwszy członek PAN, którego główną dyscypliną naukową jest informatyka.
Średnia wieku wszystkich nowo wybranych wynosi 58,8 lat. Wśród nich jest 8 kobiet (średnia 56,25 lat) oraz 37 mężczyzn (59,35 lat). Najmłodsi są z rocznika 1979 (46 lat) i jest ich czworo: dwie osoby z Wydziału I (prof. Maciej Karwowski z Uniwersytetu Wrocławskiego i prof. Michał Wierzchoń z Uniwersytetu Jagiellońskiego) i dwie – z Wydziału II (prof. Krzysztof Pyrć i prof. Magdalena Frąc z Instytutu Agrofizyki im. Bohdana Dobrzańskiego PAN). Zdecydowana większość nowych korporantów pracuje na uczelniach (32, w tym cztery osoby z podwójną afiliacją), z których najsilniejszą reprezentację ma Uniwersytet Jagielloński (8). W instytutach PAN zatrudnionych jest 12 osób (w tym dwie jednocześnie na uczelniach), a trzy są związane z innymi instytucjami: Narodowym Centrum Badań Jądrowych, Instytutem Pomnikiem – Centrum Zdrowia Dziecka, Międzynarodowym Instytutem Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie.
W tym gronie jest 20 osób będących członkami komitetów Polskiej Akademii Nauk (w tym 5 przewodniczących), a także 5 dyrektorów instytutów PAN: prof. Andrzej M. Jagodziński (Instytut Dendrologii PAN), prof. Leszek Sirko (Instytut Fizyki PAN), prof. Sławomir Zadrożny (Instytut Badań Systemowych PAN), prof. Leonora Maria Bużańska (Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej im. Mirosława Mossakowskiego PAN), prof. Piotr Ładyżyński (Instytut Biocybernetyki i Inżynierii Biomedycznej im. Macieja Nałęcza PAN).
Dodajmy, że w wyniku wyborów status członków rzeczywistych zyskało również 30 spośród dotychczasowych członków korespondentów PAN. Wśród nich są m.in. prof. Grzegorz Węgrzyn (wiceprzewodniczący Rady Doskonałości Naukowej), prof. Arkadiusz Wójs (rektor Politechniki Wrocławskiej) czy prof. Andrzej Buko (dziekan Wydziału I Nauk Humanistycznych i Społecznych PAN).
Mariusz Karwowski
Lista nowo wybranych członków korespondentów i członków rzeczywistych PAN
Szanowni Państwo,
albo pojawi się limit wieku w PAN albo instytucja dokona samozagłady.
Jedyne rozsądne rozwiązanie:
- członek rzeczywisty (i koresp.) przechodzi w stan spoczynku w wieku 70 lat
- najpóźniejszy wiek wejścia do PAN w wieku 65 lat.
INNE ZMIANY W USTAWIE PAN SĄ MAŁO WAŻNE....
PS. Aby nie było wątpliwości - uważam, że PAN to jedna z najważniejszych instytucji w kraju i wraz z Uczelniami Akademickimi stanowi jego fundament. SUWERENNOŚĆ KRAJU = NAUKA
@ Głos_rozsądku,
W przypadku klasycznych narodowych akademii nauk w Europie i na świecie nie obowiązuje żaden limit wieku związany z wyborem akademików vide 65 lat, jak pan proponuje powyżej. Natomiast akademicy, którzy ukończyli 70 lub 75 lat częstokroć tracą bierne prawo wyborcze, ale też jest to bardzo różnie regulowane, podobnie jak zagadnienie ich aktywności w zgromadzeniach generalnych, ogólnych. Narodowe akademie nauk to instytucje akademickie zrzeszające wybitnych uczonych w wieku zaawansowanym. Mówienie o samozagładzie tych instytucji ze względu na wiek akademików jest najdelikatniej mówiąc nieporozumieniem.
Nie, korporacja to jedynie sposób uhonorowania ludzi niegdyś zasłużonych, nie odgrywa ona żadnej roli w niczym. To cywilizowany europejski obyczaj, niech zostanie, w końcu alternatywną opcją jest wynoszenie staruszków w góry w wiklinowych koszykach. I nie kosztuje to specjalnie dużo, inżynierowie i lekarze z Afryki będą nas kosztować nieporównanie więcej.
Jakie są pensje w PAN na każdym etapie rozwoju naukowego?
W administracji gorzej niż nędzne, pracownicy naukowi instytutów dostają płacę minimalną ustawową (z niewieloma wyjątkami jeśli w ogóle), a członek korespondent korporacji dostaje 1689 zł, a członek rzeczywisty 2271 zł brutto. A co?
@ Profesor PAN,
Nie najlepiej to świadczy o polskim państwie i krajowej klasie politycznej pożal się boże. I to wszystko 36 lat po upadku realnego socjalizmu nad Wisłą.
Płeć nie jest neutralna, ma wpływ zarówno na przebieg kariery naukowej, dorobek i szacunek środowiska, więc jak najbardziej parytety w instytucjach publicznych powinny obowiązywać.
@ Anna Jamka,
Przepraszam za poślizg w czasie, a jeśli chodzi o odpowiedź, ale ponad trzy tygodnie byłem poza krajem. Zapewne parytety płci, dyscyplin naukowych i społeczno-geograficzne powinny obowiązywać w instytucjach publicznych, w tym np. w narodowych akademiach nauk, i o ile mi wiadomo to obowiązują. Niemniej w przypadku tej rangi instytucji naukowych najważniejsze są kwalifikacje zawodowe, czyli dorobek badawczy kandydata/kandydatki do Akademii.
To co, robimy parytety? Nieistotny dorobek i szacunek środowiska, ważna płeć. Jak dla mnie przepis na katastrofę.
Ile wynosi uposażenie (nieopodatkowane stypendium) członka akademii m
Miesięczne uposażenie członka korespondenta PAN wynosi 1689,- zł, a członka rzeczywistego 2271,- zł. Jest to suma brutto, od której płaci się normalny podatek. Uposażenie to nie jest uwzględniane przy ustalaniu wysokości emerytury lub renty.