Jak korzystać z narzędzi wspierających publikowanie w otwartym dostępie? Jakie są największe bariery w przyjęciu diamentowego modelu w Polsce? Jakie wsparcie (polityczne, finansowe, technologiczne) jest konieczne, aby model diamentowy stał się realną alternatywą dla komercyjnych wydawnictw? Będzie o tym mowa podczas wydarzenia, które odbędzie się 11 kwietnia w Poznaniu (i online).
Diamentowy model otwartego dostępu polega w skrócie na tym, że wydawcy czasopism nie pobierają opłat ani za dostęp do publikacji (od czytelników), ani za publikację (od autorów artykułów). W czasopismach diamentowych nie pobiera się opłat autorskich, tzw. author processing charges (APCs). Jak wskazywała Marta Błaszczyńska w artykule Diamentowe czasopisma: otwarty dostęp bez barier ekonomicznych, model ten sprawia, że autorzy artykułów nie stają przed trudnymi wyborami, kiedy chcieliby udostępnić swój tekst w otwartym dostępie, ale nie mają na to środków (np. grantów czy wsparcia instytucjonalnego). Dla wielu to model sprawiedliwszy niż oparty na opłatach, bo głównym kryterium opublikowania artykułu czyni jego wkład merytoryczny w dyscyplinę, a nie zawartość portfela autora lub zasobność grantodawców. Budapesztańska Inicjatywa Otwartego Dostępu rekomendowała przed trzema laty:
Przesunięcie zasobów z otwartego dostępu opartego na APC na modele zielonej i diamentowej drogi zapewni większej liczbie badaczy prawo głosu w globalnej nauce bez rezygnowania z jakości czy otwartości badań. Zwiększy też jakość badań poprzez uwzględnienie perspektyw, które wcześniej pozostawały wykluczone. Zmniejszy natomiast środki finansowe przekazywane przez instytucje naukowe non-profit do korporacji działających dla zysku oraz zwiększy zakres kontroli społeczności naukowej nad komunikacją naukową.
We wrześniu 2022 roku rozpoczął się projekt DIAMAS (Developing Institutional OA Publishing Models), który dąży do zapewnienia diamentowanego dostępu. W jego ramach opracowano m.in. diamentowy standard Open Access. Prezentacji Diamond Open Access Standard (DOAS) i omówieniu jego znaczenia dla polskiego środowiska wydawniczego będzie poświęcone wydarzenie, które odbędzie się 11 kwietnia w Poznaniu.
Adresowane jest do wydawców, redakcji czasopism, bibliotek oraz wszystkich zainteresowanych przyszłością otwartego dostępu w Polsce! W trakcie spotkania przedstawione zostaną narzędzia i zasoby DIAMAS wspierające czasopisma diamentowe (w tym DIAMAS Toolsuite i narzędzia do samooceny). Oprócz tego uczestnicy zapoznają się z rezultatami CRAFT-OA (prezentacja narzędzia Digital Diamond Hub i omówienie wyzwań związanych z wdrażaniem narzędzi dla wydawców). Zaplanowano również dyskusję dotyczącą identyfikacji potrzeb, barier i oczekiwań wobec modelu diamentowego. Wśród zagadnień m.in.
Wydarzenie organizowane przez OPERAS-PL we współpracy z ICM UW i IBL PAN odbędzie się 11 kwietnia w godzinach 10:30 – 14:00 w siedzibie Poznańskiego Centrum Superkomputerowo-Sieciowego (istnieje również możliwość uczestnictwa online. Aby wziąć udział w wydarzeniu, należy wypełnić formularz rejestracyjny. Liczba miejsc ograniczona!
MK
Ktoś jeszcze jest zainteresowany?
Czy tylko inicjatorzy?