O ustanowienie programu grantowego, który umożliwi nauczycielom akademickim zatrudnionym w publicznych uczelniach zawodowych skuteczne ubieganie się o środki finansowe na realizację projektów badawczych, apelują do dyrektora Narodowego Centrum Nauki rektorzy tych placówek. Wcześniej postulat ten trafił pod obrady Rady NCN.
W Polsce działa obecnie 31 publicznych uczelni zawodowych. Prowadzą kształcenie na studiach o profilu praktycznym. Kilka miesięcy temu sternicy tej grupy uczelni złożyli na ręce przewodniczącego Rady NCN prof. Tomasza Dietla wniosek o rozważenie możliwości uruchomienia programu grantowego przeznaczonego dla pracowników publicznych uczelni zawodowych.
– Zdajemy sobie sprawę, że podstawowym naszym zadaniem jest kształcenie, niemniej żadna uczelnia nie może zapominać o prowadzeniu badań naukowych. Nasza kadra to zbiorowość łącząca praktyków z akademikami. Niestety, ta druga grupa znajduje się w gorszej pozycji od kadry uczelni akademickich w konkurowaniu o granty naukowe. Uważamy, że warto ich wspierać, bowiem są to osoby, które mają istotny, pozytywny wpływ na rozwój lokalnej nauki i społeczności – mówił w rozmowie z FA dr Robert Musiałkiewicz, rektor Państwowej Akademii Nauk Stosowanych we Włocławku i przewodniczący Konferencji Rektorów Publicznych Uczelni Zawodowych (KRePUZ).
Teraz z postulatem tym rektorzy wystąpili do dyrektora Narodowego Centrum Nauki prof. Krzysztofa Jóźwiaka.
Obecny kształt konkursów ogłaszanych przez NCN oraz sposób ich rozstrzygania sprawiają, że pracownicy naukowi uczelni zawodowych są w praktyce pozbawieni realnych szans na pozyskanie finansowania. Konstrukcja wniosków, kryteria oceny oraz dominacja dużych ośrodków akademickich skutkują marginalizacją mniejszych uczelni, które mimo istotnej roli w systemie szkolnictwa wyższego, nie mają równych warunków konkurowania w istniejących ramach konkursowych – czytamy w stanowisku KRePUZ.
Z danych udostępnionych przez Centrum wynika, że w latach 2011–2024 złożono w sumie 173 wnioski z afiliacją PUZ (na 147 tys. złożonych ogółem). Zaledwie siedem z nich (na 31 tys.) uzyskało finansowanie! W sumie przez 13 lat do publicznych uczelni zawodowych trafiło z NCN blisko 1,8 mln zł. To ledwie 0,01% rozdysponowanych przez agencję środków na badania podstawowe (16,72 mld zł).
Niedostateczne wsparcie dla działalności naukowej publicznych uczelni zawodowych pogłębia różnice rozwojowe i hamuje transfer wiedzy oraz innowacji na poziomie lokalnym. Kadra tych uczelni to zespół ekspertów łączących doświadczenie praktyczne z kompetencjami akademickimi. W szczególności ta druga grupa – akademicy – znajduje się dziś w wyraźnie gorszej pozycji względem koleżanek i kolegów z uczelni akademickich, jeśli chodzi o dostęp do funduszy na badania naukowe (…) Wsparcie dla nich jest inwestycją w rozwój lokalnej nauki, podniesienie jakości kształcenia oraz wzmocnienie relacji uczelni z otoczeniem społeczno-gospodarczym. W związku z tym postulujemy stworzenie przez Narodowe Centrum Nauki odrębnego programu grantowego adresowanego do nauczycieli akademickich zatrudnionych w publicznych uczelniach zawodowych – uwzględniającego ich specyfikę, warunki pracy i realia funkcjonowania – piszą rektorzy w swoim apelu.
Szansa na realizację ich postulatu jest jednak niewielka. W sprawozdaniu po marcowym posiedzeniu Rady NCN, na którym po raz pierwszy dyskutowano tę kwestię, napisano, że „kluczowe znaczenie ma stworzenie odpowiedniego zaplecza administracyjnego oraz systematyczne budowanie świadomości w zakresie dostępnych możliwości aplikowania o środki finansowe i tylko takie działania mogą realnie przyczynić się do zwiększenia obecności publicznych uczelni zawodowych w gronie laureatów konkursów NCN”.
Przypomnijmy, że w tym roku budżet Narodowego Centrum Nauki został zwiększony do 1,748 mld zł (w tym na projekty naukowe 1,684 mld zł). Agencja otrzymała również 500 mln zł w obligacjach do wykorzystania w latach 2025–2026.
– Roczny budżet NCN jest prawie dwukrotnie wyższy od kwoty subwencji przyznanej wszystkim publicznym uczelniom zawodowym. Pozbawienie naszych pracowników realnych szans na finansowanie projektów badawczych prowadzi do frustracji i w rezultacie do zaniechania rozwoju naukowego. Mówimy o 2–3 promilach alokacji zasobów NCN, czyli o kwocie niemal niezauważalnej w budżecie agencji – podsumowuje przewodniczący Konferencji Rektorów Publicznych Uczelni Zawodowych.
Warto dodać, że jesienią ub.r. w krakowskiej siedzibie NCN odbyło się spotkanie z przedstawicielami środowiska uczelni artystycznych, którzy z kolei wskazują na potrzebę wyodrębnienia w systemie grantowym tej grupy podmiotów.
MK
Do powyższych komentujących: No, w sumie racja. Niech nauką zajmują się tylko "genialni"naukowcy z Uniwersytetów (publikujący artykuły i książki, których poza nimi i recenzentami zazwyczaj nikt nie czyta) to będzie ona wyglądała tak, jak wygląda dotychczas.
"Niedostateczne wsparcie dla działalności naukowej publicznych uczelni zawodowych pogłębia różnice rozwojowe i hamuje transfer wiedzy oraz innowacji na poziomie lokalnym. "
A co, można argumentami Bajki z mchu i paproci wszystko uzasadnić i być wielkim ekspertem nauki z PUZ. Z AI. "Wszystko, co żyje przeszkadza, aby być lepszym, pełniejszym, a przede wszystkim, o czym nigdy nikt nie powie, być sobą. Bo to właśnie bycie sobą dla bohaterów opowieści z mchu i paproci jest najtrudniejsze. Zdecydowanie łatwiej stworzyć siebie ze strzępów marzeń, opowiadając niestworzone historie."
Przy wszystkich obiekcjach co do finansowania nauki w PL, działalności NCN i NCBR, i innych, .... chyba ktoś na głowę upadł, by takie roszczenia wysuwać!
"Niedostateczne wsparcie dla działalności naukowej publicznych uczelni zawodowych pogłębia różnice rozwojowe i hamuje transfer wiedzy oraz innowacji na poziomie lokalnym" - jednostki zawodowe nie są od robienia nauki! Jak chcą, proszę bardzo, ale startują na równi z innymi ośrodkami, bo nauka jest jedna, nie ma jakiejś osobnej podkategorii naukowej dla PUZ... Od transferów technologii są stosowne agencje, jest NCBR itp.
blagam, robienie nauki to nie jest rola i funkcja PUZow - wrecz przeciwnie, kazdy kto tam poswieca na to czas marnuje czas podatnika i defrauduje srodki
moze jeszcze NCN otworzy program dla lecznic weterynaryjnych i slusarzy