Badacze z USA, Norwegii i Polski połączyli siły, aby opisać, jak działa wewnętrzna logistyka w komórce. Publikacja zamieszczona w czasopiśmie „Nature” pokazuje, co się dzieje, gdy zawodzą kompleksy ESCRT, czyli komórkowa „eskorta”.
Kompleksy ESCRT (Endosomal Sorting Complexes Required for Transport), występujące powszechnie w komórkach zwierząt i roślin, to zestawy białek, które odpowiadają za modelowanie i odcinanie błon wewnątrz komórki. Te maleńkie maszyny molekularne są niezbędne do prawidłowego sortowania i usuwania białek, podziału komórki, odpowiedzi immunologicznej, a nawet funkcjonowania neuronów. Choć są obiektem badań dopiero od niespełna ćwierć wieku, już dziś wiadomo, że pełnią one fundamentalną rolę w utrzymaniu równowagi komórkowej.
Badacze z University of California w Berkeley, Johns Hopkins University, Uniwersytetu w Oslo oraz Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie przyjrzeli się relacjom między nieprawidłowym działaniem ESCRT a chorobami nowotworowymi, immunologicznymi i neurologicznymi. Współautorką artykułu jest prof. Marta Miączyńska, dyrektorka MIBMiK i kierowniczka Laboratorium Biologii Komórki. Skupiła się na roli ESCRT w infekcjach, odporności i nowotworach.
– Przykładowo, zaburzona aktywność ESCRT w procesach podziału komórki oraz w naprawie otoczki jądrowej może sprzyjać niestabilności genetycznej komórek rakowych, a nieprawidłowa produkcja pęcherzyków zewnątrzkomórkowych (egzosomów) może hamować przeciwnowotworową odpowiedź immunologiczną – wyjaśnia prof. Marta Miączyńska.
Tematyka artykułu wpisuje się w aktualne trendy światowej nauki. W 2024 r. roku Scott Emr i Wesley Sundquist – pionierzy badań nad ESCRT – otrzymali prestiżową nagrodę Louisa Gross Horwitz Prize, uważaną za zapowiedź Nagrody Nobla. Wesley Sundquist wykazał, że ESCRT nie tylko bierze udział w podziałach komórkowych, ale również jest wykorzystywany przez wirus HIV do replikacji. Przyczyniło się do rozwoju nowych, skutecznych leków przeciwko AIDS.
– Zaproszenie do udziału w publikacji w „Nature” traktuję jako wyraz uznania dla naszych badań prowadzonych w Polsce. Pokazaliśmy, że kompleksy ESCRT mogą tłumić reakcje zapalne i stanowić cele terapeutyczne w onkologii – tłumaczy prof. Marta Miączyńska, dyrektorka MIBMiK.
Artykuł przeglądowy „The expanding repertoire of ESCRT functions in cell biology and disease” ukazał się na łamach „Nature”.
źródło: MIBMiK