Prof. Andrzej Dziembowski z Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie oraz prof. Daniel Gryko z Instytutu Chemii Organicznej PAN otrzymali prestiżowe Advanced Grants przyznawane przez European Research Council.
ERC Advanced Grants to konkurs, w którym o finansowanie przełomowych badań ubiegają się doświadczeni naukowcy, o uznanym już dorobku. W rozstrzygniętej właśnie edycji blisko 544 mln euro trafi do 218 uczonych. Wyłoniono ich spośród 1650 zgłoszeń. W gronie laureatów znalazło się dwóch Polaków.
Prof. Andrzej Dziembowski z Międzynarodowego Instytutu Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie został pierwszym naukowcem z Polski, który otrzymał Advanced Grant w dziedzinie nauk o życiu. Celem jego projektu jest poznanie mechanizmów procesowania mRNA w komórkach i w całym organizmie, co umożliwi opracowywanie nowej generacji terapii opartych na mRNA.
Szczepionki mRNA stały się przełomem w walce z pandemią COVID-19, torując drogę terapiom opartym na mRNA i umożliwiając ich szersze zastosowanie w medycynie. Jednak procesy metabolizmu mRNA na poziomie organizmu nadal nie są w pełni poznane, co ogranicza możliwości udoskonalania szczepionek i terapii opartych na RNA. Zespół prof. Dziembowskiego będzie szczegółowo badać możliwości zwiększenia stabilności mRNA, co powinno pozwolić na optymalizację zastosowań mRNA w terapiach medycznych.
Na stabilność cząsteczek mRNA wpływa długość ogona poli(A), co z kolei przekłada się na sposób i skuteczność działania terapii. Wstępne zebrane przez nas dane wykazały, że zmienność w sposobie przetwarzania ogonów poli(A) w różnych komórkach jest znacznie większa niż wcześniej sądzono – wyjaśnia prof. Andrzej Dziembowski. – Jednym z celów projektu ViveRNA jest zwiększenie dokładności metody stosowanej do określania właściwości mRNA, w tym długości ogonów poli(A). W badaniach wykorzystamy m.in. hodowle komórek pierwotnych i metody z zakresu biologii syntetycznej. Wierzę, że te badania ułatwią projektowanie terapii mRNA następnej generacji – dodaje kierownik Laboratorium Biologii RNA – Grupa ERA Chairs w Międzynarodowym Instytucie Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie.
Projekt o akronimie ViveRNA realizowany będzie przez 5 lat, a jego budżet wynosi blisko 2,5 mln euro. To drugi grant ERC dla prof. Andrzeja Dziembowskiego. W 2012 roku otrzymał ERC Starting Grant, który realizował w Instytucie Biochemii i Biofizyki PAN.
Z kolei prof. Daniel T. Gryko z Instytutu Chemii Organicznej PAN został pierwszym polskim chemikiem z grantem ERC Advanced. Celem jego projektu ARCHIMEDES („Approaching 20% emission efficiency in the NIR-II region with radical chromophores”) będzie uzyskanie fluoroforów o charakterze rodnikowym emitujących światło w zakresie bliskiej podczerwieni. Pięcioletni grant opiewa również na 2,5 mln euro.
W tym roku o ERC AdG ubiegało się 1650 naukowców, a wskaźnik sukcesu wyniósł 13,2%. Wśród laureatów przeważają Niemcy (36 badaczy), Francuzi (32), Włosi (21), Brytyjczycy (19). Przyznane środki o łącznej wartości 657 mln euro pozwolą na stworzenie ponad 2 tys. miejsc pracy w instytucjach goszczących w 20 krajach, głównie w Niemczech (37), Wielkiej Brytanii (35), Francji (32) i Hiszpanii (16).
Od 2007 roku do naszego kraju trafiło już 69 grantów wszystkich kategorii, w tym 41 Starting Grants, 14 Consolidator Grants, 9 Advanced Grants, 4 Proof of Concept Grants i 1 Synergy Grant.
źródło: MIBMiK, IChO PAN
