Strona główna

Archiwum z roku 2002

Spis treści numeru 1/2002

styczeń 1/2002
Styczeń 1/2002


 

FELIETON REDAKCYJNY

Nowe oblicze
– Andrzej Świć

INFORMACJE

Kronika

Notatnik ministra edukacji
  Wymiar historyczny
– Krystyna Łybacka

Notatki przewodniczącego RGSzW
  O podwyżkach i budżecie
– Andrzej Pelczar

Z prac KRASP
  W uznaniu dorobku
– Jerzy Woźnicki

Notatki Przewodniczącego KRUN
  Dla dobra studenta
– Józef Szabłowski

PRZEGLĄD AKADEMICKI

Rozmowa Forum

Akademia wymaga głębszych zmian
   – rozmowa z prof. J. Kołodziejczakiem, wiceprezesem PAN

Agora

Po pierwsze, nie szkodzić
  – Lucjan Piela
System podnoszenia jakości w instytucjach naukowych

Akredytacja – krajobraz polski
  dyskusja panelowa z udziałem przedstawicieli środowiskowych komisji akredytacyjnych

O powszechności akredytacji
  – Marek Ratajczak
Perspektywy współpracy państwowej i środowiskowych komisji akredytacyjnych

Życie akademickie i naukowe

Jak racjonalnie zarządzać uniwersytetem?
– Krystyna Piotrowska-Marczak
O celach i środkach potrzebnych do zarządzania uczelnią

Wielkość niewielkiej szkoły
  – Bartłomiej Guz
Collegium Civitas Instytutu Studiów Politycznych PAN

Czy doktor sztuki to obraza dla nauki?
  – Halina Krasowska-Marczuk
O stopniach w sztuce odpowiadających stopniom naukowym

Przedsiębiorczości trzeba uczyć
– Aleksander Wesołowski
Odpowiedzialność nauczycieli akademickich za rozwój postaw studentów

Z archiwum nieuczciwości naukowej (2)

Upadek niemieckiego hematologa
– Marek Wroński
Plagiator w Centrum Badań Molekularnych
w Berlinie  

Studia za granicą

Szkolnictwo wyższe w Irlandii
– Ryszard Mosakowski
Struktura i organizacja irlandzkich uczelni

 

BADANIA NAUKOWE

Niebieski powód do dumy
– Mariusz Karwowski
Niebieski laser w Centrum Badań Wysokocisnieniowych PAN

Badacze różnorodności życia
– Piotr Kieraciński
O zielniku Instytutu Botaniki PAN w Krakowie

Romantyczny zryw i duch porządku
– Beata Machnik
Badania w Instytucie Sztuki PAN

W STRONĘ HISTORII

Pomniki uczonych polskich (72)
  Pomnik Władysława Szafera

Rody uczone (62)

Orłowscy
  - Magdalena Bajer

Kartki z dziejów nauki w Polsce (31)

Mecenasi
  - Piotr Hübner
Majątki rodzinne i fundacje na rzecz uczonych
i studentów

OKOLICE NAUKI

Miejsce jedyne, niepowtarzalne  
  – Monika Szabłowska
Muzeum Henryka Sienkiewicza w Woli Okrzejskiej

Czynniki sukcesu w nauce
  – Jan Kozłowski
O talencie, pracy, szczęściu etc.

Sposób bycia

Nałóg grania
  – Piotr Kieraciński
Dr Paweł Bryk, chemik i wirtuoz gitary

Poczta elektroniczna

Dialogi nad lampką
  – Paweł Misiak
Czy w Polsce potrzebni są ludzie wykształceni?

Esej

Potencjał zmiany
  – Paweł Ratyniecki
Chaos jest bardziej prawdopodobny niż stan ładu

Recenzje
  Poza kryształową kulą
Jak rozmowa zmienia twoje życie
Subkultury młodzieżowe wczoraj i dziś
Kompletna szarość
Pan Bóg jest wyrafinowany

FELIETONY

Szkiełko w oku

Ciuciubabka
  – Piotr Müldner-Nieckowski

Na marginesach nauki

Śmiesznie i strasznie
  – Leszek Szaruga

Akademia wymaga głębszych zmian

Trzeba odróżniać dwie rzeczy. W sytuacji globalnego zinstytucjonalizowania nauki i wykorzystania jej dla postępu cywilizacyjnego motywacja państwa jest czym innym niż motywacja uczonego. Państwo powinno wytyczać cele strategiczne i na tej podstawie tworzyć programy badawcze. Pojedynczy uczony może brać udział w takim programie, ale musi też mieć możliwość badań teoretycznych, np. w zakresie nauk podstawowych, i realizowania swoich pasji badawczych. Autonomia w zakresie badań to jeden z podstawowych kanonów uprawiania nauki na całym świecie.

Rozmowa z prof. Jerzym Kołodziejczakiem, wiceprezesem Polskiej Akademii Nauk

 

Po pierwsze, nie szkodzić

Jakość powinna być zapewniona w procesie rzetelnej oceny badań przez społeczność światową. Jest to proces bardzo ważny, bo izolacja instytucji doprowadza do jej degeneracji. (...) Każda instytucja powinna mieć rutynowo działający jasny i prosty system podnoszenia jakości. Musi on być jasny i prosty, aby wysyłał do pracowników jasne i proste sygnały, bo to oni w podejmowaniu codziennych wielkich i małych decyzji zadecydują o ruchu całej instytucji w stronę wyższej jakości. Sygnały są wysyłane niezależnie od świadomości tego faktu w gronie kierownictwa instytucji.

Prof. dr hab. Lucjan Piela pisze o systemie podnoszenia jakości badań naukowych

   

Akredytacja – krajobraz polski

Nie widzę niczego złego w istnieniu uczelni kształcących na niskim poziomie. Nie same Harvardy są na świecie. Jest zapotrzebowanie na kształcenie na bardzo wysokim poziomie, dla ludzi najinteligentniejszych, a może czasem i najbogatszych. Ale jest i potrzeba istnienia wykształcenia wyższego dla ludzi, którzy nie poradzą sobie z wysokimi standardami. Problemem jest, jeśli do tego niższego poziomu kształcenia zbyt często trafiają ludzie nie z powodu swoich ograniczonych możliwości intelektualnych, a z innych względów, np. środowiskowych. W USA są elitarne uczelnie, ale i Community Colleges, kształcące tych, którzy nie mogą dostać się nawet na stanowy uniwersytet.

Zapis dyskusji panelowej na temat akredytacji

 

Niebieski powód do dumy

Medycyna, zwłaszcza w diagnostyce raka czy terapii, już wykazuje zapotrzebowanie na inne długości fali niż do tej pory. Laser tego typu byłby idealny do komunikacji podwodnej, np. między okrętami. Niebieskie światło, jak wiadomo, jest mało absorbowane w wodzie. Taki laser może się też przydać w stacjach monitoringu zanieczyszczeń powietrza. Im krótsza jest fala światła, tym szersza jest detekcja, łatwiej pobudza się różnego typu związki chemiczne, cząsteczki czy atomy, które laser znajduje na swej drodze. Wreszcie, stworzony przez nas laser mógłby znaleźć zastosowanie także w meteorologii, technice wojskowej, przemyśle motoryzacyjnym, lotniczym czy kosmicznym. Niebawem pojawią się zapewne świetlne billboardy zbudowane z zastosowaniem niebieskich diod. Będą jasne i doskonale widoczne.

O pracach nad stworzeniem niebieskiego lasera w Centrum badań Wysokociśnieniowych PAN pisze Mariusz Karwowski

   

Uwagi 

Powrót do strony głównej