Wrd kilkunastu przypadkw nierzetelnoci naukowej, ktre ostatnio trafiy w moje rce i czekaj na godn ekspozycj, kilka dotyczy karygodnych zachowa instytucjonalnych. Jeden z takich przypadkw opisaem w marcowym numerze „FA” (3/04). Przyzna musz, e AGH-owska sprawa jest prawie niczym, jeli porwnamy j z tym, co stao si 15 marca 2004 na Wydziale Ekonomii Uniwersytetu w Biaymstoku.
Ot jego dziekan, prof. Kazimierz Meredyk (kierownik Katedry Ekonomii Politycznej) oraz czonkowie Rady, w tajnym gosowaniu przyznali stopie doktorski Jerzemu Jankowskiemu. Temu samemu, ktremu w czerwcu 2000 roku Rada Wydziau Gospodarki Narodowej Akademii Ekonomicznej we Wrocawiu odebraa doktorat z powodu dopuszczenia si plagiatu i braku dowodw, i badania byy wykonane osobicie przez doktoranta. Jankowski, ktry od lat jest prezesem Krajowej Rady Spdzielczej, by wtedy posem na Sejm z ramienia SLD. Promotorem obydwu prac by dr hab. Marian Brodziski, dyrektor Spdzielczego Instytutu Badawczego w Warszawie.
O zbliajcej si obronie pisaem w „FA” na jesieni zeszego roku, apelujc do Rady Wydziau o pooenie kresu „tej naukawej hucpie”. Wczeniej rozmawiaem telefonicznie i apelowaem do rektora, prof. Marka Gbczyskiego, o przedyskutowanie tej niesmacznej sprawy na forum Senatu. Co wicej, w poowie listopada 2003 wywoaem artyku prasowy Kontrowersje wok doktoratu w biaostockiej „Gazecie Wyborczej”. Wszystko na nic.
Mimo i powoany przez Rad Wydziau na recenzenta jej wasny czonek, prof. Andrzej Franciszek Bocian, jednoznacznie zdyskwalifikowa prac, wikszo czonkw uznaa, i byy plagiator jeszcze raz powinien dosta stopie doktorski. Jego apologet sta si prof. Jerzy Wilkin z Katedry Mikroekonomiki Uniwersytetu w Biaymstoku, pod egid ktrej prowadzono badania wiodce do doktoratu. Prof. Wilkin jest uznanym ekonomist od zagadnie ekonomiki sprawa agrarnych, kieruje te Katedr Ekonomii Politycznej Uniwersytetu Warszawskiego oraz Zakadem Integracji Europejskiej PAN. Jest rwnie czonkiem Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytuw Naukowych, z ktrej inicjatywy w 2000 roku Jerzemu Jankowskiemu odebrano doktorat.
Bardzo pozytywn recenzj nowej pracy przedstawi prof. Andrzej Prusek z Akademii Ekonomicznej w Krakowie, wnioskujc nawet o nagrod MENiS. Z kolei prof. Ryszard Broszkiewicz z Wrocawia znalaz w tekcie pracy dziesitki bdw i niedocigni, ale swoj recenzj zakoczy wnioskiem... pozytywnym.
Sowa uznania nale si dr hab. Zofii Chyry-Rolicz z Akademii Podlaskiej, ktra znalaza czas i ch, aby pojecha do Biaegostoku, przestudiowa wyoon dysertacj (zabrako w niej wyoenia recenzji doktorskich) i podczas obrony zada szereg celnych pyta doktorantowi. Pytania te pozostay bez odpowiedzi, co jest ewenementem publicznej obrony.
Uniwersytet w Biaymstoku tym samym sta si pierwsz na wiecie uczelni, gdzie osobie uprzednio skompromitowanej nierzetelnoci w nauce (ktra nie jest naukowcem i zajmuje si zawodowo polityk), przyznano ponownie doktorat. Brak mi sw oburzenia z tego powodu.
To, co mnie boli, to fakt, e z takimi skandalami walcz samotnie, bez najmniejszej pomocy ze strony wybitnych przedstawicieli kierownictwa nauki polskiej. Konferencje rektorw, komisje etyki, komitety i fundacje, gdzie przygotowuje si kodeksy, zasady i zalecenia w sprawie etyki w nauce, jednym nawet sowem nie wspomniay, e nadanie doktoratu plagiatorowi przez pastwowy uniwersytet to profanacja wityni nauki! Nikt o wybitnym i powaanym nazwisku i wysokiej funkcji nie widzia potrzeby zabierania publicznie gosu w tej sprawie. I to jest najsmutniejsze.
Dopuszczono w ten sposb do stworzenia precedensu „rehabilitacji z plagiatu” i ponownego wprowadzenia do ycia naukowego osoby, ktr par lat temu z tak wielkim wysikiem stamtd wyrzucono. To policzek dla rzetelnoci naukowej w Polsce i ordynarny miech w twarze czonkw Centralnej Komisji.
Zapewne nastpnym „zrehabilitowanym” doktorantem na Wydziale Ekonomicznym UwB moe zosta mgr Artur Korneluk, ktremu na pocztku marca 2004 Rada Wydziau Zarzdzania i Ekonomiki Usug Uniwersytetu Szczeciskiego wanie odebraa doktorat za plagiat. By moe zgosi si mgr Katarzyna Weiss, ktrej cofnito doktorat z historii w Uniwersytecie Gdaskim. Sowem: Uniwersytet w Biaymstoku bdzie mg uzyska now specjalno i nie mam wtpliwoci, i chtni bd si zjeda z caej Europy, a nawet ze wiata.
Przy wielkoci skandalu w Biaymstoku drobn rzecz jest fakt, e Odwoawcza Komisja Dyscyplinarna Rady Gwnej . na wniosek rektora UMCS, prof. Mariana Harasimiuka . ukaraa byego dziekana Wydziau Pedagogiki, prof. dr. hab. Mariana Ochmaskiego, kar 3-letniego zakazu wykonywania zawodu nauczyciela akademickiego. Zabrao to jej rwny rok! Prof. Ochmaski przej ca tre trzech artykuw innych autorw i opublikowa pod wasnym nazwiskiem.
„Surowo” tego wyroku, ktry zapad na danie wadz uczelni, wzbudzia umiech na mojej twarzy... UMCS nie widzi potrzeby skadania wniosku o cofnicie tytuu profesorskiego. . Profesor Ochmaski jest na emeryturze i za 3 lata nikt ju go nie bdzie chcia zatrudni . argumentowa rektor Harasimiuk.
Mam inne zdanie i wierz, e za par lat, mimo ukoczenia 70 lat, prof. Ochmaski moe zosta ozdob niejednej prywatnej wyszej uczelni.
Marekwro@aol.com
Dr med. Marek Wroski
Post Office Box 200
New York, NY 10044