Podstaw rozwoju nauki jest cigo: pokole uczonych, ich dorobku, a przede wszystkim tradycji. Rewolucja w nauce pojawia si nie w sferze personalnej, lecz w naukowych ustaleniach - jest to powolna zmiana paradygmatu, tylko impuls zmiany moe pojawi si z naga i bez przyczyny.
Cakowicie wic obca nauce bya inicjatywa Adama Schaffa, by powoa przy Komitecie Centralnym PZPR w poowie 1950 roku Instytut Ksztacenia Kadr Naukowych. Wzorcem by bolszewicki Instytut Czerwonej Profesury, a bodcem - naciski sowieckie, by przebudow organizacyjn nauki w Polsce poczy z wymian kadr. Gdy uruchamiano IKKN, Prezydium Rady Gwnej do spraw Nauki i Szkolnictwa Wyszego z partyjnej inspiracji „urlopowao” najbardziej znanych filozofw i socjologw, nastpnie za wybitnych filologw, ekonomistw i historykw.
Pierwszych aspirantw Instytutu kompletowa osobicie Schaff. Jak wspomina, miaem prawo, gdy znalazem gdzie takiego kandydata, zdejmowa go z kadej pracy, nie wyczajc wojska, aparatu bezpieczestwa, aparatu partyjnego, nie mwic o urzdnikach ministerialnych. Byy te rekrutowane osoby bez studiw, jeli miay rekomendacj partyjn. Schaff dobiera rwnie wykadowcw, niektrzy legitymowali si tytuem profesora, w tym gronie pojawili si take bezpartyjni. Dobierano wszystkich wykadowcw tak, by mogli dostarczy naszym aspirantom odpowiednie kwantum wiedzy. Ideologiczn jej przerbk mogli si ju zaj sami. Lista tych „przerbek” zatwierdzana bya kanaami partyjnymi. Dominoway tematy ideologiczne o wymiarze propagandowym: „Lenin i Stalin o roli partii nowego typu w okresie dyktatury proletariatu”, „Rola krytyki i samokrytyki w procesie przeksztacania si narodu polskiego w nard socjalistyczny”, „Leninowska teoria odbicia”, „POM-y - orodki socjalizmu na wsi” itp. Wyrniay si tematy specjalnego, destrukcyjnego, znaczenia: Schaff osobicie przygotowa temat „Pogldy filozoficzne Kazimierza Ajdukiewicza”, Bronisaw Baczko pisa „O pogldach filozoficznych i spoeczno-politycznych Tadeusza Kotarbiskiego”, inni zajli si krytyk dorobku Kazimierza Twardowskiego, Romana Ingardena, Floriana Znanieckiego czy Jana Stanisawa Bystronia. Przedmiotem ataku byo „Oblicze logistyki polskiej (Leniewski, ukasiewicz, Tarski)” czy te „Neotomizm w walce z postpem nauk i prawami czowieka” (to praca Leszka Koakowskiego).
Pierwsz sesj, zorganizowan 4 grudnia 1950 roku przez IKKN, we wsppracy z redakcj „Nowych Drg”, powicono znaczeniu prac Stalina o jzykoznawstwie.
Powoano w IKKN trzy wydziay: 1. Materializmu Dialektycznego i Historycznego, Historii Filozofii oraz Teorii Pastwa i Prawa, 2. Ekonomii Politycznej, 3. Historii Polski, Historii Powszechnej i Historii WKP(b). Nie tylko wic ksztacono kadry, ale i formowano now struktur dyscyplin. Zmierzano w kierunku wyrugowania akademickiej humanistyki na rzecz zideologizowanych nauk spoecznych, czego wyrazem bya w 1954 roku zmiana nazwy Instytutu - przez cztery nastpne lata dziaa jako Instytut Nauk Spoecznych. Nadal by „instytutem partyjnej aspirantury, a nie instytutem naukowo-badawczym”. Cho jego wydatki pokrywa KC PZPR, ministerstwo zaliczyo go do placwek majcych prawo nadawania stopni kandydata i doktora nauk.
Jako placwka partyjna, podlega Instytut radykalizacji. Jego aspiranci ponieli klsk w czasie Pierwszej Konferencji Metodologicznej Historykw Polskich w Otwocku. W notatce z 29 stycznia 1952 roku dla Sekretariatu Biura Politycznego Kazimierz Petrusewicz ocenia: wystpienia IKKN-owcw w dyskusji metodologicznej byy nieudane, a niektre, jak np. Litwina, wrcz szkodliwe. Pierwsze obrony prac kandydackich odbyy si przed agendami Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej dla Pracownikw Nauki ju midzy majem a lipcem 1953 roku. Z okoo omiuset wyszkolonych w Instytucie, wielu preferencyjnie zatrudniano w uczelniach, inni - jak wspomina Schaff - pracowali „na wszystkich stanowiskach” partyjnych i rzdowych. To by „produkt” Instytutu - nie za prace, publikowane wybirczo, a dzi dawno zapomniane. Obecna jest natomiast w nauce generacja ludzi ksztaconych na potrzeby systemu. Po upadku placwek „nauki partyjnej” - wszechobecna.