Popiersie Henryka Raabego

Przed Biblioteką Główną Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie stoi popiersie Henryka Raabego, organizatora i pierwszego rektora UMCS w latach 1944-48.

Henryk Raabe (1882-1951), zoolog, działacz socjalistyczny, związkowy i komunistyczny, pochodził ze spolonizowanej rodziny ewangelickiej o proweniencji holendersko-norweskiej. Urodził się w Warszawie. Studiował nauki przyrodnicze w Uniwersytecie Warszawskim i Jagiellońskim (1901-09). Brał udział w manifestacjach patriotycznych, należał do organizacji lewicowych i wolnomyślicielskich (m.in. SDKPiL, PPS). Uczył przyrody w Skierniewicach. Od 1912 pracował naukowo w Zakładzie Zoologii UJ. Tu uzyskał w 1915 doktorat, a w 1919 habilitację (cytologia ameb). W 1918 przeniósł się do Warszawy, nie otrzymał jednak stanowiska profesora zoologii w UW. W latach 1919-39 pracował w szkołach średnich i jako wolontariusz w UW i PZH. Działał w związkach zawodowych, był radnym m. Warszawy (PPS), propagował ewolucjonizm. W latach 1939-41 we Lwowie, jako profesor uniwersytetu. Pod okupacją niemiecką ukrywał się, pracując w fabrykach, działał w Socjalistycznej Organizacji Bojowej. Po wojnie dyrektor Departamentu Nauki PKWN, poseł do KRN i Sejmu RP, członek PPS i PZPR. Ambasador RP w Moskwie 1945-46. Od 1944 kierował zakładem Zoologii Ogólnej i Ewolucjonizmu UMCS. W 1949 odsunięty w stan spoczynku, zmarł w Lublinie w 1951.

Ogłosił ok. 30 prac z protozoologii i protoparazytologii. Prowadził badania nad pierwotniakami, zajmował się pasożytami ryb morskich, badał przemiany aparatu jądrowego u ameb. Popularyzował naukę. Jego syn Zdzisław był wybitnym zoologiem.

Autorem popiersia, podobnie jak innych lubelskich rzeźb omawianych w tym cyklu, jest prof. Sławomir Mieleszko.

(fig)