Page Not Found - Forum Akademickie

Błąd 404 - Strona o podanym adresie nie istnieje



ycie akademickie

Podstawowy wskanik jakoci

Wysoko cytowani badacze maj tendencje do skupiania si. Z jednej strony badacz wysokiej klasy gromadzi wkoo siebie innych dobrych naukowcw, a z drugiej strony ci najlepsi staraj si o zatrudnienie w dobrych orodkach.
Andrzej Pilc

Liczba cytowa jest jednym z najczciej stosowanych parametrw oceny jakoci publikacji naukowych. Badacze w swoich pracach odnosz si bowiem do rezultatw swoich poprzednikw, cytujc ich publikacje. Dobra, nowatorska praca ma szanse na wiele takich cytowa, za zostaje zapomniana. Wedug wiatowych statystyk, ponad poowa bada nie jest cytowana, takie publikacje to, niestety, marnotrawstwo czasu badacza i pienidzy podatnika. Przecitna publikacja cytowana jest

1-2 razy. Wicej ni 50 cytowa uzyskuje jedynie okoo 1 proc. publikacji, ponad 100 tylko 0,3 proc. Liczba cytowa jest wic podstawowym wskanikiem jakoci publikacji naukowej w szeregu dziedzin nauki, takich jak: biologia, medycyna, matematyka, fizyka czy chemia i wiele innych.

Jedn z pierwszych osb zajmujcych si analiz cytowa by Eugene Garfield, twrca ISI (Institute of Scientific Information) w Filadelfii, znany skdind ze znakomitych cotygodniowych felietonw bibliometrycznych, publikowanych przez wiele lat na pierwszych stronach papierowej wersji „Current Contents”.

Przed dwoma laty opublikowaem list najczciej cytowanych naukowcw w Polsce (Pilc, „Zagadnienia Naukoznawstwa”, 2002, 151/2, 65-82), wprowadzajc dwa kryteria. Jednym z nich byo uzyskanie co najmniej 1000 cytowa, a drugim opublikowanie choby jednej pracy cytowanej co najmniej 100 razy. Kryteria okazay si do restrykcyjne i na licie takiej znalazo si jedynie 70 przedstawicieli nauk biomedycznych.

Obecnie postanowiem zachowa tylko kryterium 1000 cytowa. Korzystano z bazy „Science Citation Index” (ISI) za lata 1965-2004, co obejmuje okres ostatniego czterdziestolecia.

W tabeli poniej pierwsza liczba przedstawia cytowania a druga cytowane publikacje. W niektrych przypadkach, kiedy badacz napisa prac cytowan ponad 100 razy i zbliy si do liczby 1000 cytowa bd pracuje w dyscyplinie naukowej o mniejszej cytowalnoci, jego nazwisko zostao rwnie uwzgldnione na licie.Kryterium 1000 cytowa publikacji spenio 138 naukowcw. Biorc pod uwag fakt, e w dziedzinie nauk biomedycznych w kraju pracuje ok. 5500 profesorw oraz doktorw habilitowanych (Informator Nauki Polskiej, 2003), 2,5 proc. z nich znalazo si na licie. Zidentyfikowaem rwnie 12 naukowcw zmarych w tym okresie. W analizie tej musiano si ograniczy do osb obecnych w Informatorze Nauki Polskiej, bo tylko tak mona zweryfikowa czy autor pracuje w kraju, co niestety ogranicza list do tzw. samodzielnych pracownikw nauki.

Skrty: AM - Akademia Medyczna, IMDiK PAN - Instytut Medycyny Dowiadczalnej i Klinicznej im. M. Mossakowskiego PAN, CMKP - Centrum Medyczne Ksztacenia Podyplomowego, CMUJ - Collegium Medicum Uniwersytetu Jagielloskiego, IBiB PAN - Instytut Biochemii i Biofizyki PAN, IBD PAN - Instytut Biologii Dowiadczalnej im. M. Nenckiego PAN, IF PAN - Instytut Farmakologii PAN, IIiTD PAN - Instytut Immunologii i Terapii Dowiadczalnej im. Ludwika Hirszfelda PAN, MIBMiK PAN - Midzynarodowy Instytut Biologii Molekularnej i Komrkowej PAN, PAM - Pomorska Akademia Medyczna, PAN - Polska Akademia Nauk, AM - lska Akademia Medyczna, UJ - Uniwersytet Jagielloski, U - Uniwersytet dzki, UMCS - Uniwersytet Marii Curie-Skodowskiej, UW - Uniwersytet Warszawski.

Trzy najczciej cytowane osoby na licie to ekstraklasa w liczbie cytowa, osoby obecne w wiatowych statystykach najczciej cytowanych naukowcw (dane ISI, Filadelfia). Na licie znajduj si te wszyscy laureaci Polskiego Nobla z dziedziny biomedycyny, co z jednej strony wskazuje na to, e system identyfikuje wybitnych naukowcw, a z drugiej - e FNP przyznaje te wyrnienia osobom zasuonym dla nauki. Analizujc cytowania naley bra pod uwag to, e rozmaite dyscypliny naukowe maj zupenie rne rednie liczby cytowa. W przypadku naszego kraju rednia cytowalno pojedynczej publikacji w dziedzinie immunologii za lata 1991-2001 wynosi 7,28, natomiast w dziedzinie nauk rolniczych jedynie 2,35 (patrz: http://in-cites.com/countries/poland.html). Osoby uprawiajce rne dyscypliny naukowe maj zatem nierwne szanse na wysok cytowalno swoich publikacji, dlatego te analizy tego typu powinny dotyczy poszczeglnych dyscyplin naukowych. Takie jednak zadanie jest ponad siy pojedynczego osobnika i powinno by prowadzone przez wyspecjalizowane instytucje.

Sprbowaem zastosowa t analiz do zbadania geografii rozmieszczenia i miejsc zatrudnienia najczciej cytowanych naukowcw. Geografia zamieszkania najczciej cytowanych osb jest nastpujca: w Warszawie mieszka 51 osb, w Krakowie 39 (stanowi to 65 proc. caoci); wskazuje wic na te dwie miejscowoci jako wiodce orodki naukowe w kraju. Z odzi pochodzi 12 osb, 8 z Gdaska, 7 z Wrocawia, 5 z Katowic, 4 z Poznania, po 3 ze Szczecina i Lublina, 2 reprezentuj Biaystok, po 1 pracuje w Bydgoszczy, Toruniu i Rzeszowie.

Najwicej z najczciej cytowanych osb zatrudnionych jest w Collegium Medicum UJ (24), na drugim miejscu znajduje si Instytut Farmakologii PAN w Krakowie (11 osb). Zatem w tych 2 orodkach pracuje 25 proc. osb obecnych na licie. Akademia Medyczna w Warszawie oraz Uniwersytet Medyczny w odzi zatrudniaj kolejno 11 i 10 osb, Instytut im. Nenckiego w Warszawie 8 osb, a Akademia Medyczna w Gdasku 7 osb. Po 5 osb zatrudnionych jest w lskiej Akademii Medycznej oraz IMDiK PAN, po 4 osoby pochodz z Instytutu im. Hirszfelda we Wrocawiu, IBiB PAN i Centrum Onkologii w Warszawie oraz AM w Poznaniu. W sumie najczciej cytowani naukowcy pracuj w 11 instytutach resortowych. Zatrudnieni s rwnie w 9 instytutach PAN, 11 akademiach medycznych oraz w 8 uniwersytetach i w jednej niepastwowej szkole wyszej (Wysza Szkoa Zawodowa Kosmetyki i Pielgnacji Zdrowia w Warszawie).

Jak wynika z powyszych danych, analizy cytowa pojedynczych badaczy nadaj si rwnie do identyfikacji orodkw naukowych, w ktrych s oni zatrudnieni. Analiza wskazuje na pewn prawidowo: 60-70 proc. badaczy w grupie uczelni medycznych, uniwersytetw i jednostek PAN pracuje w trzech wiodcych orodkach. Jedynie instytuty resortowe odbiegaj od tej reguy, tutaj badacze s bardziej rozproszeni: w 4 wiodcych orodkach pracuje okoo 50 proc. osb najczciej cytowanych. Zatem wysoko cytowani badacze maj tendencje do skupiania si. Wynika to zapewne z dwch powodw. Z jednej strony badacz wysokiej klasy gromadzi wkoo siebie innych dobrych naukowcw, ktrzy pocztkowo korzystaj z jego dowiadcze, a potem samodzielnie zaczynaj tworzy nauk na wysokim poziomie, z drugiej strony ci najlepsi staraj si o zatrudnienie w dobrych orodkach.

M Biaystok 2
AM Bydgoszcz 1
AM Gdask 7
lska AM Katowice 5
AM Lublin 2
AM Pozna 4
Pomorska AM Szczecin 3
AM Warszawa 11
AM Wrocaw 1
Collegium Medicum UJ, Krakw 24
Uniwersytet Medyczny d 10
W uczelniach medycznych pracuje 71 osb, z czego ok. 63 proc. osb zatrudnionych jest w trzech uczelniach: krakowskiej, warszawskiej i dzkiej.

Polska Akademia Nauk
Centrum Biologii Medycznej PAN, d 3
Instytut Fizjologii i ywienia Zwierzt, Jabonna 1
IMDiK PAN 5
IIiTD PAN, Wrocaw 4
IBiB PAN, Warszawa 4
IF PAN, Krakw 11
Instytut Oceanologii PAN, Sopot 1
Instytut Paleobiologii PAN 1
MiBMiK PAN 2
IBD PAN, Warszawa 8
40 osb pracuje w PAN, z czego 68 proc. w 3 orodkach: Instytucie Farmakologii w Krakowie, Instytucie Biologii Dowiadczalnej oraz Instytucie Medycyny Dowiadczalnej i Klinicznej w Warszawie.

Uniwersytety i szkoy wysze
Nazwa Liczba osb cytowanych ponad 1000 razy
Uniwersytet Gdaski 5
Uniwersytet Jagielloski, Krakw 7
UMCS Lubelski 1
Uniwersytet dzki 2
Uniwersytet Toruski 1
Uniwersytet Warszawski 6
Uniwersytet Wrocawski 2
Wysza Szkoa Zawodowa Kosmetyki i Pielgnacji Zdrowia, Wa-wa 1
W uniwersytetach zatrudnionych jest 25 osb, z czego 72 proc. pracuje w UJ, UW i UG.

Instytuty resortowe
Centrum Onkologii, Warszawa 4
Centrum Zdrowia Matki Polki, d 3
CMKP, Warszawa 2
Instytut Biologii i Ochrony rodowiska, Rzeszw 1
Instytut Farmaceutyczny, Warszawa 1
Instytut Hematologii, Warszawa 1
Instytut Kardiologii, Warszawa 3
Instytut Medycyny Wsi, Lublin 2
Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa 3
Instytut Reumatologii, Warszawa 2
Pastwowy Zakad Higieny, Warszawa 2
Wojskowy Instytut Higieny, Warszawa 1
W 13 Instytutach resortowych pracuje 25 osb, najwicej w Centrum Onkologii w Warszawie (4 osoby) oraz Centrum Zdrowia Matki Polki w odzi, Instytucie Kardiologii oraz Instytucie Psychiatrii i Neurologii w Warszawie (po 3 osoby), co stanowi 52 proc. caoci.

Wydaje si, e tego typu analizy mog by uywane do identyfikacji najsilniejszych naukowo orodkw w kraju i powinny by wykorzystywane przez Ministerstwo Nauki w wikszym ni dotychczas stopniu w rankingach instytucji naukowych. Ciekawe wydaje si zbadanie, jak instytucje zatrudniajce (lub nie) najczciej cytowanych naukowcw wypadaj w dotychczasowych rankingach.

Autor prosi o nadsyanie korekt pod adresem pilc@if-pan.krakow.pl, analiza jest dostpna w Internecie pod adresem http://rabbit.if-pan.krakow.pl/~pilc/cytowania_Pilc_2004.htm

Prof. dr hab. Andrzej Pilc, specjalista w dziedzinie medycyny, psychofarmakologii, pracuje w Instytucie Farmakologii PAN oraz w Collegium Medicum Uniwersytetu Jagielloskiego w Krakowie.

Page Not Found - Forum Akademickie

Błąd 404 - Strona o podanym adresie nie istnieje