)
Zacznijmy od refleksji oglnych. Relacje midzy mediami i szkoami wyszymi s niezadowalajce - mwia dr hab. Ewa Chmielecka (SGH). Fundamentalne sprawy edukacji (np. Strategia Lizboska) s w mediach pomijane lub le obecne. Media preferuj emocje, a nie refleksj intelektualn. Istnieje take kolizja midzy funkcj biznesow i spoeczn mediw. Szkolnictwo wysze utracio elitarno - powiada dr Chmielecka. Dochodzi do buntu mas, a masy mwi: „My jestemy wzorcem! Po co te filharmonie i teatry? Wystarczy to, co jestemy w stanie skonsumowa!” Tymczasem nauka jest rzecz trudn i wymaga pokonywania trudnoci. Zupenie inaczej ni media, ktre wol ucieka przed tym, co trudne. Kto ma sprawowa kontrol wypeniania przez media publiczne ich misji? - pyta autorka. Rynek? Pastwo? Spoeczestwo? Czy istnieje konflikt interesw midzy mediami i szkoami wyszymi? Tylko wtedy, gdy jedne i drugie le wypeniaj misj spoeczn - odpowiada Ewa Chmielecka.
Problemem debaty publicznej w odniesieniu do szkolnictwa wyszego zaj si prof. Ireneusz Biaecki (UW). Postawi tez, e debata publiczna jest waniejsza dla dobrego funkcjonowania szk wyszych ni dla innych sektorw dziaalnoci publicznej. Nauczanie i badania, polityka wyszych uczelni i polityka wobec uczelni w wikszym stopniu ni np. rynek pracy zale od debaty, ktra toczy si wok ich spraw. Przy tym, im wyszy poziom debaty, tym lepsza polityka. Autor opowiada si za debat odpowiednio organizowan i konstruowan tak, „by dominoway w niej sdy prawdziwe i trafne wybory”, by interesy ogu dominoway nad grupowymi. To rola mediw. Jest ni take sterowanie ku wykrystalizowaniu si stanowisk i ewentualnemu konsensusowi. Celem debaty jest rozliczanie dotychczasowej polityki i definiowanie celw przyszej. Uniwersytet to instytucja, ktra sama siebie wymyla. Dobrym przykadem jest uchwalanie misji, ktre ma ju wikszo uczelni akademickich w Polsce. Jako przykad tworzenia debaty specjalistycznej na wysokim poziomie prof. Biaecki poda „Forum Akademickie”, co odnotowuj tu z przyjemnoci. Wpyw debat na polityk autor omwi na przykadzie debaty na temat odpatnoci za studia, finansowania uczelni na podstawie algorytmu i finansowania bada. Szczegy znajdzie czytelnik w publikacji pokonferencyjnej, ktra ukae si wkrtce.
Prof. Jerzy Dietl, prezes Fundacji Edukacyjnej Przedsibiorczoci, mwi o zaniku debaty w zwizku z zanikiem samorzdnoci akademickiej („w szkoach niepastwowych jest ona fikcj”). Uczelnie nie maj prawdziwej misji w sensie differentia specifica. Chodzi im o pozyskanie studentw. - Nieszczciem jest mwienie o zwikszeniu liczby studentw jako o sukcesie - mwi prof. Dietl.
Nie ma niczego, co nas wszystkich czy - zauwaya w zwizku z referatem o debacie prof. Maria Romanowska (SGH). Nawet kwestia zwikszenia budetu nie jest wsplna.
rodowisko akademickie moe si wok czego zintegrowa nie wtedy, gdy mowa o interesach - replikowa jeden z uczestnikw dyskusji. Sprbujmy np. zainteresowa media debat o wartociach.
Osobn sesj powicono prasowym rankingom szk wyszych, zapraszajc do panelu twrcw rankingw „Rzeczpospolitej” i „Perspektyw”, Wprost”, „Polityki”.
Dyskusj o rankingach uczelni zacz red. Stanisaw Janecki („Wprost”), peen dumy z osigni rankingu tygodnika „Wprost” (przemawiamy w imieniu klienta, mierzymy jako edukacji, jestemy rzecznikami rodowiska akademickiego, dziki rankingom oferta edukacyjna jest lepsza).
Ostroniejszy w swych wypowiedziach by prof. Marek Ratajczak (AE w Poznaniu), autor rankingu „Polityki”. Nie ma doskonaej metody przeprowadzania rankingw - mwi.
- Ostronie wypowiadabym si na temat: ranking a jako edukacji. Czy publikacji rankingw powinny towarzyszy reklamy uczelni? Trzeba ostronie sprzedawa medialnie wyniki rankingw - upomina prof. Ratajczak.
Wielo rankingw sprawia, e opinie si wywaaj - mwia Ewa Chmielecka. Publikowana jest metodologia, moemy by z nich dumni. Mierzy jako modziey na wejciu i na wyjciu, i zrobi ranking wedug wartoci dodanej - to byby ranking marze.
Nie wiadomo, czy pracodawcy kieruj si rankingami, natomiast rodowisko akademickie interesuje si ju nimi mniej ni 2-3 lata temu - studzia zapay prof. Anna Buchner-Jeziorska (U). Ranking nie jest mierzeniem wartoci edukacyjnej - stwierdzia prof. Maria Wjcicka (UW).
Rankingi s oparte na wskanikach formalnych. By uzyska lepsze miejsce, wadze uczelni poprawiaj wskaniki, a nie jako nauczania - dowodzi prof. Stefan Forlicz, rektor Wyszej Szkoy Bankowej we Wrocawiu.
Na podstawie tych samych danych, stosujc rne metody, mona uzyska rn kolejno - zauway prof. Marek Rocki, rektor SGH.
Mwiono o tym, by nie zmienia kryteriw rankingw w kolejnych latach, nie czy pozycji w rankingu z finansowaniem uczelni, nie pyta studentw o opinie o innych szkoach, bo znaj tylko swoj. rodowisko naukowe nie jest w Polsce mobilne - mwi dr Krzysztof Pawowski - nic nie wie o innych uczelniach poza opini powszechn.
Zastanawiano si, dlaczego w rnych rankingach dana uczelnia wystpuje na bardzo rnych pozycjach albo w tym samym rankingu spada w kolejnym roku o wiele miejsc. Skoki wynikaj z oszukiwania przy podawaniu danych - wyjania red. Janecki. Uczelnie ucz si odpowiada na pytania rankingowe i to moe by tajemnic rnic.
Rankingi zwracaj uwag spoeczestwa na rnice midzy uczelniami, to wane, bo do niedawna dyplom by po prostu dyplomem - mwiono.
Interesujce rozwaania na temat rankingw uczelni w USA, Wielkiej Brytanii i Japonii zawar w swym referacie Maciej Kolasiski (WSB w Poznaniu). Potwierdzi brak korelacji midzy wynikiem rankingu a poziomem rekrutacji. Zaobserwowano nawet takie zjawiska, jak wzrost naboru w uczelni, ktra spada w rankingach. Odsetek kandydatw kierujcych si rankingami jest bowiem niewielki. Autor wskaza dowiadczenia z omawianych krajw, ktre warto upowszechni w Polsce. Nie ma u nas np. „przewodnika po szkoach wyszych, ktry czyby w sobie cechy informatora dla kandydatw i rankingu, podejmujc prb wartociowania oferty szk”. Nie patrzymy take na nasze uczelnie, jak na „podmioty gospodarujce duym majtkiem i majce wysokie obroty”. Byby wtedy moliwy „rating wiarygodnoci uczelni” dla bankw i inwestorw. Poza tym, „wikszo polskich rankingw koncentruje si na problemie jakoci procesu ksztacenia, a nie jakoci wyniku”.
Trzeci sesj konferencji powicono tematom obecnoci uczelni w mediach, reklamy prasowej uczelni, promocji w Internecie (niedostatecznej), wykorzystania mediw w procesie dydaktycznym (niezadowalajcego), nauczania na odlego (m.in. problem bezpieczestwa informacji). Istotny referat, peen rnorodnie opracowanych danych, przedstawia Barbara Minkiewicz (SGH). Mowa bya o reklamie prasowej szk wyszych w latach 1998-2002. Wydatki uczelni na reklam rosn, w roku 2002 wyday one na reklam w prasie 33 mln z. W stosunku do budetu szkoy s to wydatki rzdu 0,1-0,3 proc. Najwicej przeznaczaj na reklam szkoy majce wysokie miejsca w rankingach.
Intensywno kampanii reklamowej nie ma wpywu na liczb kandydatw - dowodzi rektor Krzysztof Pawowski i zapewnia, e WSB-NLU w Nowym Sczu nie reklamuje si w ogle w prasie, poza informacjami o nowych kierunkach. Za to kada prba kontaktu ze strony dziennikarzy jest przez rektora traktowana powanie i yczliwie, co zaowocowao ponad 900 artykuami o uczelni w caym okresie jej istnienia. Rektor musi mie zawsze czas dla dziennikarza - mwi Krzysztof Pawowski.
Na konferencji, ktra miaa pokaza rol mediw w edukacji, zabrako punktu widzenia medioznawcw. Szkoda, bo powstao ostatnio w tej sferze kilka wanych ksiek, choby praca Marka Krajewskiego Kultury kultury popularnej. Media w ostatnich latach zmieniy si w Polsce diametralnie, naladujc kraje cywilizacji medialnej. A tam powsta nowy paradygmat, co poza rodowiskiem badaczy mediw jest jeszcze sabo rozumiane. Kultura medialna zagarna ju w Polsce wikszo przestrzeni spoecznej, narzucia jej wasne warunki, nagina j do wasnych potrzeb i ogranicza jej swobodny rozwj. Mwic o publicznym funkcjonowaniu edukacji nie mona tego kontekstu pomin. Inaczej rozwaania nasze bd obarczone sporym bdem i strac zastosowanie praktyczne.