Forum Akademickie Page Not Found - Forum Akademickie

Błąd 404 - Strona o podanym adresie nie istnieje



Okolice nauki

Wysokie loty

Prawidowa ocena zdolnoci kandydata na pilota jest wana, gdy kosztowne ksztacenie, dajce potem szanse na dobrze patn prac w lotnictwie cywilnym, jest finansowane przez pastwo z budetu resortu edukacji.
Piotr Kieraciski

  Fot. Piotr Kieraciski Na lotnisku w Jasionce mimo porannej pory raz po raz lduj niedue samoloty. Wyskakuj z nich modzi chopcy w codziennych ubraniach, pomagaj mechanikom spycha maszyny na plac przed hangarem. Tam przy pomocy gbki i wody myj dokadnie kadub i skrzyda maszyn - tak koczy si kady lot studentw pilotau Politechniki Rzeszowskiej. Na hangarze widnieje dumny napis „Aviation Training Center of Rzeszw Technical University” (Orodek Ksztacenia Lotniczego Politechniki Rzeszowskiej).

Teren orodka to okoo 40 hektarw. Kolejne kilkadziesit uczelnia dzierawi od zarzdu lotniska w Jasionce. Janusz Bury, dyrektor OKL, marzy o powikszeniu stanu posiadania orodka. Do OKL naley nie tylko hangar, w ktrym trzymane s samoloty - orodek posiada 20 sprawnych maszyn - ale take budynek dydaktyczno-administracyjny oraz dom studencki „Aviata”. Flota OKL skada si z lekkich „Kolibrw” (to najtasze w eksploatacji maszyny), „Wilgi” i „Socat” oraz wikszych, lepiej wyposaonych, wielosilnikowych „Mew”, ktre lataj take zim. Jest te jeden sprawny AN-2, zuywajcy 150 litrw paliwa na godzin lotu. - Gdy ta maszyna startuje, ja si api za kiesze - mwi dyrektor Bury. Baz szkoleniow uzupeniaj dwa symulatory lotw - umoliwiaj uczenie si pilotau samolotu jednosilnikowego tokowego, wielosilnikowego tokowego oraz turbomigowego - wyposaone w wizualizacj wszystkich lotnisk europejskich, w tym pitnastu opracowan szczegowo multimedialnie.

Codzienne latanie

Z samolotu wanie wysiad Karol Frc. Zaliczy III rok na Wydziale Budowy Maszyn i Lotnictwa PRz. - studenci specjalizacji pilotaowej ksztac si formalnie w tej jednostce. Na samolotach wylata ponad 100 godzin. Ma licencj pilota turystycznego. Przygotowuje si do podniesienia kwalifikacji, tym razem bdzie chodzio o uprawnienia do lotw wedug wskaza przyrzdw. Opowiada, jak wyglda codzienne latanie: - Przed kad seri lotw trzeba zda egzamin, tzw. KTW (kontrol wiedzy teoretycznej), na ktr skada si kilkanacie przedmiotw, m.in.: nawigacja, prawo lotnicze, przepisy wykonywania lotw oraz egzamin z eksploatacji poszczeglnych typw samolotu.

Przed kadym lotem kandydat na pilota omawia z instruktorem zadanie - moe to by koo nad lotniskiem, przelot po zadanej trasie, przelot z midzyldowaniem. Ju na lotnisku sprawdza dziennik pracy samolotu. Nawet jeli dokumenty powiadczaj gotowo maszyny do lotu, pilot osobicie kontroluje stan i jako paliwa. Potem lot, tylko i wycznie taki, jak mwi zadanie uzgodnione z instruktorem. A po ldowaniu - mycie samolotu. Potem jeszcze omwienie z instruktorem wykonania zadania i odpowiednie wpisy w dokumentach przebiegu szkolenia.

Janusz Kluczniak, instruktor pilotau i szef szkolenia w powietrzu w OKL, mwi, e zdarzaj si studenci, ktrzy nie przestrzegaj cile kryteriw lotu okrelonych w zadaniu. Zdarzy si przypadek, e student wyldowa bez wyranej potrzeby na lotnisku po drodze. Takie zachowanie zdyskwalifikowao go jako przyszego pilota zawodowego. OKL zatrudnia 8 instruktorw. Kady z nich, aby utrzyma swe uprawnienia, musi rocznie wylata 200-300 godzin. - Na kad godzin w powietrzu przypada kilka godzin pracy na ziemi - mwi Kluczniak. Ma za sob kilkanacie lat pracy w zawodzie. - Nadal codziennie z radoci id na lotnisko - mwi.

W tym momencie drzwi jego pokoju uchylaj si i mody czowiek woa: - Jutro Tomek leci za granic. To ostatni etap szkolenia w OKL. Loty na pobliskie zagraniczne lotniska w Berlinie, Bratysawie, Wiedniu czy Pradze maj nauczy obycia w midzynarodowym rodowisku lotniczym, w ktrym przyszym pilotom przyjdzie pracowa. Kluczniak podkrela, e szkolenie pilotw ma na celu dokadnie nauczy nie tylko samego latania, ale take wszelkich procedur, ktre naley speni, by skutecznie i bezpiecznie funkcjonowa w lotnictwie cywilnym.

Ostre kryteria

Tradycje szkolenia pilotw w rzeszowskiej uczelni sigaj pocztku lat 90., gdy utworzono Orodek Ksztacenia Lotniczego PRz. Faktycznie orodek funkcjonowa od 1977 roku pod nazw Orodek Szkoleniowy Personelu Lotniczego i podlega - a do czasu wczenia go w struktur PRz. - Ministerstwu Komunikacji i cznoci (nazwa ministerstwa ulegaa w tym okresie zmianom). Od tamtej pory wyksztaci ponad 400 pilotw, w tym okoo 200 od czasu, gdy placwk przeja PRz. Wrd tych pilotw byo okoo 20 kobiet. Obecnie take na pilotau ksztac si 3 kobiety.

Formalnie nie istnieje kierunek studiw lotnictwo, zatem PRz. ksztaci pilotw na kierunku mechanika i budowa maszyn, na specjalnoci lotniczej i specjalizacji pilotaowej. Jest to jedyna uczelnia w Polsce, ktra ksztaci pilotw lotnictwa cywilnego. W 2000 roku uczelnia wraz z Wojskow Akademi Techniczn oraz Politechnikami Warszawsk i Wrocawsk wystpiy o wprowadzenie kierunku lotnictwo i kosmonautyka. Kierunek taki funkcjonowa niegdy - do lat 60. XX w. - w Politechnice Wrocawskiej, ktra prowadzia szereg bada z tego zakresu. Zdaniem prof. Marka Orkisza, dziekana Wydziau Budowy Maszyn i Lotnictwa PRz., jest szansa, e kierunek ten zostanie uruchomiony w nastpnym roku akademickim.

Na kierowanym przez prof. Orkisza wydziale ksztaci si obecnie 3,5 tys. studentw. Specjalno lotnicz wybiera rocznie okoo 140 osb. Ten wybr oznacza zgod na wyjtkowo trudne studia. - Po II roku zostaje tylko 60 osb - stwierdza prof. Orkisz. O ksztacenie na specjalizacji pilotaowej mona aplikowa po III semestrze. Chtnych jest sporo. Aby zosta przyjtym, trzeba mie dobre zdrowie, potwierdzone w specjalistycznych badaniach lekarskich, zda egzamin z jzyka angielskiego. Kandydat na pilota musi mie te dobre wyniki w nauce, redni co najmniej 4. Kandydatw obowizuje pozytywne zaliczenie egzaminu z wiedzy oglnolotniczej (m.in. aerodynamika, mechanika lotw, konstrukcja samolotu, historia lotnictwa). Dobrze widziane jest wczeniejsze dowiadczenie lotnicze kandydata - np. w pilotau, szybownictwie, paralotniarstwie, skokach spadochronowych - zdobyte w aeroklubach. Janusz Kluczniak zauwaa, e na pilota trafiaj osoby, ktre zdobyy wczeniej licencje pilota turystycznego. - Czsto im si to nie naleao - komentuje poziom ich umiejtnoci. Dotychczas przyjmowano na pilota po 15 osb rocznie. W tym roku akademickim po raz pierwszy dano szanse zostania pilotem zawodowym 20 osobom.

System specjalistycznych bada lekarskich pomaga okreli nie tylko stan zdrowia, ale take predyspozycje kandydata do wykonywania zawodu pilota, w tym do nabywania umiejtnoci lotniczych. - Dziki starannej selekcji kandydatw najwyej 1-2 osoby odpadaj w trakcie szkolenia pilotaowego - mwi prof. Orkisz. W najbliszym czasie politechnika ma zamiar naby system OMBAT, sucy do oceny predyspozycji osb do pilotau statkw powietrznych. Urzdzenie i oprogramowanie miaoby by zainstalowane w otwartym niedawno Orodku Szkolenia Szybowcowego PRz. w Bezmiechowej. Prawidowa ocena zdolnoci kandydata na pilota jest wana, gdy kosztowne ksztacenie, dajce potem szanse na dobrze patn prac w lotnictwie cywilnym, jest finansowane przez pastwo z budetu resortu edukacji. Kandydaci na pilotw musz jedynie dooy swoje rodki - cakiem spore, jak na przecitn zasobno studenckiej kieszeni - na niektre egzaminy i opaty za licencje wydawane przez Urzd Lotnictwa Cywilnego. Koszt uzyskania licencji uprawniajcej do latania w trudnych warunkach na samolotach wielosilnikowych to okoo 5 tysicy zotych.

Zawd: pilot

Tymczasem w Jasionce lduj kolejne samoloty. Kocz si wakacje i studenci chc zaliczy kolejne loty. ukasz Pondo ma dzisiejszy lot za sob. Ukoczy II rok studiw i w tym sezonie rozpocz latanie. Oprcz szkole na symulatorze, odby ju 40 godzin lotw na „Kolibrze”. Obraca w rku krek nawigacyjny CR3. Wczeniej lata na szybowcach, by w kadrze juniorw reprezentacji Polski. Uwaa, e dowiadczenie szybowcowe pomogo mu w podjciu lotw na samolotach. Zamierza przez wrzesie wylata jeszcze 10 godzin i zda w tym roku egzamin na licencj pilota turystycznego. Jego zdaniem, najwicej przyjemnoci daj nie loty nad lotniskiem, ale trasy. ukasz ju dwa miesice mieszka w akademiku przy lotnisku. Zdaje sobie spraw, e dla zdobycia umiejtnoci pilotau i upragnionego zawodu, musi powici wszystkie studenckie wakacje.

Aby uzyska licencj pilota zawodowego, student musi wylata 250 godzin. Szkolenie podstawowe koczy si pierwszymi samodzielnymi lotami na zaplanowanej trasie i licencj pilota turystycznego. Drugi rok szkolenia obejmuje zaawansowan radionawigacj podczas samodzielnych lotw na dystansie 600 km z dwoma midzyldowaniami na obcych lotniskach oraz loty nocne. Trzeci rok to loty samodzielne na samolocie jednosilnikowym wedug wskaza przyrzdw, a kolejny - na wielosilnikowej „Mewie” na lotniska zagraniczne. O ile na pierwszym roku szkolenie odbywa si jeszcze w jzyku polskim (- Chcemy, aby kandydaci na pilotw poznali take polsk terminologi lotnicz - mwi Kluczniak.), to od drugiego roku kontynuowane jest ono po angielsku.

Dotychczas absolwenci specjalizacji pilotaowej PRz. uzyskiwali licencje pilota zawodowego z uprawnieniami do lotw na samolotach wielosilnikowych wedug wskaza przyrzdw. Takie uprawnienia nie byy wystarczajce do podjcia pracy w liniach lotniczych. Od tego roku akademickiego bd mieli szans uzyska tzw. zamroon licencj pilota liniowego. Oznacza to zdanie teoretycznego egzaminu na pilota liniowego. Przygotowuj ich do tego wiczenia lotw zaogowych na symulatorze. Na zdanie egzaminu praktycznego maj potem 7 lat. Musz przez ten czas wylata w zaodze wieloosobowej 1,5 tys. godzin.

Aby nie straci uprawnie, piloci co jaki czas musz odnawia swe licencje. Wie si to z kolejnymi szkoleniami i egzaminami, co daje OKL szans na utrzymanie kontaktu ze swymi absolwentami oraz zarobienia pienidzy na komercyjnych szkoleniach.


Dbliska „Szkoa Orlt”

Elita

  Fot. Piotr Kieraciski Jedyn uczelni ksztacc pilotw wojskowych jest w naszym kraju Wysza Szkoa Oficerska Si Powietrznych w Dblinie. Piloci to tylko niewielka cz ksztaconych tu kadr, jednak - najbardziej elitarna. W br. o miejsce w tym gronie aplikowao 1,5 tys. osb na 40 miejsc. Nie podaj tego statystyki ministerstwa edukacji, ale to chyba najwyszy, z jakim mamy w Polsce do czynienia, wskanik chtnych przypadajcych na jedno miejsce na studiach. Kandydaci przechodz specjalistyczne dwudniowe badania lotniczo-lekarskie w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej. Wrd bada s m.in. prby odpornoci na przecienia. W wirwce poddaje si kandydatw przyspieszeniom rzdu 5-6 g. Potem musz przej badania na JAPETUSIE - specjalnym symulatorze do badania predyspozycji do zawodu pilota. Do waciwych egzaminw przeszo w tym roku tylko 150 osb (10 proc. kandydatw). Egzamin skada si z testw z matematyki, fizyki, jzyka angielskiego oraz sprawnoci fizycznej. Jest te rozmowa kwalifikacyjna. Aby j pozytywnie zaliczy, trzeba by pasjonatem lotnictwa i przekona komisj o swej silnej motywacji do zawodu pilota wojskowego. Dodatkowo punktowane s wczeniejsze dowiadczenia lotnicze: skoki spadochronowe, samodzielne naloty (wylatane godziny) na szybowcach i samolotach. Mimo tak starannej i wymagajcej procedury kwalifikacyjnej, od 8 do 12 proc. studentw nie koczy szkolenia pilotaowego.

Czterdziestu szczliwcw - poow stanowi zazwyczaj absolwenci Oglnoksztaccego Liceum Lotniczego w Dblinie - ktrzy dostali si na pilota, na pocztku trafia na „unitark”, czyli 6-tygodniowe podstawowe szkolenie wojskowe. Dotychczas musieli w jej czasie wykonywa skoki spadochronowe. Teraz uczelnia wprowadza nowy program ksztacenia. Nie bd to ju studia inynierskie, ale magisterskie, prowadzone wsplnie z Politechnik Warszawsk, ktra posiada odpowiednie uprawnienia i kadry. Zamiast 4 lat, przyszli piloci wojskowi bd si ksztaci 5 lat, uzyskujc tytu magistra inyniera. Skakanie na spadochronie rozpocznie si od II roku. W trakcie studiw kady musi zaliczy 10 skokw. Innym obowizkowym wiczeniem jest katapultowanie: najpierw na symulatorze pneumatycznym (na fot.) przy przecieniu 3 g, a potem na UTKZ - urzdzeniu, ktre wyrzuca fotel przy pomocy adunku wybuchowego, podobnie, jak w prawdziwym samolocie, przy przecieniu 10 g (kady musi wykona w trakcie studiw 4 takie katapultowania, w tym jedno przed pierwszym lotem). Zadaniem tego wiczenia jest przeamanie strachu przed katapultowaniem. W jednej z sal dbliskiej „Szkoy Orlt” stoj dwa wyrzucone przez katapult z samolotw fotele lotnicze. Oba uratoway ycie swoim uytkownikom, o czym informuj umieszczone na nich napisy. Katapultowanie to jeden z elementw szkolenia z ratownictwa wysokociowego, na ktre skadaj si m.in. opuszczanie samolotu (w tym katapultowanie), zachowanie po wyldowaniu, przetrwanie w wodzie. Piloci wojskowi regularnie wicz na urzdzeniach, ktre doskonal ich predyspozycje i umiejtnoci znoszenia duych przecie. S to lupping, koo reskie i yroskop.

Latanie na samolotach przyszli piloci rozpoczynaj od drugiej poowy II roku ksztacenia. Przed pierwszym lotem czeka ich 40 godzin „latania” na symulatorze. Uczelnia posiada 3 symulatory. Jeden to proste urzdzenie treningowe do lotw na turbomigowym „Orliku” (PZL 130), 2 kolejne to kompleksowe symulatory lotu: pierwszy „udaje” „Orlika”, a drugi odrzutow „Iskr” (TS 11), ktra wci stanowi podstaw szkolenia polskich pilotw wojskowych. Piloci migowcw te maj do dyspozycji odpowiedni symulator, a potem lataj na Mi 2 (ta konstrukcja ma szans by wkrtce zastpion przez nowoczeniejszy SW 4). Wszystkie symulatory maj wbudowan wizualizacj okolic dbliskiego lotniska wojskowego oraz kilku innych terenw.

Dotychczas piloci samolotw musieli wylata w trakcie studiw 350 godzin. Zgodnie z nowym programem studiw, bd musieli zaliczy 230 godzin nalotu. Zaczynaj szkolenie na „Orlikach”, jednak zasadnicza cz szkolenia odbywa si na odrzutowych „Iskrach”. Na tych maszynach nie mona ju lata w zwykym mundurze. onierze musz stosowa specjalne kombinezony, ktre reguluj cinienie i zapewniaj waciwe dotlenienie organizmu podczas ogromnych przecie. Piloci migowcw musz mie 250 godzin nalotu. Kady musi zaliczy loty w VFR (visual flight regime), czyli dobrych warunkach pogodowych oraz IFR (instrumental flight regime), czyli przy sabej widocznoci. Piloci wojskowi szkoleni s take w pewnych elementach akrobacji powietrznych, niezbdnych do prowadzenia walki: unikania ataku przeciwnika oraz cigania go. Oczywicie, musz take umie zwalcza cele powietrzne i naziemne. Zwalczanie celw powietrznych wicz przy pomocy fotokarabinw. Do celw naziemnych na poligonach strzelaj z dziaek 23 mm, niekierowanych pociskw rakietowych oraz bombarduj je bombami do 50 kg. Rezultatem szkolenia jest licencja pilota wojskowego III klasy. Dalsze kwalifikacje piloci uzyskuj ju w jednostkach wojskowych, do ktrych otrzymuj przydzia. Piloci wojskowi to elita. aden z nich nie sprawdza osobicie stanu paliwa w swojej maszynie ani nie myje jej po odbytym locie. Od tego jest obsuga naziemna.

WSOSP ksztaci take kobiety. Na najbliszy rok akademicki na pilota przyjto 2 kobiety. Dotychczas dbliska „Szkoa Orlt” wyksztacia 2 panie na pilotw odrzutowcw oraz kilka na pilotw migowcw.

(pik)

Forum Akademickie Page Not Found - Forum Akademickie

Błąd 404 - Strona o podanym adresie nie istnieje