)
Na Kielecczynie pamita si o Stanisawie Staszicu. Bywa tu wiele razy podrujc w poszukiwaniu z kopalin, badajc jaskinie, interesujc si gospodark i yciem spoecznym, etnografi, glebami i kopalniami rud elaza. Wystawiono mu pomniki w Kielcach i Starachowicach. W Skarysku-Kamiennej, obok Muzeum im. Ora Biaego, take istnieje pomnik ku czci tego uczonego, dziaacza politycznego i spoecznego.
Stanisaw Staszic (1755-1826) urodzony w Pile, zasuony dla rozwoju Kielecczyzny, „ojciec geologii polskiej”, uczony, pisarz polityczny, dziaacz gospodarczy, zaoy Towarzystwo Przyjaci Nauk, Szko Akademiczno-Grnicz, by twrc Staropolskiego Okrgu Przemysowego, autorem Ziemiordztwa gr dawnej Sarmacji. Zaoona z jego inicjatywy w 1816 r. szkoa Akademiczno-Grnicza w Kielcach staa si zalkiem istniejcej do dzi Akademii Grniczo-Hutniczej w Krakowie. Jako urzdnik Wydziau Przemysu, Kunsztw i Handlu w rzdzie Krlestwa Polskiego zorganizowa w Kielcach Gwn Dyrekcj Grnicz, zajmujc si kopalnictwem rud metali i wykorzystaniem ich w miejscowych zakadach przemysowych. Staszic zna doskonale teren, jego histori i kultur, geologi, grnictwo, prawo. By wic urzdnikiem wszechstronnym. W wielu podkieleckich wioskach mona oglda pozostaoci dawnych zakadw hutniczych i grniczych, ktre byy dzieem tego wybitnego uczonego i organizatora ycia gospodarczego.
Pomnik skada si z ustawionego na wysokim postumencie odlewu popiersia, ktrego autorem jest Pawe Maliski (1790-1853). Umieszczona na cokole tablica upamitnia ksidza Staszica jako wsptwrc Staropolskiego Okrgu Przemysowego. Pomnikiem opiekuje si Towarzystwo Staszicowskie przy PTTK.
(fig)