Opole
Od nowego roku akademickiego w Uniwersytecie Opolskim zainaugurowano studia prawnicze. Instytut Prawa i Administracji powsta w 1996 r. Od 1999 prowadzone s studia w zakresie administracji. W padzierniku 2003 zdecydowano o uruchomieniu studiw prawniczych. Midzywydziaowy Instytut Prawa i Administracji zatrudnia 56 nauczycieli akademickich, w tym: 16 samodzielnych pracownikw naukowych, 20 doktorw i 20 magistrw. Na pierwszy rok kierunku prawa przyjto 70 osb, na administracj - 45 osb. Prof. Stanisaw Kochman, dziekan Wydziau Filologicznego UO przedstawi plany powoania w opolskiej Alma Mater kierunku romanistyka, a niebawem take filologii klasycznej.
)
Kielce
Podczas inauguracji nowego roku akademickiego w Akademii witokrzyskiej im. Jana Kochanowskiego tytu doktora honoris causa otrzyma prof. F. Ziejka, wybitny badacz literatury polskiej XIX i XX wieku, problemw wiadomoci zbiorowej Polakw w epoce zaborw oraz stosunkw literackich polsko-francuskich. Jego dorobek naukowy zawarty jest w ponad 150 publikacjach, w tym blisko 20 ksikach, ktrych jest autorem lub redaktorem. Uczony peni funkcj rektora Uniwersytetu Jagielloskiego i przewodniczcego KRASP. Prof. Ziejka jest czonkiem PEN Clubu Polskiego oraz Polskiej Akademii Umiejtnoci. Odznaczony przez premiera Republiki Francuskiej Palmami Akademickimi. Jest to trzeci doktorat honorowy prof. Ziejki, a pierwszy przyznany przez Akademie witokrzysk.
)
Szczecin
Niedawno oddano do uytku now siedzib Wydziau Humanistycznego Uniwersytetu Szczeciskiego. Budynek ma powierzchni uytkow ponad 12 tys. m2 i kubatur 62 510 m3. Bdzie on suy instytutom: politologii, socjologii, filozofii oraz Katedrze Psychologii, bibliotece i dziekanatom studiw. Najwaniejsz czci obiektu jest Centrum Kongresowe z nowoczenie wyposaon sal audytoryjn na 749 osb. Do auli przylegaj 4 mniejsze sale wykadowe na 100 osb, sale tumaczy i obsugi technicznej. Wszystkie sale s klimatyzowane oraz wyposaone w nowoczesny sprzt audiowizualny. Inwestycja zostaa sfinansowana ze rodkw MENiS, MNiI, kontraktu wojewdzkiego oraz rodkw wasnych uczelni.
)
Gdask
Godno doktora honoris causa Politechniki Gdaskiej otrzymali 6 padziernika prof. L. Kieres, prezes Instytutu Pamici Narodowej, profesor UWr., oraz prof. L. Kobyliski z PG. Senat PG wyrni prof. Kieresa za konsekwentn realizacj ideaw bliskich rodowisku akademickiemu, a w szczeglnoci za denie do obiektywizmu historycznego, walk z faszywymi interpretacjami naukowymi dziejw RP, a take realizacj powszechnego prawa do wolnoci. Prof. Kobyliski jest autorem ok. 120 publikacji dotyczcych statecznoci statkw, 3 pozycji ksikowych z zakresu oporw napdu okrtw. By inicjatorem i budowniczym Orodka Bada Modelowych oraz Orodka Fundacji Bezpieczestwa eglugi i Ochrony rodowiska nad Jeziorem Silm w Iawie, gdzie ksztac si na specjalistycznych kursach z zakresu manewrowania okrtem kapitanowie i piloci morscy z caego wiata.
)
Rzeszw
W dniach 8-10 padziernika w siedzibie Zamiejscowego Wydziau Administracyjno-Prawnego w Rzeszowie przemyskiej Wyszej Szkoy Administracji i Zarzdzania pod hasem „Czterdzieci lat Kodeksu cywilnego” odby si Oglnopolski Zjazd Cywilistw. Okazj do spotkania byo m.in. 40-lecie wejcia w ycie Kodeksu cywilnego. Podczas konferencji mwiono m.in. o pierwotnym ksztacie „Kodeksu cywilnego”, zmianach w nim przeprowadzanych przez ostatnie 40 lat, problematyce konsumenta, wasnoci, umowy cywilnoprawnej, podmiotach stosunkw cywilnoprawnych. Spotkanie nawizywao do odbywajcych si niegdy spotka cywilistw. Ostatni Zjazd Integracyjnym Cywilistw zorganizowa Wydzia Prawa i Administracji UMCS w lipcu 1972 r.
d
W dniach 11-12 padziernika odbya si konferencja „Fenomen getta dzkiego 1940-1944”, zorganizowana przez Katedr Historii Polski Najnowszej Uniwersytetu dzkiego. Referaty dotyczyy m.in.: spoecznoci ydowskiej w odzi, typologii gett w okupowanej Polsce, powstania i organizacji getta w odzi oraz warunkw ycia w getcie, rnych reakcji ydw na pobyt w gettach i polityk Niemcw na przykadach postaci Chaima Rumkowskiego i Hansa Biebowa oraz rabiego Abrahama Kriegera, organizacji modzieowych w gettcie czy w kocu - stosunku ludnoci aryjskiej wobec getta.
)
Gdask
13 padziernika wrczono roczne stypendia 37 studentom i 5 doktorantom PG, ufundowane przez przedsibiorstwa. Polpharma S.A. ufundowaa warte 60 tys. z stypendia dla 5 studentw i 5 doktorantw. Grupa LOTOS ufundowaa stypendia dla 10 studentw i 5 doktorantw oraz nagrody za najlepsz prac magistersk i doktorsk. W sumie najlepsi studenci i doktoranci otrzymaj od firmy w cigu najbliszego roku prawie 100 tys. z. Dla najwikszej liczby studentw - 13 z Wydziau Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki i 4 z innych wydziaw PG - ufundowaa stypendia firma Intel Technology Poland, ktra na stworzenie funduszu stypendialnego przeznaczya 200 tys. z. Spka Jabil Circuit ufundowaa warte 20 tys. z stypendia dla 5 studentw WETI. Stypendium studenckie wynosi rednio 400 z, natomiast doktoranckie - 800 z miesicznie.
Krakw
14 padziernika Akademia Pedagogiczna im. Komisji Edukacji Narodowej nadaa tytu doktora honoris causa prof. W. Wrzesiskiemu z Uniwersytetu Wrocawskiego. Uczony to wytrawny badacz dziejw XIX i XX wieku, ceniony niemcoznawca, autor 800 publikacji, w tym kilkudziesiciu ksiek, fundamentalnych w polskiej historiografii XIX i XX wieku. By promotorem dziesitkw doktoratw i setek magisteriw. Wielu jego uczniw uzyskao tytuy profesora. Peni m.in. funkcje rektora UWr. i prezesa Polskiego Towarzystwa Historycznego. Doktorat h.c. nada mu wczeniej Uniwersytet Opolski. Jest laureatem subsydium profesorskiego Fundacji na rzecz Nauki Polskiej.
Gdask
14 padziernika wmurowano akt erekcyjny budowy gmachu Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdaskiego. rodki finansowe na inwestycj - 23 mln z - pochodz z Komitetu Bada Naukowych. Koncepcj urbanistyczno-architektoniczn rozbudowy budynku Wydziau Biologii Geografii i Oceanologii przygotowaa pracownia Arch-Deco, wykonawc jest firma Polnord S.A. W nowym budynku Instytutu Oceanografii znajd si laboratoria i pracownie, audytorium, sala ekspozycyjna oraz dwukondygnacyjny podziemny parking na 67 miejsc. Na parterze usytuowana bdzie m.in. sala audytoryjna na 220 osb oraz hol przewidziany take jako cz ekspozycyjna. Powierzchnia uytkowa to 7205,6 m2. Brya budynku uksztatowana zostaa wedug artykulacji poziomej, charakterystycznej dla najwietniejszych przykadw gdyskiej architektury midzywojennej.
Krakw
W Dniu Komisji Edukacji Narodowej prof. F. Ziejka, rektor UJ, wrczy Nagrod im. Hugona Kotaja za wkad w popularyzacj wiedzy w rodowiskach szkolnych oraz Nagrod „Pro Arte Docendi” za mistrzostwo w sztuce przekazywania wiedzy studentom. Laureatami Nagrody Kotaja zostali: prof. Jadwiga Kowalikowa, dr Anna Janus-Sitarz i dr Witold Bobiski z Wydziau Filologicznego UJ. Nagrod „Pro Arte Docendi” otrzymali prof. Tomasz Gizbert-Studnicki (Wydzia Prawa i Administracji UJ), prof. Rawe Idziak (Wydzia Matematyki i Informatyki) oraz prof. Jacek Pietrzyk (Wydzia Lekarski).
Opole
W dniach 21-23 padziernika odbya si konferencja naukowa „Polska polityka komunikacyjno-jzykowa wobec wyzwa XXI wieku”, zorganizowana przez Rad Jzyka Polskiego przy Prezydium PAN, Komitet Jzykoznawstwa PAN, Towarzystwo Kultury Jzyka oraz Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu Opolskiego. Zdaniem uczestnikw, organy pastwowe, ktre odpowiadaj za polityk jzykow, powinny korzysta z pomocy instytucji jzykoznawczych. Zaproponowano wzmocnienia pozycji jzykw mniejszoci narodowych jako rodkw transmisji i rozwoju ich kultur. Wskazano, e naley podj starania na rzecz uznania jzyka polskiego za jeden z jzykw roboczych UE. Zaproponowano, by wydawane w Polsce ze rodkw publicznych ksiki i czasopisma w obcych jzykach miay streszczenia w jzyku polskim. Na lekcjach jzyka polskiego naley nauce o jzyku i wyrabianiu sprawnoci jzykowej zapewni mocniejsz pozycj ni nauce o literaturze i kulturze.
)
Krakw
W dniach 21-22 padziernika w Instytucie Inynierii i Gospodarki Wodnej Politechniki Krakowskiej odbyo si posiedzenie Europejskiej Sieci Organizacji Badawczych Czystej Wody (EurAqua). Sie EurAqua, utworzona w 1993 r., zrzesza przedstawicieli pastw czonkowskich UE oraz Norwegii i Szwajcarii. Od maja biecego roku Polska jest penoprawnym czonkiem tej organizacji. Celem sieci jest wspieranie rozwoju europejskich bada, dotyczcych wody i propagowanie ich wynikw w skali kontynentu, by w sposb istotny wzmocni naukowe podstawy zarzdzania wod w Europie.
Warszawa
21 padziernika tytu doktora honorowego Uniwersytetu Warszawskiego otrzyma Vaclav Havel, byy prezydent Czechosowacji i Republiki Czeskiej, dziaacz polityczny, dramatopisarz, eseista. - W poczcie doktorw honorowych Uniwersytetu Warszawskiego jest wiele wybitnych postaci, ale trzeba by dugo szuka drugiej tak zasuonej dla kultury, dla nauki i dla Europy jak Vaclav Havel - powiedzia prof. Piotr Wgleski, rektor UW. Prof. Henryk Samsonowicz w laudacji przedstawi Havla jako „czowieka tworzcego wzorce postpowania, ktremu wiele zawdziczaj Polacy, walczcy o ycie w godnoci, ludzie cenicy pryncypia etyki i spoecznoci akademickie w wielu krajach”.
)
Lublin
22 padziernika doktoraty honorowe UMCS otrzymao dwoje wybitnych uczonych. Prof. A. Wierzbicka z Uniwersytetu w Canberra (Australia) jest wiatowej sawy lingwistk, ukazujc w swych pracach gbokie zwizki jzyka, umysu i kultury. Uczona poszukuje elementw uniwersalnych w rnych jzykach wiata. Prof. S. Walto jest wybitnym prawnikiem z Uniwersytetu Jagielloskiego, znakomitym badaczem procesu karnego. Pooy te due zasugi dla ochrony dziedzictwa uniwersyteckiego jako dyrektor Muzeum UJ w Collegium Maius. Uczony jest czonkiem PAN i PAU.
d
Midzyresortowy Instytut Techniki Radiacyjnej Politechniki dzkiej nawiza wspprac z Massachusetts Institute of Technology (MIT). Z propozycj realizacji wsplnego projektu wystpili naukowcy amerykascy, ledzcy na bieco publikacje pracownikw MITR. Naukowcy z obu orodkw wystpili ze wsplnym wnioskiem w konkursie na projekty badawcze finansowane przez NATO i otrzymali fundusze na realizacj projektu, dotyczcego nano-, mikro- i makroskopowych hydroeli polimerowych zdolnych do reagowania na zewntrzne bodce, takie jak zmiany temperatury, skadu chemicznego otoczenia, pola elektrycznego itp. Takie materiay znajd w niedalekiej przyszoci zastosowanie w medycynie, np. jako ukady do kontrolowanego uwalniania lekw, a nawet elementy sztucznych organw.
Krakw
23 padziernika odbyy si IX Akademickie Mistrzostwa Polski w Programowaniu Zespoowym. Organizatorem zawodw by Instytut Informatyki Uniwersytetu Jagielloskiego. W rywalizacji wzio udzia 48 trzyosobowych zespow z 18 szk wyszych. Organizatorzy przygotowali 10 zada, tak trudnych, e poowa uczestnikw nie rozwizaa adnego zadania. Tylko 24 druyny rozwizay jakiekolwiek zadanie, w tym a 12 zespow tylko 1 zadanie. I miejsce zaja, rozwizujc 7 zada, druyna z Wydziau Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego w skadzie: Marcin Michalski, Pawe Parys i Bartomiej Romaski. II miejsce zaja druyna z AGH (4 zadania), a III - kolejna druyna z MIiM UW (3 zadania).
)
Lublin
23 padziernika doktoraty honorowe UMCS otrzymali dwaj wybitni uczeni. Prof. A.B. Legocki, prezes Polskiej Akademii Nauk, jest znakomitym biochemikiem i biologiem molekularnym. Przez wiele zwizany by z Wysz Szko Rolnicz w Poznaniu, gdzie w wieku zaledwie 38 lat uzyska tytu profesora. Potem kierowa Instytutem Chemii Bioorganicznej PAN. Jest doktorem honorowym AR w Poznaniu i SGGW w Warszawie. Prof. G. Oquist jest sekretarzem generalnym Krlewskiej Szwedzkiej Akademii Nauk, wybitnym fizjologiem rolin. Jest autorem odkrywczych prac nad adaptacj rolin do stresowych warunkw ycia. Bada zmiany struktury i funkcji aparatu fotosyntetycznego rolin w warunkach stresu termicznego i wietlnego. Jest autorem ponad 150 publikacji. Naley do najczciej cytowanych uczonych w dziedzinie nauk przyrodniczych.
Wrocaw
23 padziernika w Politechnice Wrocawskiej w ramach oglnopolskiego projektu „Jakie pastwo?” odbya si debata nad tez „Ordynacja wikszociowa z jednomandatowymi okrgami wyborczymi powinna zastpi obecn ordynacj”, zorganizowana wedug zasad podobnych do synnych debat oxfordzkich. Mwcami popierajcymi tez byli: Przemysaw Adamowicz, student PWr., dr Adrian Jaszewski (UWr.), Igor Brudnowski, student Uniwersytetu Szczeciskiego i prof. Jerzy Przystawa (Ruch Obywatelski na rzecz JOW). W opozycji to tezy byli: Aleksandra Wolska (Stowarzyszenie „Szkoa Liderw”) i modzie ze Stowarzyszenia Modzi Demokraci: Anna amed, Piotr Grudziski i Tomasz Jankowski. Publiczno uznaa, e zwyciy zesp popierajcy jednomandatowe okrgi wyborcze. W kolejnych debatach z cyklu „Jakie pastwo?” w PWr. dyskutowano nad tezami: „Progresywny system podatkowy jest niesprawiedliwy spoecznie” i „Polska stracia na przystpieniu do UE”.
Lublin
Niedawno oddano do uytku nowy budynek Wydziau Humanistycznego UMCS. Autorem projektu jest S. Fijakowski, a wykonawc firma MITEX z Kielc. Wielobryowy obiekt ma od 2 do 6 piter. Powierzchnia budynku to 13 969 m2, za kubatura - 63 180 m3. Tym samym jest to najwikszy dydaktyczny obiekt UMCS. Na razie oddano do uytku ponad 10 tys. m2. W obiekcie znalazy siedzib: dziekanat, biblioteka wydziaowa, wikszo pracowni i zakadw naukowych. W stanie surowym jest na razie cz audytoryjna budynku. Obecnie na Wydziale Humanistycznym UMCS ksztaci si ponad 6 tys. studentw. Uroczysto oddania obiektu do uytku towarzyszya uroczystociom z okazji 60-lecia UMCS. Z tej okazji uniwersyteckie muzeum zorganizowaa okolicznociow wystaw.
)
Krakw
25 padziernika na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej rozstrzygnito konkurs „Architektura Betonowa 2004”. Jest on efektem wsppracy Instytutu Projektowania Architektonicznego PK oraz firmy Polski Cement Sp. z o.o., ktra sponsoruje nagrody finansowe. Ide konkursu jest skierowanie uwagi na poszukiwanie waciwej relacji pomidzy betonem a ksztatem architektury. Na konkurs nadesano 19 prac dyplomowych z 4 wydziaw architektury politechnik: Warszawskiej, dzkiej, Wrocawskiej i Krakowskiej. Przyznano 3 rwnorzdne nagrody i 5 wyrnie. Laureatem I nagrody zosta arch. Tadeusz Bienias (WA PW) za prac „Nowa siedziba Katolickiej Agencji Informacyjnej”, ktrej promotorem jest prof. Stefan Kuryowicz.
)
Czstochowa
26 padziernika Uniwersytet Technologiczny - Moskiewski Instytut Stali i Stopw nada tytu doktora honoris causa prof. Henrykowi Dyi (na fot. z prawej), rektorowi Politechniki Czstochowskiej. Uczony karier naukow powici problematyce teorii i technologii walcowania na gorco i na zimno, w tym materiaw bimetalowych, teorii i technologii procesw przerbki plastycznej metali z wykorzystaniem energii materiaw wybuchowych, plastometrycznym badaniom metali i stopw, modelowaniu i automatyzacji procesw przerbki plastycznej materiaw metalicznych. Jest autorem ponad 420 publikacji naukowych. W 2001 r. prof. Dyja otrzyma tytu Akademika Honorowego Akademii Nauk Szk Wyszych Ukrainy, a take tytu doktora h.c. Narodowej Akademii Metalurgicznej Ukrainy w Dniepropietrowsku.
Warszawa
Prof. Andrzej Wierzbicki z Politechniki Warszawskiej otrzyma Nagrod im. Tomasza Hofmokla, przyznawan przez Naukow Akademick Sie Komputerow (NASK) za propagowanie idei spoeczestwa informacyjnego. Prof. Wierzbicki zosta wyrniony za zaangaowanie w tworzenie miejskich sieci komputerowych w Polsce i za upowszechnianie wiedzy dotyczcej zwizku midzy rozwojem spoeczestwa a wykorzystaniem nowoczesnych technologii teleinformatycznych. Prof. Wierzbicki by przez wiele lat dyrektorem Instytutu cznoci, pracowa te w Midzynarodowym Instytucie Analizy Systemowej w Laxenburgu koo Wiednia. Zaangaowa si w tworzenie infrastruktury sieci komputerowych dla rodowiska naukowego i akademickiego.
)
Pozna
27 padziernika prof. A. Fettweis z Uniwersytetu Technicznego w Eindhoven w Holandii zosta doktorem honoris causa Politechniki Poznaskiej. Laureat jest wybitnym specjalist w dziedzinie informatyki i przetwarzania sygnaw. wiatow saw przynioso profesorowi opracowanie w 1971 r. nowej klasy systemw cyfrowych do filtracji sygnaw, tzw. cyfrowych filtrw falowych (wave digital filters). Oglna teoria cyfrowych filtrw falowych staa si podstaw opracowanej przez A. Fettweisa nowej klasy metod numerycznych rozwizania czstkowych rwna rniczkowych, przyczynia si do nowego spojrzenia na tak fundamentalne pojcie jak czasoprzestrze. To 25. honorowy doktorat w PP.
Opole
W 2002 r. Politechnika Opolska otrzymaa kompleks koszarowy o powierzchni ok. 9 ha z kilkudziesicioma budynkami. Te, ktre mona przeznaczy na obiekty dydaktyczne maj ok. 20 tys. m powierzchni, a obiekty gospodarcze ok. 10 tys. m. Modernizacja i przystosowanie obiektw na II kampus PO przebiegnie w trzech etapach. Pierwszy obejmie budow zaplecza dydaktycznego i hali sportowej dla Wydziau Wychowania Fizycznego i Fizjoterapii, drugi - adaptacj obiektw dla rektoratu i administracji centralnej, w tym now aul, Bibliotek Gwn oraz Studium Jzykw Obcych. Ostatni etap to adaptacja obiektw dla Wydziau Elektrotechniki i Automatyki. Koszt realizacji pierwszego etapu inwestycji to ok. 22,6 mln z. Dofinansowanie zadania ze rodkw europejskich wyniesie 13,5 mln z. Pozostae koszty pokryje MENiS - ponad 3 mln z - oraz uczelnia ze rodkw wasnych.
Wrocaw/Pecs
Prof. B. Banaszak, prawnik konstytucjonalista z Uniwersytetu Wrocawskiego, otrzyma 4 listopada tytu doktora honoris causa Uniwersytetu w Pecs. Wgierska uczelnia uhonorowaa polskiego uczonego w uznaniu jego dorobku w dziedzinie prawa porwnawczego i za udzia w licznych konferencjach i programach badawczych realizowanych przez wydziay. Uczony jest autorem ponad 200 publikacji naukowych. Doktorat h.c. prof. Banaszaka jest 16 nadanym z inicjatywy Wydziau Prawa Uniwersytetu w Pecsu po 1945 r. Jest to druga w historii uczelni promocja Polaka, bowiem w 1967 r. wyrnienie to otrzyma prof. Kazimierz Opaek z UJ.
)
Pozna
4 listopada Politechnika Poznaska obchodzia 85-lecie wyszego polskiego szkolnictwa technicznego w Poznaniu. W roku 1919 powstaa tam Pastwowa Wysza Szkoa Budowy Maszyn, zalek dzisiejszego Wydziau Budowy Maszyn i Zarzdzania obecnej politechniki. Dzi na wydziale tym ksztaci si ponad 4 tys. studentw. Jubileusz obchodzi rwnie najwikszy wydzia PP - Wydzia Elektryczny, na ktrym ksztaci si 4,7 tys. Powsta 75 lat temu, kiedy przeksztacono Pastwow Wysz Szko Budowy Maszyn na Pastwow Wysz Szko Budowy Maszyn i Elektrotechniki z dwoma wydziaami. Dopiero w 1955 roku uczelnia uzyskaa status politechniki. Obecnie w PP ksztaci si 20 tys. studentw.
Warszawa/Duisburg
10 listopada prof. Leszek Balcerowicz, prezes NBP, byy wicepremier i minister finansw RP, autor najwaniejszych reform gospodarczych w naszym kraju, otrzyma w Uniwersytecie im. Georga Mercatora w Duisburgu doktorat honoris causa. Niemiecka uczelnia postanowia uhonorowa prof. Balcerowicza za wkad w rozwj nauk ekonomicznych oraz ich umiejtne zastosowanie w praktyce gospodarczej. Pocztki wsppracy prof. Balcerowicza z Uniwersytetem w Duisburgu sigaj koca lat 70. Jako adiunkt w SGPiS by on aktywnym czonkiem polsko-niemieckiej grupy modych ekonomistw. Jest to ju dwunasty doktorat h.c. w karierze prof. Balcerowicza.
Warszawa
Ponad 150 polskich obiektw geologicznych - pomnikw przyrody nieoywionej - zostao zgoszonych z inicjatywy Instytutu Ochrony Przyrody PAN do Europejskiej Asocjacji Ochrony Dziedzictwa Geologicznego ProGeo. S to m.in.: fragmenty wybrzea, klify, wydmy, moreny lodowcowe, stare torfowiska, jaskinie, wielkie gazy narzutowe, kratery meteorytowe, odsonicia starych ska, a take stanowiska paleontologiczne ze skamieniaymi szcztkami danej fauny i flory. Znajd si one na licie europejskiego dziedzictwa geologicznego. Polska zgasza take do ProGeo projekty trzech geoparkw: uk Muakowa, organizowany wsplnie z Niemcami po obu brzegach Nysy uyckiej oraz Park Pieniski i Jurajski - z unikatowymi skali europejskiej formami geologicznymi.
Warszawa/Santa Clara
W dniach 11-12 listopada w Santa Clara w Kalifornii odbyy si midzynarodowe zawody programowania komputerowego TopCoder 2004. Zwycizc indywidualnym zosta Tomasz Czajka, student Wydziau Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego. Wrd 24 finalistw, ktrzy przeszli 3-stopniowe eliminacje, znalazo si a 4 studentw WMIiM UW. W klasyfikacji generalnej szk wyszych biorcych udzia w konkursie Uniwersytet Warszawski znalaz si na trzecim miejscu po Massachusetts Institute of Technology i Uniwersytecie Stanforda. W klasyfikacji pastw Polska uplasowaa si na drugim miejscu, tu za USA.
Toru
W ramach projektu Unii Europejskiej „Infrastruktura spoeczestwa informacyjnego” Biblioteka Gwna Uniwersytetu Mikoaja Kopernika oraz Kujawsko-Pomorskie Konsorcjum Bibliotek Naukowych otrzymay z funduszy strukturalnych UE 727 tys. z. na tworzenie biblioteki cyfrowej, ktra przez Internet umoliwi mieszkacom szybki dostp do rde opisujcych histori ich regionu, a take do dokumentw wspomagajcych dydaktyk (skryptw, artykuw). W ramach realizacji projektu powstan 3 nowoczesne pracownie digitalizacji zbiorw, ktre bd skanowa kilka tysicy obiektw rocznie. Najwiksza umiejscowiona bdzie w UMK. Kujawsko-Pomorskie Konsorcjum Bibliotek Naukowych powstao we wrzeniu 2003 roku. W jego skad - obok UMK, byej Akademii Medycznej i Akademii Bydgoskiej - weszy rwnie bydgoskie akademie: Muzyczna i Techniczno-Rolnicza.
Opracowa Piotr Kieraciski
Wsppraca: Czstochowa - Danuta Kulesza, Gdask - Beata Czechowska-Derkacz, Beata Orzaewska, Kielce - Ryszard Biskup, Krakw - Elbieta Barowa, Leszek liwa, Lublin - Elbieta Mulawa-Pacho, d - Ewa Chojnacka, Jadwiga Janik, Opole - Beata Zaremba, Krzysztof Sawiski, Barbara Stankiewicz, Pozna - Iwona Kawiak, Rzeszw - Adrian Zub, Szczecin - Paulina Olechowska, Toru - Kinga Nemere-Czachowska, Warszawa - Andrzej Markert, Wrocaw - Kazimiera Dbrowska, Maria Kisza.
Tradycje naukowe w Polsce s bardzo rachityczne. Najwiksi uczeni, ktrzy urodzili si na ziemiach polskich (np. Maria Skodowska-Curie) osignli sukcesy za granic. Wyczynowa nauka narodzia si w naszym kraju dopiero w XX wieku, a jej rozwj by przerwany przez drug wojn wiatow. Polsk kultur i ycie intelektualne zdominoway dziedziny humanistyczne. (...)
Tematyka naukowa jest nieobecna w mediach. Nie ma adnego programu na ten temat w telewizji, publiczne radio edukacyjne BIS przestawio si na lansowanie muzyki modzieowej, wikszo gazet albo nie interesuje si nauk, albo myli ja z technik, albo informuje w tonie sensacji (...)
Przyznawanie si do ignorancji w dziedzinie nauk cisych nie tylko nie wyklucza z dobrego towarzystwa, ale jest mantr powtarzan przy kadej okazji przez wielu „luminarzy” i znane osoby. (...) Polski dyskurs publiczny, ton intelektualnych sporw, sposb argumentacji w debatach publicznych, poziom argumentw cierpi z powodu wyjaowienia wynikajcego z nieobecnoci osb o innym (cisym) treningu intelektualnym. Rzeczywisto jawi si jako co nieracjonalnego, magicznego, a debata czsto spada do poziomu zabobonw. (...) Bekot, pomieszanie poj i brak standardw intelektualnych sprawia, e sowo „humanista” zmienio w Polsce znaczenie. Ju nie trzeba zna aciny i greki, by nim by. Wystarczy mie dwje z matematyki. Czy mona si dziwi, e tylko nieco ponad 6 proc. studentw w Polsce studiuje nauki cise i kierunki inynierskie (dane na stronie internetowej KBN)? Doprawdy takie proporcje musza wykolawia spoeczestwo. (Stanisaw Bajtlik, Zaklinanie deszczu, „Tygodnik Powszechny”, 26.09.2004)
Gdy w sierpniu 2002 roku prof. Perzanowski zachorowa na raka jelita grubego z przerzutami na wtrob, lekarze dawali mu kilka miesicy ycia. - Jednak nie poddaem si chorobie i w styczniu 2003 roku zjawiem si niespodziewanie w UMK, aby dalej uczy studentw. Wtedy na wydziale zaczto mnie obraa i szykanowa. Na pytanie, dlaczego, odpowiada: - Moi koledzy podzielili si sched po mnie, a ja ich zawiodem, bo nie umarem.
(...) Szokuje to, e w czasie, gdy zmaga si z tak cik chorob, pozbawiono go kierownictwa Katedry Logiki. (...) Perzanowski straci stanowisko kierownicze, ale jako profesor zwyczajny mg dalej prowadzi zajcia. Jednak pod koniec czerwca tego roku napisa do rektora UMK: „Prawdziwi profesorowie pracuj tylko w tych uczelniach, ktre ceni sobie ich prac i to okazuj”, i odszed z uczelni.
(...) Od padziernika prof. Perzanowski bdzie wykada w Uniwersytecie Jagielloskim, z ktrym by wczeniej zwizany. (...) - Prof. Perzanowski naley do elitarnego klubu ludzi, ktrzy tworz uniwersytet. (...) Jest wielk indywidualnoci, intelektualnie - trudnym przeciwnikiem, ale ma wielu przyjaci. Nie naley zapomina, e jest profesorem zwyczajnym, dlatego te w trudnych sytuacjach yciowych powinno si go traktowa jak osob, ktra wymaga specjalnego wsparcia - dodaje prof. Musio. (Grayna Rakowicz, Wygra z chorob, pokonali go koledzy z uczelni, „Rzeczpospolita”, 8.10.2004)
Prawo o szkolnictwie wyszym
Dobiegaj koca prace w sejmowej podkomisji ds. ustawy o szkolnictwie wyszym. Po przyjciu projektu trafi on pod obrady Komisji Edukacji, Nauki i Modziey, gdzie posowie przyjm wersj, ktra zostanie skierowana pod obrady Sejmu. - Powinno si to odby najpniej w lutym przyszego roku, tak abymy dotrzymali przyjtego harmonogramu i mogli uzyska podpis prezydenta jeszcze przed wakacjami - mwi pose Ryszard Hayn, przewodniczcy podkomisji.
) |
| K. Marcinkiwicz, wiceprzewodniczcy KENiM, R. Hayn przewodnoiczcy KENiM |
Jako podstaw dyskusji przyjto projekt prezydencki i w praktyce, z niewielkimi poprawkami, to on staje si projektem podkomisji. Na koniec prac podkomisji zostawiono kwestie najbardziej kontrowersyjne: ciek kariery akademickiej i stosunki pracy. Dyskusja w tych sprawach bya bardzo gorca. Najwiksze kontrowersje wzbudzaa kwestia utrzymania bd zniesienia habilitacji. Uznanie stopnia doktora jako ostatniego w karierze akademickiej przewiduje projekt poselski, natomiast zesp prezydenta uzna, e te kwestie reguluje ustawa o stopniach i tytuach i to poprzez jej przysz nowelizacj mona wprowadza ewentualne zmiany. Prof. Osman Achmatowicz, sekretarz Centralnej Komisji ds. Stopni i Tytuw, przedstawi pi warunkw, jakie rni nasz system od anglosaskiego, gdzie habilitacja nie istnieje. Tam konkurs na stanowisko profesora jest otwarty - startuje w nim kilkunastu bd kilkudziesiciu kandydatw, do konkursu przystpuje si w innej ni macierzysta uczelni, istnieje ograniczona liczba stanowisk profesorskich, zatrudnienie nastpuje na czas okrelony, komisja jest zainteresowana zatrudnieniem jak najlepszego kandydata, bo to on pniej pozyskuje pienidze na badania naukowe. U nas system wyglda zupenie inaczej, a wikszo tych warunkw nie funkcjonuje, zatem mwienie, e w systemie anglosaskim mona zosta profesorem posiadajc jedynie doktorat jest nieporozumieniem. - Tamte kryteria konkursw na stanowisko profesora s o wiele surowsze ni nasze przy robieniu habilitacji. Habilitacja jako jedyny proces selekcji jest konieczna - konkludowa prof. Achmatowicz. Due kontrowersje wzbudza te kwestia zgody rektora na zatrudnienie na drugim etacie. Braku koniecznoci uzyskiwania takiej zgody chciayby uczelnie zawodowe i cz niepastwowych (KRUN). Z kolei niektrzy posowie mwili o koniecznoci wprowadzenia zasady zatrudnienia tylko na jednym etacie, tak jak to jest na Zachodzie. Przedstawiciele Krajowej Sekcji Nauki „Solidarnoci” protestowali przeciwko ograniczeniu mianowania tylko do stanowisk profesorskich, ale w odpowiedzi prof. Jerzy Wonicki, przewodniczcy zespou prezydenckiego, podkrela, e nie narusza to tzw. praw nabytych, nie bdzie jedynie obowizku mianowania, ale uczelnie, jeli zechc, bd mogy to robi.
Otwiera si druga, niewymagajca habilitacji, cieka kariery akademickiej. Ju obecna ustawa dopuszcza moliwo zatrudnienia na stanowisku profesora osb o znacznym dorobku zawodowym, nieposiadajcych habilitacji, ale rozporzdzenie ministra edukacji ogranicza t moliwo do kierunkw artystycznych i architektury, a dodatkowo wymaga si tu zgody CK. - Proponujemy, aby lista tych kierunkw ulega znacznemu rozszerzeniu, a zasad byo jedynie zasiganie opinii, a nie uzyskiwanie zgody CK - mwi prof. Wonicki. Profesorowie niehabilitowani mogliby si take, w pewnym zakresie, ktry okreli minister edukacji, liczy do minimum kadrowego, koniecznego do prowadzenia kierunku bd specjalnoci.
(as)
) |
Uniwersytet Szczeciski
Instytut Filozofii Uniwersytetu Szczeciskiego istnieje od 1998 r. i prowadzi studia filozoficzne magisterskie dzienne i zaoczne. W ramach tego kierunku uruchomiono te specjalno filozofia z elementami kulturoznawstwa. Obecnie na filozofii w USz. studiuje 320 osb w trybie dziennym i 98 w zaocznym.
Kadr Instytutu tworzy omiu samodzielnych pracownikw naukowych oraz kilkunastu adiunktw i asystentw. Dyrektorem Instytutu jest dr hab. Tadeusz Szubka, prof. USz., a jego zastpc dr hab. Ireneusz Ziemiski, prof. USz (obaj s absolwentami i byli wczeniej zwizani z KUL). Struktur placwki tworz: Zakad Filozofii Nauki, Zakad Historii Filozofii, Zakad Filozofii Przyrody i Bioetyki, Zakad Filozofii Wspczesnej, Zakad Etyki, Zakad Ontologii i Filozofii Analitycznej, Zakad Epistemologii.
Pracownicy IF USz. prowadz badania m.in. z zakresu: kognitywistyki, bioetyki, filozofii mierci, filozofii analitycznej, eksternalizmu etycznego i epistemologicznego, teorii intencjonalnoci. Instytut wydaje dwa czasopisma: „Now Krytyk” (red. nacz. Jerzy Kochan) oraz „Analiz i Egzystencj” (red. nacz. Renata Ziemiska). Studenci filozofii wydaj „Eidos” oraz internetowy „Biuletyn Studentw IFUS”.
W sierpni.u tu przed VII Polskim Zjazdem Filozoficznym Instytut przenis si do pomieszcze w nowym budynku Wydziau Humanistycznego przy ul. Krakowskiej 61/69. Kady samodzielny pracownik otrzyma wasny gabinet.
(RZ)
Zgromadzenie Plenarne KRASP
Ponad 150 polskich i zagranicznych rektorw wzio udzia w Zgromadzeniu Plenarnym Konferencji Rektorw Akademickich Szk Polskich, ktre odbyo si 19-20 listopada w SGGW w Warszawie. KRASP zrzesza obecnie 101 uczelni czonkowskich - 96 uczelni pastwowych i 5 niepastwowych - posiadajcych uprawnienia do nadawania stopnia doktora oraz jako stowarzyszone Konferencj Rektorw Pastwowych Szk Zawodowych, a take Szko Wysz im. P. Wodkowica z Pocka i Wysz Szko Informatyki Stosowanej i Zarzdzania z Warszawy oraz przyjt wanie Wysz Szko Informatyki i Zarzdzania w Rzeszowie. Na zaproszenie Konferencji przyjechay do Warszawy kilkunastoosobowe delegacje rektorw z Litwy, Biaorusi, Ukrainy i Rosji.
Jak zawsze katalog spraw podejmowanych przez KRASP by bardzo szeroki. Poruszano m.in. kwestie prac nad ustaw „Prawo o szkolnictwie wyszym” (wyraono poparcie dla rozwiza proponowanych przez zesp prezydencki), przeksztacenia PWSZ w Przemylu w Akademi Wschodnioeuropejsk (po spenieniu wymaga), pomocy studentom rozwizanego Europejskiego Uniwersytetu Humanistycznego w Misku (kilka uczelni zgosio ch ich przyjcia), kwesti finansowania bada naukowych (rektorzy apelowali o wzrost nakadw ju od przyszego roku), zmian w projekcie ustawy o wspieraniu dziaalnoci innowacyjnej (niewprowadzanie podatku VAT od prac badawczo-rozwojowych w ramach projektw midzynarodowych), przywrcenia dopat do stowek studenckich. Podjto te uchwa w zwizku z nieprawidowociami rekrutacji w Uniwersytecie Gdaskim, apelujc o likwidacj miejsc rektorskich w tych uczelniach, w ktrych one jeszcze pozostay.
)
Podczas wsplnego posiedzenia KRASP i delegacji rektorw uczelni zagranicznych dyskutowano o wspdziaaniu w ramach Procesu Boloskiego i rnych systemach zapewniania jakoci ksztacenia. Szefowie Rady Gwnej, Pastwowej Komisji Akredytacyjnej i Komisji Akredytacyjnej KRASP prezentowali rozwizania obowizujce w Polsce, a gocie - systemy funkcjonujce w ich krajach. Przedstawiciele kilku polskich uczelni, m.in. UMCS, UWM, SGGW, przedstawiali te szczegy wsppracy z uczelniami ze Wschodu.
Prof. Marek Frankowicz z UJ zaprezentowa koncepcj utworzenia sieci uczelni wschodnioeuropejskich. Miaaby ona, wzorem innych sieci, uatwia wspprac kilkudziesiciu najlepszych uczelni z Polski, Sowacji, krajw nadbatyckich, Biaorusi, Ukrainy i europejskiej czci Rosji. Zaproponowano, by jzykiem uywanym w sieci by rwnorzdnie rosyjski i angielski, a jej siedzib zosta UJ.
(as)
Parlament Studentw RP
)
W dniach 6-7 listopada odby si zjazd sprawozdawczo-wyborczy Parlamentu Studentw RP. Ustanowiono na nim rekord frekwencji - przybyo ponad 400 delegatw. Po dwuletniej kadencji Przemysawa Kowalskiego, na stanowisku przewodniczcego Parlamentu Studentw RP zastpi go Arkadiusz Doczyk, dotychczasowy czonek Rady Wykonawczej, student Wyszej Szkoy Bankowej w Gdasku i Szkoy Gwnej Handlowej w Warszawie. Wczeniej peni on w PSRP funkcj przewodniczcego Komisji Socjalno-Ekonomicznej, pracowa te w Komisji Uczelni Niepastwowych.
- Powierzenie Arkowi funkcji przewodniczcego to dobry wybr - ocenia P. Kowalski. Pozycja PSRP w ostatnich latach wyranie si wzmocnia, co potwierdzaj przedstawiciele wszelkich instytucji sektora szkolnictwa wyszego (MENiS, RGSW, KRASP, PKA) oraz rekordowa liczba delegatw na ostatnim listopadowym zjedzie. Zdaniem P. Kowalskiego, to owoc otwarcia na nowych, aktywnych samorzdowcw z jednej strony i wewntrznej lojalnoci z drugiej. Parlamentowi doskwiera jednak nadal niedostatek rodkw finansowych, niezwikszonych od wielu lat, pomimo znacznego wzrostu aktywnoci PSRP. - Ufam, e kierowany przez Arka PSRP poradzi sobie z trudnymi wyzwaniami reformy ustawy o szkolnictwie wyszym, zmianami systemu pomocy materialnej i, co najwaniejsze, skutecznie podejmie temat zwizku modelu ksztacenia modziey z wymogami rynku pracy - dodaje Kowalski.
Haso wyborcze A. Doczyka brzmiao „Bliej studenta”. - Chodzi o to, aby wikszo dziaa podejmowanych przez samorzdy i parlament bya ukierunkowana na pomoc indywidualnym studentom, rozwizywanie konkretnych spraw. Drugi aspekt tego hasa to starania o wiksze angaowanie studentw w dziaalno samorzdw i parlamentu studentw - tumaczy A. Doczyk.
(mat)
Inwestycje - Politechnika Gdaska
5 padziernika wmurowano kamie wgielny pod budow nowego gmachu Wydziau Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki PG.
Nowy gmach ETI bdzie stanowi Centrum Dydaktyczno-Badawcze Technologii Informacyjnych. Znajd si w nim nowoczesne specjalistyczne laboratoria naukowo-badawcze, biblioteka elektroniczna z czytelni, pomieszczenia z oglnodostpnymi terminalami komputerowymi, zaplecze socjalne dla studentw, pomieszczenia techniczne dla urzdze elektronicznych i elektrycznych, pomieszczenie dla megaserwera TASK-u, UPS i administracji wiatowodowej sieci komputerowej. W pierwszym etapie powstan laboratoria z zakresu: usug i systemw internetowych, bezpieczestwa systemw, dokumentw cyfrowych dla administracji i gospodarki, technik komunikacyjnych, systemw sterowania i zarzdzania informacj oraz wiedz.
Budynek o cznej powierzchni 12 500 m2 skada si bdzie z 4 kondygnacji i 4 gwnych czci oraz cznika z gmachem wydziau. Cz rodkowa budynku z obszernym holem na parterze, na I i II pitrze pomieci sale laboratoryjne (6 sal po 450 m2), za na III pitrze laboratorium Trjmiejskiej Akademickiej Sieci Komputerowej wraz z superkomputerem HOLK 320. Trzy skrzyda odchodzce od czci rodkowej pomieszcz na parterze due audytoria: jedno na 504 osoby (z moliwoci podziau na dwa) i drugie na 176 osb. Pitra skrzyde to 22 sale wykadowe dla 37 osb kada.
Projektantami s architekci z PG: dr in. arch. Mariusz Grych, dr in. arch. Andrzej Prusiewicz i dr in. arch. Elbieta Ratajczyk-Piatkowska. Cakowity koszt realizacji inwestycji, 54,5 mln z, pokryty zostanie czciowo z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej (ZPORR), dotacji celowej MENiS oraz rodkw PG.
Beata Orzaewska
Inwestycje: Akademia Rolnicza we Wrocawiu
Budynek zosta zaprojektowany jako reprezentacyjny gmach uczelni, speniajcy funkcj dydaktyczn i naukow. Ma wbudowane garae podziemne na 102 miejsca parkingowe. Cz naziemna skada si z 6 kondygnacji. Powierzchnia uytkowa wynosi ok. 10 tys. m2, a kubatura ponad 70 tys. m3. W nowym budynku bd si mieci: Uczelniane Laboratorium Analityczne, aula na ok. 500 miejsc, 4 sale wykadowe, sale wiczeniowe i laboratoria, instytuty i katedry Wydziau Rolniczego oraz cz jednostek Wydziau Inynierii Ksztatowania rodowiska i Geodezji, a take dziekanaty obu tych wydziaw. Budowa rozpocza si w 2003 roku. Termin jej zakoczenia przewidziano na lipiec 2005 r. czny koszt inwestycji wynosi ok. 40 mln z.
)
W sierpniu br. AR podpisaa umow z wykonawc nowej krytej pywalni. Termin zakoczenia inwestycji przewidziany jest na luty 2006 r. Budynek pywalni stanie na dziace od poudniowej strony hali sportowej. W otoczeniu bd parkingi dla 60 samochodw, w tym 4 miejsca dla niepenosprawnych oraz osobny parking na 4 miejsca postojowe ze specjalnym podjazdem dla autobusw. Powizanie z hal sportow zapewni cznik. Zabudowa krytej pywalni zajmie powierzchni 1668,14 m2, a drogi i parkingi w otoczeniu - 2091,1 m2. Cay obiekt, wraz z zagospodarowaniem zewntrznym, jest przystosowany dla potrzeb osb niepenosprawnych poruszajcych si na wzkach inwalidzkich.
Na parterze mieci si bdzie bar z sal konsumpcji na ok. 20 miejsc, szatnia oglnodostpna na ok. 80 osb, recepcja, sanitariaty, korytarz z miejscami do suszenia. W dalszej czci zaprojektowano zaplecze szatniowo-sanitarne.
Najwaniejsza cz, hala pywalni, skada si bdzie z 3 basenw: niecki pywackiej o wymiarach 12,5 m ? 25 m i gbokoci od 1,35 m do 1,8 m, basenu szkoleniowo-rekreacyjnego z wind dla niepenosprawnych o powierzchni wody 100 m2 i gbokoci od 0,5 m do 1 m oraz brodzika dla dzieci. W czci basenowej przewidziano 100 miejsc siedzcych dla celw dydaktycznych. Na pitrze usytuowana bdzie trybuna na 60 miejsc siedzcych. czny koszt inwestycji wyniesie ok. 9,5 mln z.
(mwj)
Uniwersytet Kardynaa Stefana Wyszyskiego w Warszawie
11 padziernika w Uniwersytecie Kardynaa Stefana Wyszyskiego w Warszawie uroczycie zainaugurowano szsty rok akademicki. Ju 25 wrzenia na pierwszy zjazd absolwentw, rozpoczynajcy obchody 5-lecia istnienia UKSW i 50. rocznicy zaoenia Akademii Teologii Katolickiej, przybyli dawni studenci i wykadowcy obu uczelni.
Historia bielaskiego uniwersytetu rozpoczyna si wraz z powoaniem do ycia w 1954 r. ATK, z ktrej uniwersytet si wywodzi. wczesne wadze pastwowe wydzieliy wwczas wydziay teologiczne uniwersytetw Warszawskiego i Jagielloskiego, tworzc ATK z trzema wydziaami: teologicznym, prawa kanonicznego i filozofii chrzecijaskiej. W pierwszej poowie lat 90., realizujc wizj kardynaa S. Wyszyskiego, postanowiono przeksztaci ATK w uniwersytet. Po przejciu drogi legislacyjnej ustawa o powoaniu UKSW wesza w ycie 1 padziernika 1999 r. Utworzono czterowydziaowy uniwersytet, w ktrym nauk rozpoczo lub kontynuowao ok. 10 tys. studentw.
W cigu 4 lat doprowadzono do uzyskania przez UKSW statusu uczelni autonomicznej, zatrudniajcej dzi przeszo 550 pracownikw naukowo-dydaktycznych, w tym ponad 60 profesorw zwyczajnych. Dzi 5 wydziaw posiada prawo do nadawania stopni doktora, a 4 doktora habilitowanego. Na 7 wydziaach i 18 kierunkach uczy si we wszystkich trybach studiw 17 285 studentw, z czego ok. 8200 na studiach dziennych, ok. 7100 na studiach zaocznych, pozostali na studiach podyplomowych, doktoranckich i eksternistycznych. Nad trzema wydziaami kocielnymi piecz sprawuje reprezentujcy Stolic Apostolsk kard. Jzef Glemp, Wielki Kanclerz UKSW.
Uczelnia nadaa dotychczas 10 tytuw doktora honoris causa. Wsppracuje w zakresie wymiany studentw i wykadowcw z 27 uniwersytetami w 13 krajach europejskich. W tym roku 36 studentw UKSW wyjedzie na studia za granic. Liczba wyjedajcych wykadowcw wzrosa od roku 2000/01 trzykrotnie. Uczelnia posiada wasne wydawnictwo publikujce ksiki pracownikw UKSW, skrypty akademickie i czasopisma. W zbiorach biblioteki uniwersyteckiej znajduje si ok. 270 tys. woluminw.
Po 5 latach dynamicznego zwikszania liczby pracownikw naukowych i studentw wadze UKSW chc dokona rewizji dotychczasowych osigni i planw na kolejne lata, aby skierowa swoje wysiki na ksztatowanie i integracj kadry naukowo-dydaktycznej oraz przygotowanie modych naukowcw do przejcia odpowiedzialnoci za ksztacenie przyszych studentw. W swoim wystpieniu po przyjciu doktoratu honoris causa UKSW Jan Pawe II postawi uniwersytetowi zadanie ksztatowania duchowego oblicza nie tylko Polski, ale i caej Europy. Realizacja tej wizji jest jednym z najtrudniejszych wyzwa, przed ktrymi stoi dzi uniwersytet w Warszawie.
Jacek Margol
Politechnika Warszawska
3 listopada na Wydziale Fizyki Politechniki Warszawskiej rozpocz si Tydzie Marii Skodowskiej-Curie, zorganizowany z inicjatywy Dyrektoriatu Generalnego Komisji Europejskiej ds. Bada Naukowych. Jest to druga impreza, po zeszorocznej w Brukseli, popularyzujca ycie i osignicia naukowe wielkiej polskiej uczonej. Przedsiwziciu towarzyszyy rwnie wystawy, szkolenie dla nauczycieli, wykady, filmy, konferencja prasowa i wycieczki „Warszawskimi ladami Marii Skodowskiej-Curie”.
W ramach 6. Programu Ramowego UE utworzono system stypendialny Marii Curie. System obejmuje 12 rnych rodzajw stypendiw i grantw, o ktre mog ubiega si naukowcy. Projekty bada, przygotowane zarwno przez instytucje, jak i indywidualnych pracownikw naukowych, mog dotyczy kadej dziedziny. Wymogiem jest jednak wyjazd do innego kraju. Co roku 5 stypendystw, ktrzy osignli wybitne rezultaty, otrzymuje nagrody w wysokoci 50 tys. euro. 7 listopada br. midzynarodowe jury wyrnio Benedett Ciardi z Woch (za prac nad wpywem promieniowania pierwszych gwiazd na rne gazy we wszechwiecie oraz na proces tworzenia si galaktyki), Christiana Marca Keyersa z Niemiec (za badania nad neutralnymi procesami w celu poznania, jak i dlaczego ludzie odczuwaj wobec siebie empati), Jensa Marklofa z Niemiec (za badania w dziedzinie fizyki kwantowej i waciwoci lokalizacyjnych stanw chaosu kwantowego), Gadiego Rothenberga z Izraela (za badania nad nowymi katalizatorami przy uyciu zaawansowanych metod obliczeniowych i eksperymentalnych), Stefano Zapperiego z Woch (za badania nad wewntrznymi przemieszczaniami i trzaskami akustycznymi materiaw).
W ramach Tygodnia Marii Curie prof. Micha Kleiber, minister nauki i informatyzacji, oraz Janez Poto?nik, komisarz UE ds. bada, otworzyli polskie Centrum Informacji dla Naukowcw. Podobne centra powstaj w kadym kraju UE. Maj one pomc naukowcom z zagranicy w kwestiach formalno-prawnych i spoeczno-kulturalnych.
Justyna Jakubczyk, Magorzata Paweczyk
Politechnika Gdaska
Rok akademicki 2004/05 to podwjny jubileusz w Politechnice Gdaskiej. W padzierniku mino 100 lat od powstania pierwszej politechniki w Gdasku, a w maju 2005 przypada 60-lecie inauguracji pierwszego roku akademickiego w PG.
Pierwsza uczelnia wysza w Gdasku, Krlewska Wysza Szkoa Techniczna (K?nigliche Technische Hochschule), powstaa 6 padziernika 1904 r. Budynki uczelni zaprojektowano dla 600 studentw, jednak w planach przewidywano rozbudow umoliwiajc przyjcie 1000 osb. Uczelni tworzyo 6 wydziaw: Architektury, Budownictwa, Budowy Maszyn i Elektrotechniki, Budowy Okrtw i Maszyn Okrtowych, Chemii oraz Nauk Oglnych. KTH zatrudniaa 84 nauczycieli akademickich, w tym 28 profesorw i 12 docentw. W pocztkowym okresie istnienia liczba studentw ze 189 w roku 1904 wzrosa do 675 w roku 1913. Po 1921 roku, tj. w czasach Wolnego Miasta Gdaska, liczba studentw wynosia ju okoo 1,6 tys. Ogem do roku 1945 immatrykulowano ok. 16 tys. studentw. Liczb Polakw studiujcych w przedwojennej politechnice szacuje si na ok. 1,2 tys. Uczelnia dziaaa do stycznia 1945 r., kiedy to Gdask znalaz si w ogniu dziaa wojennych.
Dekretem Krajowej Rady Narodowej z 24 maja 1945 r. utworzono polsk Politechnik Gdask. Jej struktur tworzyo 6 wydziaw: Architektury, Inynierii Ldowej i Wodnej, Mechaniczny, Elektryczny, Budowy Okrtw oraz Chemiczny. W tym czasie w uczelni byo zatrudnionych 112 pracownikw naukowych, w tym 8 profesorw zwyczajnych i 28 na stanowiskach profesorw. 22 padziernika 1945 r. nauk rozpoczo 1647 studentw.
)
Struktur PG tworzy dzi 9 wydziaw oraz kilkanacie jednostek pozawydziaowych, midzywydziaowych i rodowiskowych. Te ostatnie to m.in.: Laboratorium NMR, wyposaone w 500 MHz aparat do bada za pomoc rezonansu magnetycznego; Regionalne Centrum Bada Spektralnych (RCBS) z najnowoczeniejszym dyfraktometrem rentgenowskim; Pomorskie Midzyuczelniane Centrum Bada i Technologii rodowiska oraz Centrum Informatyczne Trjmiejskiej Akademickiej Sieci Komputerowej TASK, ktre jest jednym z Krajowych Centrw Obliczeniowych Duej Mocy. W CI TASK dziaa najszybsza maszyna obliczeniowa w Polsce: superkomputer HOLK 320 liczcy z prdkoci 1,3 biliona operacji zmiennoprzecinkowych na sekund. W Iawie funkcjonuje unikalny, jeden z nielicznych w wiecie okrtowy orodek manewrowy.
W uczelni pracuje 1238 nauczycieli akademickich, w tym: 104 profesorw tytularnych, 135 doktorw habilitowanych oraz 576 doktorw. W latach 2001-03 przybyo 30 nowych profesorw, 36 doktorw habilitowanych i 250 doktorw. W PG ksztaci si 18 120 studentw, w tym 13 451 na studiach dziennych, 616 na studiach wieczorowych i 3103 na zaocznych; 879 na podyplomowych, 71 na eksternistycznych, 545 na doktoranckich. W cigu 59 lat uczelnia wyksztacia ponad 60 tys. absolwentw.
Uczelnia oferuje 16 kierunkw studiw i ponad 100 specjalnoci i kierunkw dyplomowania oraz 37 rodzajw studiw podyplomowych. PG oferuje studentom moliwo uzyskania tzw. podwjnych dyplomw: polsko-niemieckich (2 uczelnie), polsko-francuskich (2 uczelnie) i polsko-fiskich (1 uczelnia). W uczelni funkcjonuje prawie 20 organizacji i stowarzysze, 7 klubw studenckich oraz 35 k naukowych.
PG posiada jeden z nielicznych zwartych kampusw w Polsce - na 16 ha mieci si 20 budynkw o powierzchni 210 tys. m2, co daje rednio 10 m2 na osob. Uczelnia ma prawie 100 sal wykadowych oraz blisko 1 tys. sal dydaktycznych i wiczeniowych, a take kilkadziesit laboratoriw badawczych. Studenci mog korzysta z 60 laboratoriw komputerowych na 500 miejsc z dostpem do Internetu. Studentom niepenosprawnym udostpnia si specjalistyczny sprzt, np. specjalne komputery dla osb niewidomych. Uczelnia posiada 12 domw studenckich z ponad 3 tys. miejsc. Ma wasn internetow telewizj i internetowe radio studenckie, ktre kontynuuje tradycje SAR, legendarnego radia studenckiego, powstaego w latach 50.
Zbiory Biblioteki Gwnej obejmuj 1 mln 200 tys. woluminw, w tym 7 tys. zabytkowych. Biblioteka dysponuje 17 czytelniami i 136 stanowiskami komputerowymi oraz najnowoczeniejszym systemem bibliotecznym Virtua. Funkcjonuje tu Regionalny Orodek Literatury Patentowej, dziaajcy w strukturze Europejskiego Urzdu Patentowego oraz Punkt Informacji Normalizacyjnej. Biblioteka udostpnia 19 baz danych, w tym 7 penotekstowych oraz ponad 16 500 czasopism (z czego 1/4 penotekstowych) w formie elektronicznej.
Aktualnie w PG prowadzonych jest ponad 130 midzynarodowych projektw, w tym 16 w 5. i 6. Programie Ramowym UE i 5 w Programie EUREKA. Funkcjonuj 2 Centra Doskonaoci Unii Europejskiej: CURE, CEEAM oraz 4 nowe Centra Doskonaoci KBN.
W roku 2003 naukowcy PG opublikowali 2095 artykuw (tylko w czasopismach i publikacjach recenzowanych), w tym 266 w czasopismach z tzw. listy filadelfijskiej. W tym samym roku opublikowali w kraju 161 podrcznikw i monografii oraz 28 pozycji na rynku midzynarodowym (w tym autorstwo rozdziaw i redakcja). Zakoczono 127 grantw KBN, a w trakcie realizacji jest 71. Prowadzono 200 prac badawczo-rozwojowych zleconych przez inne podmioty i instytucje. Wdroenia bada za ten rok zamykaj si liczb 80, w tym patenty, wzory uytkowe - 15 (wrd nich 2 wiatowe, 2 amerykaskie, po 1 czeski, sowacki i rosyjski), a akredytacja laboratoriw oraz wdroenia systemw jakoci - 12. Organizowano lub wsporganizowano 51 konferencji naukowych, z czego kilkanacie o randze wiatowej. Rok 2005 w Gdasku Rada Miasta ogosia Rokiem Politechniki Gdaskiej w uznaniu zasug uczelni w odbudowie Gdaska i Pomorza oraz rozbudowie potencjau gospodarczego regionu.
Beata Orzaewska
Polska Fundacja Upowszechniania Nauki
26 padziernika odbya si uroczysto wrczenia Nagrody im. H. Steinhausa za wybitne osignicia w dziedzinie popularyzacji nauki. Nagroda przyznawana jest od 1994 r. przez Polsk Fundacj Upowszechniania Nauki oraz Towarzystwo Popierania i Krzewienia Nauk w trzech kategoriach: za najlepsz ksik popularnonaukow, za wybitn dziaalno organizacyjn w zakresie upowszechniania nauki oraz za wybitne osignicia w upowszechnianiu nauki w mediach. Kadego roku przyznaje si nagrod w innej kategorii.
W tym roku nagrodzono polskich autorw najlepszych ksiek popularnonaukowych: Erwina Kruka, warmiskiego dziaacza i autora ksiek popularyzujcych wiedz o swoim regionie, oraz prof. Karola Myliwca, archeologa, egiptologa z Uniwersytetu Warszawskiego. E. Kruka nagrodzono za prac Warmia i Mazury, ktra ukazaa si nakadem Wyd. Dolnolskiego w 2003. Prof. K. Myliwca uhonorowano za ksik wite znaki Egiptu, opublikowan w 2001 r. przez Wydawnictwo ISKRY. Laureaci, oprcz charakterystycznej statuetki i dyplomw, otrzymali po 5 tys. z.
Prof. Janusz Haman, prezes PFUN, uwaa, e inicjatywa przyznawania nagrd dla najlepszych popularyzatorw nauki cakowicie si sprawdzia. Nie tylko co roku wzrasta liczba kandydatw do Nagrody im. Steinhausa, lecz laureaci tej nagrody osigaj liczce si w skali midzynarodowej sukcesy. „Piknik Naukowy” i „Festiwal Nauki”, ktrych twrcy i organizatorzy s laureatami tej nagrody, zostay wybrane do prezentacji w Brukseli delegatom forum UE „Nauka i Spoeczestwo” w marcu 2005 r., jako najciekawsze z europejskich projektw upowszechniania nauki. Ewa Kawaek, laureatka nagrody, jako jedyna przedstawicielka krajw niedawno przyjtych do UE zostaa w tym roku wyrniona jedn z 6 nagrd UE za popularyzacj archeologii wrd dzieci. Ryszard Rakowski, polski organizator europejskiego konkursu modych naukowcw, z ktrego polscy uczestnicy nigdy nie wracaj bez nagrd, jest rwnie laureatem Nagrody im. Steinhausa.
(mat)
Akademia Rolnicza w Lublinie
Jego pocztki zwizane s z inn lubelsk uczelni - UMCS. To wanie tam 23 padziernika 1944 roku, obok Wydziaw Przyrodniczego, Lekarskiego i Weterynaryjnego, utworzono Wydzia Rolny. Zmiana nazwy nastpia w 1952 roku, a dwa lata pniej wszed on w struktur Wyszej Szkoy Rolniczej (potem AR).
W pierwszych latach istnienia wydziau funkcjonowao 13 zakadw. Teraz skada si on z 19 jednostek organizacyjnych, w tym 3 instytutw: Genetyki i Hodowli Rolin, Gleboznawstwa i Ksztatowania rodowiska oraz Nauk Rolniczych w Zamociu. Skromna pocztkowo baza lokalowa wzbogacia si przez lata o budynki agro I i II, a ostatnio warunki ksztacenia poprawiy si znacznie dziki oddaniu do uytku Centrum Kongresowego AR. W przyszym roku zakoczy si natomiast budowa kolejnego gmachu przy ul. Skromnej, gdzie studiowa bd biotechnolodzy i technolodzy ywnoci.
Przez 60 lat wydzia dochowa si blisko 14,8 tys. absolwentw. Obecnie ksztaci 3574 studentw, w tym 2479 na studiach dziennych, 1062 na zaocznych i 33 na wieczorowych. Maj oni do wyboru 5 kierunkw: rolnictwo (od 1944), technologia ywnoci i ywienie czowieka (1990), biotechnologia (2001), towaroznawstwo (2002) oraz architektura krajobrazu (2003). Poszerzajca si oferta edukacyjna przyciga coraz wiksz liczb suchaczy i powoduje, e zainteresowanie ksztaceniem wanie na Wydziale Rolniczym systematycznie ronie. Rekord pad w roku 2003, kiedy przyjto 1133 osoby.
Na wydziale pracuje 206 nauczycieli akademickich, w tym 73 samodzielnych pracownikw naukowych, 104 pracownikw inynieryjno-technicznych i 8 osb obsugi. Uznanie wzbudza liczba publikacji wydanych w cigu 60 lat. Byo ich ponad 16 800.
Problematyka badawcza realizowana bya pocztkowo w trzech zakadach dowiadczalnych: na Felinie, w Turce oraz Zemborzycach. Pniej powstay kolejne: w Uhrusku, Czesawicach, Elizwce i Bezku. W nastpnych latach utworzono rwnie karsk Stacj Dowiadczaln w Sosnowicy oraz Polow Stacj Dowiadczaln w Parczewie. Na wydziale, zakwalifikowanym przez KBN do II kategorii, prowadzonych jest obecnie 101 projektw badawczych, w tym 18 grantw, dotyczcych m.in.: oddziaywania czynnikw agrotechnicznych na plonowanie i jako oraz warto uytkow rolin uprawnych oraz traw, nowych sposobw uprawy rolin, zwalczania chwastw, rolnictwa integrowanego i ekologicznego, sukcesji rolinnych na odogach, hodowli nowych odmian chmielu, soczewicy i ldwianu siewnego, cytogenetyki zb. W zakres bada wchodz rwnie zagadnienia dotyczce biotechnologii oraz otrzymywania produktw ywnociowych, biosyntezy enzymw i substancji biologicznie czynnych, hodowli grzybw wykorzystywanych w ywieniu, a take spoeczno-ekonomicznych uwarunkowa gospodarki rolnej.
Mariusz Karwowski
Program Stypendiw Pomostowych
28 padziernika w siedzibie Narodowego Banku Polskiego odbyo si rozstrzygnicie konkursu Prymus, organizowanego przez Fundacj Edukacyjn Przedsibiorczoci, a finansowanego przez Polsko-Amerykask Fundacj Wolnoci. Laureatami s uczestnicy Programu Stypendiw Pomostowych, ktrzy w minionym roku akademickim osignli redni nie nisz ni 4,0 oraz zdali wszystkie egzaminy w pierwszym terminie. W tym roku laureatami konkursu zostao 336 studentw pochodzcych z maych miast i wsi, w tym z terenw byych PGR. Otrzymaj oni stypendia na drugi rok studiw.
Program Stypendiw Pomostowych, w ramach ktrego przyznawane s stypendia na pierwszy rok studiw, jest skierowany do rodowisk wymagajcych szczeglnego wsparcia - przede wszystkim do modziey z terenw byych PGR, z rodzin o najniszych dochodach, a take do uczniw objtych dziaajcymi w maych miastach i wsiach lokalnymi funduszami stypendialnymi.
W trakcie 3 lat trwania programu stypendium na I rok nauki na dziennych studiach magisterskich otrzymao 3990 absolwentw szk rednich (w tym 1052 w I edycji, 1590 w II edycji i 1348 w III). W dwch edycjach konkursu Prymus wyoniono 438 laureatw (102 w pierwszej i 336 w obecnej, drugiej edycji). cznie przyznanych zostao blisko 4,5 tys. stypendiw. W kolejnych edycjach ronie odsetek stypendystw, ktrzy osigaj dobre wyniki w nauce. W I edycji 20 proc., a w II 22 proc. stypendystw osigno po I roku studiw redni co najmniej 4,0. Co wicej, a 90 proc. spord nich utrzymao dobre wyniki take na II roku.
Program Stypendiw Pomostowych jest finansowany przez Polsko-Amerykask Fundacj Wolnoci, Agencj Nieruchomoci Rolnych, Narodowy Bank Polski, Bank Pocztowy, Bank Gospodarstwa Krajowego, a take koalicj 28 lokalnych organizacji pozarzdowych, wsppracujcych z Fundacj im. Stefana Batorego oraz Akademi Rozwoju Filantropii w Polsce. Na wsplne przedsiwzicia fundatorzy zgromadzili dotychczas kwot ponad 18,2 mln z, z czego prawie 7 mln z przypado na rok akademicki 2003/04.
(mit)
Collegium Civitas
)
26 padziernika w Paacu Kultury i Nauki odbya si konferencja „Czwarta wadza w Polsce - mit i rzeczywisto”, zorganizowana przez Zakad Systemw Spoeczno-Politycznych Instytut Studiw Politycznych PAN i Collegium Civitas. Cao podzielono na cztery panele tematyczne, m.in. - dziennikarstwo: zawd czy powoanie; dziennikarstwo a spoeczestwo.
Piotr Pacewicz z „Gazety Wyborczej” mwi o potrzebie zastanowienia si nad pytaniem, czy w zawodzie dziennikarskim wygra pasja, czy rynek. Micha Komar (prof. Collegium Civitas) wskazywa z kolei na dwa stereotypy dziennikarza: balzakowski i bohaterski (usytuowany w literaturze polskiej XX w.) i prbowa nakreli obraz dziennikarza w wietle ostatnich wydarze. Niezrozumiae zainteresowanie wzbudzi te odczyt Katarzyny Kowalskiej (absolwentki Collegium Civitas), ktra m.in. podzielia dziennikarzy na dwie grupy: tych, ktrzy pisz to, co im si kae i tych, ktrzy pisz „prosto z serca”. Pomys elementarny, ale, jak wida, nadal efektowny. Andrzej Paczkowski (ISP PAN i Collegium Civitas) opowiada, jak wygldaa praca dziennikarza w PRL. Dzi wiele si zmienio, ale tylko pozornie odeszlimy od wszystkich ogranicze dawnego systemu. Niby nikt nie nakazuje, o czym i w jaki sposb pisa, a jednak z niezalenoci dziennikarzy nie jest jeszcze dobrze, czego dowodzili mwcy w panelu „Niezaleno dziennikarstwa: midzy sub a rynkiem”. Z jednej strony ograniczaj j wymogi rynku (mona straci albo samych reklamodawcw, albo czytelnikw i w konsekwencji take reklamodawcw). Z drugiej strony nadal istnieje cenzura, jak nie zewntrzna - polityczna, to wewntrzna samej redakcji. A jak udowadnia ukasz Jachowicz (absolwent dziennikarstwa i student stosunkw midzynarodowych w Collegium Civitas), prawa dziennikarzy s bardzo czsto amane lub ograniczane.
Rozwaano rwnie zasadno nazywania mediw czwart wadz i mwiono o ich wpywie na sprawy spoeczne i polityczne. Prcz wymienionych w konferencji brali udzia m.in. Wiesaw Johann (Trybuna Konstytucyjny i Collegium Civitas), Grzegorz Miecugow (TVN 24), Jacek akowski („Polityka”) i Tomasz Wrblewski („Newsweek”). Mimo ciekawej tematyki, na konferencj przybya zaledwie garstka osb.
Justyna Jakubczyk,Magorzata Paweczyk
Akademickie Inkubatory Przedsibiorczoci
18 padziernika w siedzibie Business Center Club oficjalnie zainaugurowano dziaalno Akademickich Inkubatorw Przedsibiorczoci. Maj one wspomc rozwj przedsibiorczoci i umoliwi zakadanie i prowadzenie wasnej dziaalnoci gospodarczej studentom i absolwentom szk wyszych. Gwnymi organizatorami projektu s: Studenckie Forum Business Center Club oraz Fundacja Konwent Modych „Przedsibiorczo ponad podziaami”, powoana wsplnie z 33 organizacjami studenckimi. Inkubatory powstaj wanie w 10 polskich uczelniach, a w przyszoci planowane jest tworzenie ich w kolejnych placwkach. W kadym inkubatorze zostanie ogoszony konkurs na biznesplany, czyli pomysy, ktre bd tam realizowane. Co p roku po ogoszeniu wynikw konkursu bd organizowane szkolenia dla 200 laureatw, czyli osb wybranych do dziaania w inkubatorach.
Wysokie koszty zwizane z zakadaniem firmy w Polsce sprawiaj, e niewiele osb, zwaszcza modych, moe sobie na to pozwoli. Tymczasem uczestnicy projektu (studenci i absolwenci, ktrzy skoczyli studia nie dawniej ni 2 lata temu) nie musz zakada od razu wasnej dziaalnoci gospodarczej. Bd dziaa jako pion inkubatora, czyli wolontariusze w fundacji. Tam otrzymaj biuro, telefon, sprzt komputerowy, pomoc merytoryczn z zakresu doradztwa, prawa, rozlicze podatkowych, ksigowoci itp. To ju bardzo duo dla modych ludzi, ktrym najczciej brak dowiadczenia i kapitau.
Podczas oglnopolskiej inauguracji zewszd pyny deklaracje pomocy. Inicjatywa stworzenia AIP bya bardzo chwalona przez przedstawicieli patronw i sponsorw, ktrzy okrelali j jako najlepszy projekt, z jakim si spotkali. Ale nie pierwszy. Podobne inkubatory ju istniej m.in. w Kaliszu i Mrgowie. Na pocztku lat 90. tego typu inkubatorw powstao w Polsce sporo, ale wikszo nie odniosa znaczcych sukcesw.
30 listopada min termin nadsyania biznesplanw na pierwszy ogoszony w AIP konkurs, a w cigu miesica maj zosta podane wyniki. Na efekty dziaalnoci AIP trzeba bdzie poczeka nieco duej. Na razie wszystko jest na dobrej drodze: sprawnie przebiega akcja informacyjna i dobrze funkcjonuje strona internetowa. Jacek Aleksandrowicz, wiceprzewodniczcy Studenckiego Forum BCC, zapewnia, e zainteresowanie studentw jest spore, co wida po liczbie telefonw i e-maili do AIP. Pierwsze projekty na konkurs ju wpyny.
Justyna Jakubczyk
I Letnia Szkoa Filozofii Spoecznej i Politycznej
)
Po co Platon, Arystoteles i w. Tomasz? Czy archeologia filozoficzna uatwia nam ycie, czy wrcz przeciwnie? Dlaczego jzyk politycznej poprawnoci przyczynia si do pogbienia podziaw midzykulturowych? - pytali wykadowcw polskich uczelni doktoranci I Letniej Szkoy Filozofii Spoecznej i Politycznej.
Szesnastu doktorantw z caej Polski przyjechao na Sowacj, by w dniach 23-26 wrzenia dyskutowa o polityce, filozofii i socjologii. Fundacja „Dynamis” (www.dynamis.pl) zaprosia do udziau w debatach: prof. dr. hab. Andrzeja Szahaja, prof. UW, dr. hab. Pawa piewaka, doc. dr. hab. Szymona Wrbla i dr. hab. Jana Hartmana. W maym, przytulnym domku w Stafanowej atmosfera spotkania bardziej przypominaa aren walki ni naukowy dyskurs. Uzbrojeni w argumenty i wieloletnie dowiadczenie zderzali si najpierw profesorowie, ktrzy nie znajc twrczoci oponenta, dyskutowali z jego tezami i zaoeniami.
- Zrobi Pan wszystko, by zmitologizowa wadz - woa Jan Hartman do Szymona Wrbla, ktry wanie zakoczy wykad na temat „Granic politycznoci” - Wrcz przeciwnie - ripostowa Wrbel i przytacza argumenty potwierdzajce jego ch odmitologizowania wadzy.
Dyskusja na temat pastwa i polityki przemienia si w pytania dotyczce potrzeby uprawiania filozofii na sposb grecki.
- Jest tendencja do uciekania od klasycyzmu - podkrela Pawe piewak, ktry nie mg spokojnie przeprowadzi wykadu, bo przeciwnicy Leo Straussa, ktry synie z analizy tekstw staroytnych, nie dopucili prof. piewaka do gosu.
- Dlaczego Grekw mam czyta na kolanach? Trzeba zrezygnowa z tego naboestwa - apel Andrzeja Szahaja wzbudzi ywe poruszenie wrd doktorantw. - Nie tylko Grekw, ale ca literatur klasyczn trzeba uczyni mniej wit - mwi Kuba Szczepaski, doktorant z UJ.
Gorc atmosfer dysput doktorantw podsyci jeszcze wykad prof. Szahaja o politycznej poprawnoci. - To jest utopia - mwi ukasz Machaj z Uniwersytetu Wrocawskiego, ktry wyliczy kilka powanych niedocigni zaoe politycznej poprawnoci. - Zrodzi si kasta kapanw, ktrzy bd kreowa dopuszczalny jzyk - mwi ukasz, a profesor odpowiada: - Istnieje takie niebezpieczestwo. Ale uwaam, e polityczna poprawno jest jak zasady dobrego wychowania. Musz istnie jakie zasady.
Tego, e hipokryzja jest koniecznym elementem ycia spoecznego dowiadczyli sami zainteresowani. Wieczorami, przy kominku, narzekali na to, e jeden z wykadowcw by nieprzygotowany, ale w dzie ochoczo zdobywali z nim okoliczne gry.
Jola Workowska
Komitet Prognoz „Polska 2000 Plus” przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk obchodzi 35-lecie swojej dziaalnoci. Peni on funkcj Komitetu Narodowego ds. wiatowej Federacji Bada nad Przyszoci. W jego skad wchodz przedstawiciele wielu dyscyplin, ktrzy zajmuj si inspirowaniem i koordynowaniem studiw nad przyszoci, a szczegln uwag powicaj analizie moliwych kierunkw rozwoju Polski. Komitet wsppracuje take z zagranicznymi orodkami bada nad przyszoci i uczestniczy w midzynarodowych konferencjach. Czonkowie Komitetu czsto wypowiadali si krytycznie o niektrych oficjalnych opracowaniach oraz projektach rzdowych programw. Rnice pogldw wynikay gwnie ze spojrzenia nie na potrzeby biece, ale z dugookresowej analizy sytuacji w kraju. Skrytykowano m.in. rzdowy projekt reformy edukacji narodowej.
Publikacje podsumowujce spotkania Komitetu stanowi wany zasb wiedzy diagnostycznej i prognostycznej z rnych dziedzin nauki. Od 1969 r. Komitet wyda 139 ksiek. W 2000 r. wznowiono ukazujcy si dwa razy w roku „Biuletyn” Komitetu. Na jego amach zabierali gos wybitni futurolodzy wiatowi: Johan Galtung, Joseph Coates i Henryk Skolimowski.
Prognozy ostrzegawcze Komitetu, ktre niejednokrotnie okazay si trafne, mogyby odegra wan rol w ksztatowaniu polityki Polski. Niestety, cho wydano 16 memoriaw, ktre zawieray ocen i stanowisko Komitetu w najwaniejszych sprawach rozwoju kraju, nie wzbudziy one zbyt duego zainteresowania wadz publicznych. Odegray za to rol opiniotwrcz w spoeczestwie, zwracajc uwag przede wszystkim ludzi modych, w wieku do 25 lat. Due zainteresowanie prasy i opinii publicznej wzbudziy m.in. memoriay na temat sytuacji mieszkaniowej i polityki migracyjnej.
Justyna Jakubczyk
3 listopada w sali lustrzanej Paacu Staszica odbya si sesja naukowa, podczas ktrej przypomniano sylwetki i dorobek naukowy, a szczeglnie osignicia, za ktre 100 lat temu zostali wyrnieni Nagrod Nobla: Lord Rayleigh (fizyka), Sir William Ramsay (chemia) oraz Iwan Pietrowicz Pawow (medycyna i fizjologia).
Sylwetk Sir W. Ramsaya przedstawi prof. Jan S. Jaworski z Wydziau Chemii UW. Dorobek noblisty zawiera prace z zakresu chemii organicznej (np. synteza pirydyny z acetylenu i cyjanowodoru), badania z zakresu chemii fizycznej, bardzo w kocu XIX wieku modne i wane dla rozwoju chemii, oraz badania skadu powietrza, ktre zaowocoway wykryciem czterech nowych pierwiastkw. W tych badaniach trzeba byo zaangaowa wiele rnych metod i technik badawczych. W opinii wspczesnych Ramsayowi chemikw opanowa on do perfekcji prac z niezmiernie maymi ilociami gazw. Zapewne ta umiejtno, w poczeniu z jego pasj badawcz, staa si rdem sukcesu. Wanym osigniciem Ramsaya we wsppracy z Soddym byo dowiadczalne wykazanie powstawania helu w wyniku przemiany promieniotwrczej radonu.
Posta i dorobek naukowy Iwana Pietrowicza Pawowa byy przedmiotem wykadu prof. Stanisawa Konturka z Collegium Medicum UJ, uzupenionego wystpieniem prof. Z. Sadowskiego z Instytutu Genetyki i Hodowli Zwierzt PAN w Warszawie. Pawow jest oglnie znany jako twrca teorii odruchu warunkowego, co obaj wykadowcy przedstawili w swoich wypowiedziach. Jednak nagrody Nobla zostaa mu przyznana za zupenie inne osignicie - wykazanie roli ukadu nerwowego w procesach trawiennych ssakw. Gdy okazao si, e (ju po przyznaniu nagrody) rwnie wan rol odgrywaj procesy zwizane z dziaaniem hormonw, Pawow potrafi przyzna si do sui generis uchybienia, polegajcego na nieco zbyt jednostronnym spojrzeniu na te zagadnienia. Co wicej, zaprzesta dziaa na tym polu badawczym, zajmujc si problematyk odruchw. Dziaalno naukow Pawow prowadzi do pnej staroci, majc pene poparcie finansowe ze strony wadz ZSRS. Wykadowcy wskazali rwnie na powizania naukowe ze szko Pawowa polskich uczonych zajmujcych si fizjologi.
Prof. Andrzej Kajetan Wrblewski z Wydziau Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego przedstawi sylwetk i dorobek Lorda Rayleigha, wskazujc na rozlego horyzontw badawczych noblisty, ale akcentujc te jego przywizanie do fizyki klasycznej. Rwnie dedykacja Komitetu Noblowskiego dla Rayleigha wydawaa si prof. Wrblewskiemu dosy niezwyka, jak na owe czasy - czasy gwatownego rozwoju fizyki. Brzmi ona: for his investigations of the densities of the most important gases and for discovery of argon in connection with these studies. Niemniej badania gstoci, cho mao atrakcyjne dla wczesnej fizyki, pozwoliy w konsekwencji na wykazanie istnienia wanego, nieznanego do tamtych czasw skadnika powietrza (~1 proc.) i wykazanie, e jest to nowy pierwiastek - argon.
Po wykadach odbya si dyskusja, zwizana zarwno bezporednio z tematyk sesji, jak i nawizujca do oglniejszych aspektw dziaalnoci uczonych. Prof. A. Trzebski z Katedry Fizjologii Dowiadczalnej Akademii Medycznej w Warszawie zauway, e wadze sowieckie wykorzystyway teori odruchw, a take czciowo i osob Pawowa do celw polityczno-propagandowych (tzw. Pawowizm), co dziao si jednak poza wiadomoci gwnego bohatera. Przypomniano te, e Rayleigh pracowa w laboratorium, ktre byo jego prywatn wasnoci, a stanowisko profesora w Uniwersytecie w Cambridge piastowa tylko 5 lat, w czasie, gdy jego posiadoci ziemskie nie daway wystarczajcego dochodu dla zapewnienia odpowiedniego standardu ycia. By to jeden z ostatnich „prywatnych” uczonych, ktry osign wybitne wyniki naukowe. Prof. Lech Wojtczak przypomnia innego noblist, dr. Petera Mitchella (chemia 1978: chemioosmotyczna teoria przenoszenia energii w komrkach), ktry rwnie korzystajc z ogromnego majtku wasnego i maonki mg prowadzi bardzo zaawansowane badania „na koszt wasny”.
T.M. Krygowski
Akademicki Zwizek Sportowy
)
27 wrzenia goci w Warszawie George E. Killian, prezydent Midzynarodowej Federacji Sportu Studenckiego (FISU), wraz z delegacj. Wizyta ma bezporedni zwizek ze staraniem Polski - miasta Poznania i Akademickiego Zwizku Sportowego - o prawo organizacji XXV Letniej Uniwersjady w 2009 roku.
Delegacja zostaa przyjta przez ministra Adama Giersza (MENiS), ktry przekaza oficjalne gwarancje rzdowe dotyczce uniwersjady. Delegacja spotkaa si z kierownictwem Polskiego Komitetu Olimpijskiego na terenie Centrum Edukacji Olimpijskiej, a take z prof. Markiem Rockim, prezesem Zarzdu Gwnego AZS.
Wadze Poznania i AZS podjy ju raz starania o organizacj Letniej Uniwersjady w roku 2007. Niestety, w styczniu 2003 na posiedzeniu Komitetu Wykonawczego FISU wyej oceniono ofert Bangkoku (Tajlandia), ktry zadeklarowa niemal wszystkie potrzebne obiekty, a take znaczc pomoc pastwa. Pozna nie podda si. 14 wrzenia Rada Ministrw przyja uchwa deklarujc wol wsppracy przy organizacji w Poznaniu Letniej Uniwersjady w 2009 roku. W dokumencie tym rzd zadeklarowa pomoc w zapewnieniu bezpieczestwa uczestnikom tej wiatowej imprezy oraz w organizacji pynnego ruchu granicznego.
Organizacja imprezy wymaga rwnie odpowiedniej infrastruktury i obiektw sportowych. Lista niezbdnych inwestycji zostaa przekazana do MENiS i PKOl. Cz z nich znalaza si ju na licie inwestycji strategicznych do realizacji w latach 2004-05. Program uniwersjady obejmuje: lekkoatletyk, koszykwk, szermierk, pik non, pik wodn, gimnastyk sportow, artystyczn, pywanie, skoki do wody, siatkwk, a take trzy dyscypliny wybrane przez organizatorw. W Poznaniu byyby to: kajakarstwo, wiolarstwo i hokej na trawie.
Atutami Poznania i regionu s: obiekty ju istniejce - z torem regatowym Malta, jeden z najwikszych orodkw akademickich w Polsce (130 tys. studentw), 21 uczelni, liczne instytucje kulturalne, dowiadczenie (Pozna by organizatorem najwikszych imprez sportowych, m.in.: M i Europy w kajakarstwie, pucharw wiata w kajakarstwie i wiolarstwie, najwikszego maratonu w Polsce, Midzynarodowego Mityngu Lekkoatletycznego, XI wiatowych Igrzysk Polonijnych, trzykrotnie Akademickich Mistrzostw wiata), pooenie miasta (nowoczesne lotnisko, dobre midzynarodowe poczenie komunikacyjne, bogata baza hotelowo-gastronomiczna).
Decyzja o miejscu organizacji uniwersjady w 2009 roku zapadnie 10 stycznia 2005 w Innsbrucku, w czasie trwania zimowej uniwersjady. Kontrkandydatami Poznania s: Belgrad (Serbia i Czarnogra) i Monterrey (Meksyk).
Halina Hanusz