)
Wikszo modziey przyja ju do wiadomoci potrzeb cigego ksztacenia, dostosowywania posiadanej wiedzy do zmiennych potrzeb rynku pracy. Nie znaczy to jednak, e zdrowe spoeczestwo moe funkcjonowa w pastwie nieposiadajcym strategii rozwoju gospodarczego i nieprzewidujcym dla swoich obywateli adnych perspektyw pracy. Nie wolno godzi si na 30-procentowe bezrobocie absolwentw polskich uczelni. Nie mona akceptowa rad, zalecajcych polskiej modziey wyjazd do pracy za granic. Nie mona te przyj pogldw, e polska modzie podejmuje studia na nieodpowiednich kierunkach. Zatrudnienie w Polsce znale musi w najbliszym czasie kilka milionw modych ludzi. Nie mona odoy ycia na pniej, a w szczeglnoci zaproponowa tego modemu pokoleniu Polakw. Najzdolniejsi nie mog czeka na zapowiadane otwarcie drogi kariery naukowej w uczelniach. Musz dosta swoj szans tu i teraz.
Upomnienie si o konstytucyjne prawo do pracy i ycia w Polsce to nie tylko sprawa modziey, ale take sprawa ich mistrzw: profesorw, nauczycieli akademickich, uczelni, ktre przyjmujc modzie na studia zobowizay si do przygotowania jej do pracy i ycia w przyszoci. Warto na pocztku nowego roku, drugiego w Unii Europejskiej, uwiadomi sobie odpowiedzialno uczelni za przysze losy polskiej modziey. A take odpowiedzialno rodowisk nauczycieli akademickich, elity polskiego spoeczestwa, za polityk pastwa, za realizacj jego konstytucyjnych zobowiza w stosunku do obywateli, a w szczeglnoci modego pokolenia Polakw.
W 2005 r. oczekuj nas intensywne i ciekawe wydarzenia polityczne. To rok wyborw. Wiosn, a moe na jesieni, odbd si wybory do parlamentu, a pniej wybory prezydenckie. Wydarzeniem koncentrujcym uwag rodowisk akademickich bdzie take uchwalenie nowego prawa o szkolnictwie wyszym, a nastpnie jego wdroenie, opracowanie nowych statutw uczelni, przygotowanie programw przedsiwzi dostosowujcych uczelnie do nowych przepisw. Pomimo tych wanych wydarze i zada nie mona odoy na pniej spraw najwaniejszych przyszoci absolwentw polskich wyszych uczelni.
Rozwj szkolnictwa wyszego, szczeglnie powstanie nowych uczelni niepastwowych, spowodowa utworzenie orodkw akademickich w niewielkich nawet miejscowociach na terenie caego kraju. W wikszoci uczelni wyszych, rwnie niepastwowych, prowadzone s prace naukowo-badawcze, organizowane s seminaria i konferencje naukowe, wydawane s publikacje i periodyki naukowe. Ten potencja moe by wykorzystany do zrealizowania wsplnego przedsiwzicia. Uczelnie tworz strukturaln sie umoliwiajc prowadzenie bada obejmujcych dokonanie monitoringu i sformuowanie precyzyjnej diagnozy sytuacji gospodarczej oraz opracowanie konstruktywnych wnioskw dotyczcych poprawy sytuacji na rynku pracy.
Moliwe jest na przykad oszacowanie rzeczywistego lokalnego poziomu bezrobocia absolwentw wyszych uczelni na rnych kierunkach studiw, zdefiniowanie przeszkd w rozwoju lokalnej przedsibiorczoci, okrelenie warunkw, ktrych spenienie umoliwi powstanie nowych miejsc pracy, opisanie perspektyw bez inwestycyjnego rozwoju lokalnej przedsibiorczoci w zakresie produkcji, przetwrstwa i usug z wykorzystaniem lokalnych zasobw i moliwoci. Moliwe bdzie sporzdzenie syntetycznego raportu, obejmujcego wnioski z wykonanych przez poszczeglne uczelnie opracowa dotyczcych poszczeglnych wojewdztw, powiatw i gmin na terenie kraju. Raport ten moe by wanym wkadem polskich wyszych uczelni do nowej strategii rozwoju gospodarczego kraju skierowanej na ograniczenie bezrobocia, szczeglnie wrd modych Polakw.
Taka wsplna praca byaby niezwykle cenna, a jej podjcie wydaje si by obowizkiem polskich wyszych uczelni. Potrzebna jest wola jej wykonania i koordynator prac. Moe bdzie nim KRASP? Sdz, e istnieje realna moliwo sfinansowania tego tematu z pastwowych rodkw przeznaczonych na badania naukowe.
Inn wan kwesti, ktr naley podj w 2005 r., jest temat dotyczcy „oglnych kierunkw” wyszych studiw. Skoro absolwenci wyszych uczelni nie znajduj zatrudnienia w zawodach, do ktrych przygotowuj ich uczelnie, niezalenie od dziaa zmierzajcych do utworzenia nowych miejsc pracy trzeba podj prb modyfikacji procesu edukacyjnego. Moim zdaniem, konieczne jest opracowanie programw studiw oglnoksztaccych na poziomie wyszym, odrbnie studiw humanistycznych, ekonomicznych i technicznych. Absolwenci takich studiw uzupenialiby wyksztacenie specjalistyczne po podjciu pracy zawodowej w trybie zaocznym lub eksternistycznym na odpowiednich studiach podyplomowych. Wprowadzajc oglnoksztacce studia wysze i uzupeniajce specjalistyczne studia podyplomowe po podjciu pracy zawodowej, nie bdziemy oryginalni, poniewa podobne rozwizania stosowane s ju dawno w krajach zachodnich. Tam studia wysze czone s naprzemiennie z prac zawodow studentw, a proces edukacyjny realizowany jest przez uczelnie w porozumieniu z pracodawcami.
Model polskiej prywatyzacji sprawi, e uczelnie nie znajd w Polsce odpowiednich duych partnerw do realizacji takich wsplnych przedsiwzi edukacyjnych. Rozwizanie, w ktrym partnerem uczelni bdzie wycznie student, a pniej suchacz studiw podyplomowych, wydaje si wic odpowiada polskim warunkom.
W 2005 r. szkoy wysze dziaajce w Stowarzyszeniu Rektorw i Zaoycieli Uczelni Niepastwowych podejm z pewnoci opisane wyej tematy.