)
W okolicach zamku w Olsztynie odsonito w roku 2003 pomnik Mikoaja Kopernika.
Uczony mieszka i urzdowa w dwch komnatach zamku w Olsztynie w latach 1516-21. Peni tu funkcj administratora dbr kapituy warmiskiej, wyznacza czynsze, rozmieszcza nowych osadnikw w opustoszaych wsiach. Oprcz zarzdzania mia take wadz sdownicz nad tutejszymi mieszkacami. Czste napady krzyackie na owe ziemie, pldrowanie dbr biskupich, wymagay zdecydowanych protestw. Czyni to Kopernik i inni czonkowie kapituy. Olsztyn by miastem nieduym, ale jego atut stanowi potny zamek, ktry Kopernik ufortyfikowa. W roku 1521 Krzyacy z Dobrego Miasta prbowali podstpnym atakiem zdoby Olsztyn, wyamali nawet jedn bram, ale zostali odparci. W nagrod za obron Olsztyna Kopernik zosta komisarzem Warmii i wyjecha z miasta. W pniejszych latach przyjeda tu jako wizytator.
Podczas olsztyskiego epizodu w yciu astronoma niewiele czasu pozostawao na prac naukow. Kopernik obserwowa niebo z gwnej wiey zamkowej. Napisa w tym miecie rozpraw o monecie. Prawdopodobnie tu zacz pisa dzieo O obrotach sfer niebieskich.
Pomnik powsta z okazji 650-lecia zaoenia Olsztyna. Mona przysi na murku obok astronoma i sfotografowa si z nim. Odlew z brzu wykonany zosta w Centrum Rzeby Polskiej w Orosku. Wedug prasy olsztyskiej, posta mierzy 180 cm i way ponad 400 kg. Kopernik ubrany jest w dug szat z mikkim konierzem. W doniach trzyma astrolabium i zwj notatek.
Autork rzeby jest Urszula Szmyt, absolwentka Wyszej Szkoy Sztuk Plastycznych w Gdasku (1986).
(fig)