Najbardziej elementarne wiadomoci o nauce zawieraj informatory. Ich wydanie wiadczy o upowszechnianiu nauki i zainteresowania ni. Alfabetyczny ukad nazwisk i siedzib, przewaga danych ilociowych, caociowy charakter - wszystko to buduje now wizj nauki bez autorytetw, wpisanej w porzdek pastwowy.
Ju w pocztkach epoki zaborw ukazywa si „Rocznik Instytutw Religiynych i Edukacyinych w Krlestwie Polskim”, zawierajcy m.in. histori i opis placwek Uniwersytetu Warszawskiego wraz z litografiami ukazujcymi wzory przypisanych profesorom mundurw i dystynkcji. Z okazji 500-lecia istnienia Uniwersytetu w Krakowie Towarzystwo Naukowe Krakowskie przygotowao obszern edycj „Zakady uniwersyteckie w Krakowie” (1864) - wany, cho okazjonalny wizerunek.
W Polsce Niepodlegej powsta korzystny klimat dla nauki oraz jej informacyjnego upostaciowania. Pierwszy informator - „Polskie placwki badawcze. Nauki fizyczne. Technika” - przygotowaa Akademia Nauk Technicznych (1925). Prezentowane publicznie dane o istotnym dla pastwa znaczeniu miay zarazem dowartociowa krgi, ktre do tego czasu byy w rodowisku akademickim marginalizowane. Z kolei Kasa im. Jzefa Mianowskiego opublikowaa dwa wydania (1927, 1930) wykazu „Szkoy wysze Rzeczypospolitej Polskiej”. Dziaano w porozumieniu z Polsk Komisj Midzynarodowej Wsppracy Intelektualnej oraz Biurem Uniwersyteckim. Dane kwestionariuszowe wypeniali rektorzy i sekretarze uczelniani. Rwnolegle, take z ramienia Kasy, Janina Makowska gromadzia drog ankietow „Materiay do spisu instytucyj i towarzystw naukowych w Polsce”. Opublikowano je w dwu rocznikach „Nauki Polskiej” (tom VII 1927 i XII 1930). Uzupenienia ukazyway si w kolejnych rocznikach. Powstaa tym samym rozlega panorama archiww, muzew i zbiorw o charakterze muzealnym, bibliotek oraz towarzystw naukowych, popularnonaukowych, technicznych i nauk popierajcych, a nawet organizacji zawodowych pracownikw nauki. Wydawcy wskazywali, i „poza spenieniem obowizku zinwentaryzowania - szo nam take o materia do naszkicowania obrazu rozwoju polskiej inicjatywy organizacyjno-naukowej w pierwszym okresie odradzajcego si ycia naszego, o przedstawienie obecnego stanu naszego posiadania kulturalnego, jego zasigw, jego brakw, o uwydatnienie wreszcie bdw organizacyjnych”.
Dane organizacyjne zawieray take personalia, ukazyway zoony ukad rl i pozycji. Co wicej - wydawnictwo bardziej popularne: „Owiata i kultura w Polsce. Przewodnik informacyjny na 1934 rok”, uoone przez Aleksandra Patkowskiego, a wydane jako odbitka z „Rocznika Politycznego i Gospodarczego Polskiej Agencji Telegraficznej”, zawierao nie tylko dane o instytucjach nauki, ale i spisy adresowe badaczy w ukadzie dyscyplin. Podobnie personalny charakter miay publikacje uczelniane, zawierajce skady osobowe i spisy wykadw.
Ta humanistyczna wizja danych o nauce, jake rna od danych statystycznych, nie znalaza uznania w powojennych realiach ustrojowych. Przygotowana przez Biuro Bada i Statystyki Ministerstwa Owiaty publikacja „Pracownie naukowe szk wyszych w Polsce 1945/46” (1947) ukazywaa ju tylko struktury organizacyjne. W krgu Konwersatorium Naukoznawczego przy Towarzystwie Asystentw UJ zrodzia si wprawdzie koncepcja wydawnictwa „Minerwa Polska”, majcego zawiera nie tylko dane o instytucjach nauki, ale i personalia (cznie z pochodzeniem spoecznym, danymi o rodzicach, metryce, wyksztaceniu, specjalnoci, stopniach i tytuach, godnociach i nagrodach, publikacjach), jednak polityka zablokowaa t inicjatyw. Mimo i autor projektu Bolesaw Olszewicz zgromadzi i opracowa ponad dwa tysice kwestionariuszy, otrzyma - jak ustalia Dorota Degen - poufne pismo od ministerialnego decydenta Wodzimierza Michajowa, nakazujce potraktowa zgromadzone materiay jako „cile tajne, do wycznego uytku Ministerstwa Owiaty” (1950). Dopiero odwil i rok 1956 otworzyy moliwo wydania przez PWN „Informatora Nauki Polskiej”, w ktrym jednak przez lata dominoway instytucje, nie ludzie.