)
W Polsce istnieje wiele fundacji, ale tylko niektre z nich zajmuj si pomoc dla modziey akademickiej. W artykule tym zostay przedstawione te fundacje, ktre unowoczeniaj system edukacji oraz wspieraj modych ludzi. Celem artykuu jest przyblienie pojcia fundacji oraz pokazanie moliwoci, jakie stwarzaj fundacje modym ludziom w sferze rozwoju intelektualnego i pomocy materialnej.
Obowizujca ustawa o fundacjach z 6 kwietnia 1984 r. nie okrela pojcia fundacji. Biorc jednak pod uwag tre zawartych w niej przepisw prawnych, moglibymy powiedzie, e: fundacja jest to ustanowiona wol zaoycieli osoba prawna, realizujca na zasadach okrelonych w statucie wane cele spoeczne lub gospodarczo uyteczne, zwaszcza w takich dziedzinach jak: ochrona zdrowia, rozwj gospodarki i nauki, owiata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc spoeczna, ochrona rodowiska i zabytkw.
Istniejce fundacje zwizane z nauk i owiat mona podzieli na dwa rodzaje: te, ktrych dziaalno polega wycznie na prowadzeniu placwek owiatowych i te, ktre staraj si oddziaywa na system edukacyjny w szerszym kontekcie.
Naley uzna, e o wiele wiksze znaczenie maj fundacje zaliczone do drugiej grupy, to znaczy te, ktrych celem nie jest tylko dziaalno stricte edukacyjna (prowadzenie konkretnej placwki owiatowej), ale te, ktre koncentruj si przede wszystkim na reformowaniu, unowoczenianiu caego systemu edukacyjnego.
W naszym spoeczestwie przewaa opinia, wyraana przez zdecydowan wikszo obywateli, e obecnie modzi ludzie maj mniejsze szanse na sukces ni mieli ich rwienicy kilka czy kilkanacie lat temu (sukces rozumiany jako dobrobyt materialny, pozwalajcy na dostatnie ycie bez troski i kopotw, dobra praca, moliwoci awansu zawodowego itp.). Mona przypuszcza, e opinia na temat tej sytuacji wynika z obserwacji rzeczywistoci, na ktr skadaj si: pogbiajce si rozwarstwienie spoeczne, rosnce koszty edukacji, wolnorynkowe ceny mieszka oraz trudnoci, jakie napotykaj absolwenci szk poszukujcy pracy.
Wszystko to z pewnoci nie pozostaje bez wpywu na postrzeganie przyszoci przez modych ludzi. W zwizku z takim stanem rzeczy wiele fundacji stara si pomaga modemu pokoleniu w osigniciu sukcesw yciowych poprzez organizacj szkole, konkursw, fundowanie stypendiw oraz nagrd za wybitne osignicia. Do takiego typu instytucji naley
ktra rozpocza swoj dziaalno 18 padziernika 1996 roku, a powoana zostaa w 125. rocznic otwarcia Banku Handlowego w Warszawie S.A.
Swoje cele statutowe realizuje w dwch sferach programowych: edukacja, czyli: innowacje w edukacji, edukacja ekonomiczna, dziedzictwo kulturowe i tradycje, twrczo artystyczna dzieci i modziey oraz rozwj lokalny. Dziaalno statutowa fundacji polega na udzielaniu wsparcia instytucjom non profit na przedsiwzicia mieszczce si w tych dwch krgach programowych. Fundacja organizuje konkursy, funduje nagrody oraz stypendia. Dla studentw chccych realizowa swoje pomysy na przedsiwzicia gospodarcze fundacja organizuje konkurs „Wokulski”. Adresowany jest on do studentw, ktrzy ukoczyli trzeci rok studiw, a take do studentw studiw podyplomowych, ktrzy nie ukoczyli 27 lat. Celem konkursu jest promocja przedsibiorczoci wrd modziey akademickiej. Zadaniem uczestnikw jest napisanie biznesplanu dla przedsibiorstwa, ktre rozpoczyna swoj dziaalno od podstaw. Drugim konkursem jest „Start do kariery”, skierowany rwnie do studentw, ktrzy ukoczyli trzeci rok studiw i napisz esej na jeden z wybranych tematw. Autorzy najlepszych prac otrzymuj nagrody pienine z przeznaczeniem na zakup sprztu komputerowego lub dofinansowanie wybranego kursu podnoszcego kwalifikacje zawodowe. Wszystkie dziaania fundacji maj na celu zachci modych ludzi do pracy, ktra zostanie doceniona i nagrodzona.
Instytucj wyznaczajc sobie podobne cele jest
ktra zostaa zaoona 11 marca 1997 roku przez Aleksandra Gudzowatego.
Celem fundacji jest stworzenie warunkw do penego rozwoju modziey uzdolnionej poprzez umoliwienie jej ksztacenia si w najlepszych uczelniach krajowych i zagranicznych. W szczeglnoci fundacja realizuje swj cel udzielajc stypendiw, finansujc krajowe i zagraniczne stae, kursy, przyznajc nagrody i wyrnienia za szczeglne osignicia naukowe.
Organizowany przez fundacj „Konkurs stypendialny” ma na celu realizacj marze modych ludzi poprzez finansowanie studiw w najlepszych uczelniach krajowych i zagranicznych. Adresowany jest do uczniw, studentw oraz absolwentw, ktrzy s obywatelami polskimi i posiadaj w chwili skadania wniosku stae miejsce zamieszkania w Polsce.
Misj fundacji jest wspieranie modziey uzdolnionej oraz zapewnienie jej odpowiednich warunkw do rozwoju.
ktra zostaa zaoona w maju 1991 roku przez Polsko-Amerykaski Fundusz Przedsibiorczoci (PAFP) i Skarb Pastwa, reprezentowany przez ministra szefa Urzdu Rady Ministrw. Cele statutowe fundacja realizuje poprzez udzielanie pomocy finansowej instytucjom zajmujcym si ksztaceniem, przyznawaniem stypendiw, organizowaniem konferencji, konkursw oraz wspieraniem aktywnych metod nauczania.
Fundacja Edukacyjna Przedsibiorczoci realizuje wiele programw, a cz z nich jest finansowana przez Polsko-Amerykask Fundacj Wolnoci. Wrd nich znajduj si programy adresowane do modziey akademickiej, np. „Program Edukacja Menederska”, ktrego celem jest wspieranie edukacji wyszej w dziedzinie ekonomii i zarzdzania poprzez programy stypendialne, wydawnictwa, konferencje oraz konkursy. Program ma na celu wyrwnanie szans edukacyjnych polskiej modziey z terenw wiejskich i maych miast, aby w przyszoci moga sprosta wymaganiom krajowego i midzynarodowego rynku pracy. W efekcie realizacji tego programu przyznano 925 stypendiw. Nastpnym programem realizowanym przez fundacj s „Stypendia Naukowe”, przyznawane najlepszym studentom na podstawie aplikacji uczelni o grant na utworzenie funduszu stypendialnego. Adresowane s do studentw studiujcych na kierunkach ekonomicznych oraz w szkoach biznesu. W zalenoci od redniej studenci otrzymuj stypendia w wysokoci 50 lub 30 procent czesnego. Inn form pomocy jest organizacja konkursw. Odbya si ju VIII edycja konkursu: „Przedsibiorczo i Zarzdzanie”, realizowana przez Polsko-Amerykask Fundacj Wolnoci, Fundacj Bankow im. Leopolda Kronenberga oraz FEP. Uczelni mg reprezentowa jeden zesp, skadajcy si z 3-5 osb. W VIII edycji konkursu uczestniczyo 89 studentw z 19 uczelni pastwowych i niepastwowych. Zwycizcy otrzymali nagrody pienine.
Fundacja Edukacyjna Przedsibiorczoci od piciu lat jest take sponsorem i koordynatorem polskich zespow uczestniczcych w midzynarodowym konkursie „The Global Marketplace Internet Competition”. Rozgrywki odbywaj si dwa razy w roku: wiosn i jesieni. Misj fundacji jest wspieranie rozwoju intelektualnego modych ludzi, aby w przyszoci mieli wiksze szanse na rynku pracy.
Fundacj zagraniczn, ktra utworzya przedstawicielstwo w Polsce i rwnie pomaga modym ludziom, jest
majca prawn form stowarzyszenia zarejestrowanego z siedzib w Sant Agustin pod Bonn. Jako pierwsza z niemieckich fundacji politycznych utworzya swoj fili w Polsce, a otwarcie nastpio 10 listopada 1989, w dwa miesice po utworzeniu rzdu Tadeusza Mazowieckiego i byo to rwnie pierwsze biuro fundacji w dawnym bloku wschodnim.
Fundacja Adenauera realizuje program stypendialny, ktry w Polsce obejmuje: trzymiesiczne stypendia dla ekspertw i naukowcw oraz przyznawane co dwa lata stypendia dla studentw wyszych lat studiw, trwajce minimum dwa semestry.
Stypendia dotycz zagadnie prawnych, ekonomicznych i politologicznych, a stae odbywaj si w Niemczech.
Nieco inny charakter ma ostatnia z przedstawianych placwek. Jest to
ktra w 2003 roku otrzymaa tytu „Instytucja Pro Publico Bono” za najlepsz inicjatyw obywatelsk. Powstaa jako instytucja, ktra ma realizowa projekt zawarty w licie apostolskim Jana Pawa II. Cele, jakie stawia sobie fundacja do wypenienia, przejawiaj si w: upowszechnieniu znajomoci dokumentw spoecznego nauczania Kocioa, upowszechnieniu i komentowaniu nauczania Jana Pawa II, inicjowaniu debat nad problemami spoecznymi, politycznymi, kulturowymi, naukowymi i religijnymi oraz ksztatowaniu rozwoju wiadomoci obywatelskiej.
Wan rzecz jest dziaalno edukacyjna fundacji, ktra w kadym roku organizuje dwie edycje „Szkoy Zimowej” i „Szko Letni”. „Szkoy Zimowe” organizowane s od 1992 roku w okresie ferii zimowych i odbywaj si w dwch kilkudniowych edycjach. Powicone s one aktywnym wydarzeniom kulturalnym i politycznym oraz nauczaniu spoecznemu Kocioa katolickiego. Natomiast „Szkoa Letnia” organizowana jest od 1999 roku przy wsppracy The Ethics and Public Policy Center. Zajcia odbywaj si w Krakowie przez trzy tygodnie lipca i prowadzone s w jzyku angielskim. Powicone s zagadnieniom demokracji oraz wyzwaniom, jakie staj przed wspczesnymi demokracjami i gospodark rynkow. Uczestnicz w nich, oprcz polskich studentw, rwnie studenci ze Stanw Zjednoczonych oraz z Europy rodkowowschodniej. W obu szkoach, zarwno zimowej, jak i letniej, bior udzia studenci, doktoranci i klerycy z caego kraju. Zainteresowanie szkoami jest due (ok. 4 kandydatw na miejsce). Fundacja organizuje rwnie Debaty Milenijne, ktre odbywaj si co miesic w Krakowie, Warszawie, Gdasku, Poznaniu oraz Lublinie. Powicone s one biecym problemom ycia publicznego.
Fundacja finansuje take stypendia w. Jacka, ktre s przewidziane dla studentw oraz modziey ponadgimnazjalnej z rodzin najuboszych.
W Polsce sektor pozarzdowy, czyli fundacje, jak rwnie stowarzyszenia, nie jest jeszcze postrzegany jako wany element rozwoju ycia spoecznego. Natomiast w krajach zachodnich ma on ogromne znaczenie dla rozwoju nauki i gospodarki. Postrzegany jest tam jako rdo innowacji i rozwoju, a ponadto stanowi wany teren do przeprowadzenia reform w rnych dziedzinach ycia publicznego i prywatnego. Fundacje stanowi istotny element w ksztatowaniu przyszoci modych ludzi. Wspieraj modzie i staraj si zapewni odpowiednie warunki do jej rozwoju, co w przyszoci powinno da jej wiksz szans na rynku pracy. Mgr Justyna Indulska jest absolwentk (i doktorantk) prawa w KUL, studiw podyplomowych public relations w Wyszej Szkole Przedsibiorczoci i Administracji w Lublinie oraz zarzdzania projektami europejskimi i prawa Unii Europejskiej w UMCS.