Zabieramy głos powodowani troską o przyszłość Najjaśniejszej Rzeczypospolitej, której losy uwarunkowane są w stopniu dużo większym niż się powszechnie sądzi jakością wykształcenia naszych absolwentów, i to nie tylko w sferze ich profesjonalnego przygotowania do wypełniania obowiązków zawodowych, ale także w sferze postaw obywatelskich, w tym patriotycznych, w kształtowaniu których popełniany jest w obecnym procesie dydaktyczno-wychowawczym tragiczny grzech zaniechania. W naszej codziennej działalności obserwujemy wśród młodych ludzi - przyszłych wyborców, decydentów, rodziców, a także elit narodu polskiego - nieznajomość dziejów nie tylko własnej ojczyzny, ale również swojej Almae Matris. Musimy pamiętać, że jedną z najważniejszych funkcji w misji szkoły wyższej jest kontynuowanie tradycji i budowanie przyszłości na bazie jej poszanowania. Nie wolno nam dopuścić do sytuacji, w której dzisiejsi studenci za lat kilkanaście nie wybaczą nam owego grzechu zaniechania.

Zapewne większość z nas, rektorów szkół wyższych, wyznaje pogląd, że wyższe uczelnie, poza swoją podstawową funkcją edukacyjną i naukowo-badawczą, mają do spełnienia inne jeszcze liczne zadania, które uwarunkowane są dobrem społecznym. Jednym z takich zadań jest wychowywanie młodego pokolenia, połączone z przechowywaniem i strzeżeniem prawd historycznych jako składników pamięci narodowej. Oczywiście, każda z uczelni zgromadzonych w KRASP poczuwa się do tego obowiązku, a zasługi przesławnego Uniwersytetu Jagiellońskiego są na tym polu szeroko znane i powszechnie szanowane.

To właśnie ta troska o przyszłość naszego kraju skłoniła nas, niżej podpisanych rektorów polskich uczelni technicznych, do podjęcia inicjatywy, której realizacja wzbogaci funkcję wychowawczą szkolnictwa wyższego.

Zwracamy się do Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich o wystosowanie apelu skierowanego do senatów naszych uczelni, aby na terenie każdej z nich znalazła się tablica upamiętniająca straty, jakie poniosła polska społeczność akademicka w wyniku stosowanej wobec polskiej inteligencji celowej polityki eksterminacyjnej, prowadzonej przez reżimy totalitarne w XX wieku. Tablice takie powinny być, naszym zdaniem, ujednolicone w zakresie formy i treści i wyeksponowane w miejscach, w których przebywa szczególnie wielu studentów. Oczywiście, tablicom tym mogą towarzyszyć dodatkowe elementy informacyjne, zawierające konkretne nazwiska osób pomordowanych lub represjonowanych, a także opisy różnych drastycznych wydarzeń, jednak same tablice, niosące podstawowy komunikat, muszą zawierać wyłącznie najważniejsze informacje, a to w celu jak najskuteczniejszego przekazu umieszczonych na nich treści. Dzisiejsza młodzież, przyzwyczajona do Internetu, tabloidów, SMS-ów i kilkusekundowych wiadomości telewizyjnych, nie skupi uwagi na długim tekście.

Oczywiście, wiemy o tym, że wiele uczelni już posiada rozmaite pomniki upamiętniające np. martyrologię konkretnych profesorów czy wydarzenia o charakterze lokalnym (przykładem niesławnej pamięci Sonderaktion Krakau albo dramat Powstania Warszawskiego, które było między innymi hekatombą młodej polskiej inteligencji). Jednak to, co proponujemy, jest czymś istotnie uzupełniającym te ważne i potrzebne ślady zbiorowej pamięci. Najważniejszym elementem naszej inicjatywy jest jej ogólnopolski charakter, osiągalny dzięki dużemu zasięgowi, jaki ma obecnie KRASP, a także wymowa, która akcentuje zjawisko masowości eksterminacji polskiej inteligencji, jako celowego procesu o skali niespotykanej nigdzie indziej na świecie.

Widzimy kilka powodów, dla których realizacja takiego projektu jest potrzebna tu i teraz. Po pierwsze, dzisiejsze pokolenie ludzi młodych, rozpoczynających dorosłe życie w tym tak bardzo burzliwym okresie przemian politycznych, społecznych i gospodarczych, nie zawsze ma czas, aby zastanowić się, skąd przyszliśmy i jakie są nasze historyczne korzenie. Powinniśmy przypominać młodym ludziom, jak wielką prawdą jest stwierdzenie, że narody, które nie znają i nie dbają o swoją historię, nie zasługują na egzystencję. Po drugie, obserwujemy zdecydowany kryzys elit w naszym kraju, a młodzi ludzie, którzy obecnie zdobywają wiedzę w naszych uczelniach, patrząc na bogatsze i lepiej zorganizowane kraje Europy, często obarczają winą za los Polski pokolenie swoich rodziców lub dziadków, nie zdając sobie sprawy z tego, w jak odmiennych żyjemy dziś warunkach i jak wysoką cenę trzeba było zapłacić za wolność i za te okruchy dobrobytu, które są ich udziałem. Po trzecie, trzeba przypominać naszym studentom, że zarówno Hitler, jak i Stalin, prowadzili świadomą politykę wyniszczenia Polski głównie poprzez eksterminację inteligencji, w tym przede wszystkim ludzi wysoko wykształconych, a także uświadamiać, że potencjał intelektualny narodu nie odbudowuje się w przeciągu 20 czy nawet 30 lat.

Uważamy, że umieszczenie takich tablic pamiątkowych w polskich uczelniach jest naszym moralnym obowiązkiem i prosimy Pana Przewodniczącego o pomoc w przekazaniu naszego apelu do wiadomości wszystkich członków KRASP.

Z poważaniem