)
Kade pokolenie ma jak wad. Moje ma t, e nie jest mode. Mode natomiast, nagminnie uywajce suchawek, bdzie guche. A to wada fatalna. Ocenia si, e obecnie w Polsce s co najmniej dwa miliony ludzi sabo syszcych. Bdzie duo wicej. Na to trzeba si przygotowa, bo na razie mao kto zdaje sobie spraw z tego, e niedosyszenie wci nie jest uwaane ani za chorob, ani tym bardziej za kalectwo. Guchoty si nie zauwaa, a jeli tak, to reaguje na ni negatywnie.
Oto w jednej z czoowych gazet czytam tekcik, w ktrym dziennikarz chce poniy bohatera reportau: „Ten starszy trzscymi si rkami bez przerwy poprawia aparat suchowy, ktry wydaje gone piski, jak samochd na zakrcie. Nie odpowiada na moje pytania, tylko mocuje si z urzdzeniem naganiajcym”. To tak, jakby autor naigrawa si z inwalidy wojennego, e nie moe zrobi kroku, bo jeszcze nie przykrci nogi.
ona guchego przez lata nie potrafi przyzwyczai si do tego, e m sabo syszy. Poniewa ten nie syszy samego siebie, mwi goniej ni inni, a to j denerwuje. „Nie krzycz!” - krzyczy.
Kiedy niedosyszcy prosi o powtrzenie tego, co kto do niego powiedzia, wywouje irytacj: „Co pan, guchy, czy co?”
Niedosyszcy ukrywaj guchot, wstydz si o niej mwi. Udaj, e sysz. Niektrzy wprawiaj si w czytaniu z ust, inni zakadaj aparaty suchowe, stosuj liczne sztuczki, eby poprawi syszenie albo zamaskowa uomno. Czasem pomaga operacja laryngologiczna, ale tylko wtedy, kiedy niedosuch jest spowodowany naprawialnym uszkodzeniem ucha rodkowego. Operacje polegajce na zastpieniu ucha wewntrznego, to jest wszczepieniu elektronicznego urzdzenia odbiorczego, ktre przetwarza fale dwikowe na bodce elektryczne, wci nale do rzadkoci, s kosztowne i mog by wykonywane tylko u niewielu pacjentw. Tym, ktrzy maj uszkodzony limak (odbiornik w uchu wewntrznym), na przykad na skutek uywania suchawek albo z powodu miadycy, pomc mona niewiele, maj uszkodzone suchowe drogi nerwowe.
Obraz guchoty, jak medal, ma te drug stron. Wikszo ludzi uwaa, e nie sysz osoby pice, nie daj Boe nieprzytomne czy oglnie bez kontaktu, na przykad zamylone, zafrasowane, przeraone... Nic bardziej bdnego. W takich sytuacjach such wrcz si zaostrza. Bodce dwikowe docieraj do mzgu niezalenie od stanu innych narzdw. Synny lekarz-filozof Wadysaw Biegaski (1857-1917) pisa, e ostatnim zmysem, ktry pozostaje czynny u czowieka umierajcego, jest wanie such. picy czy nieprzytomny potrafi zapamita i pniej odtworzy to, co usysza w stanie tak zwanej niewiadomoci.
Napisaem „tak zwanej niewiadomoci”, bo o czyjej niewiadomoci na og wyrokujemy wtedy, kiedy nie potrafimy si z t osob porozumie. Z gry zakadamy, e brakowi porozumienia jest winny w „niewiadomy”, a nie my. Wcale nierzadko jest odwrotnie. I w ogle ludziom zdrowym i aktywnym trudno jest poj, e czowiek nieprzytomny moe myle, planowa, ocenia, wyciga wnioski, no i e moe mie sny. To kwestia etyki, sympatii, wczucia si w czyj sytuacj.
Media nagoniy spraw Amerykanki Terry Schiavo, ktra przez pitnacie lat niewiadoma (bo chyba nie nieprzytomna) pozostawaa przy yciu dziki pielgnacji, odywianiu i pojeniu przez zgbnik. Nie wiemy, czy widziaa otoczenie, na ktre miaa otwarte oczy, i co waniejsze, czy syszaa to, co si wok niej dziao. Moemy tylko mniema, ale kada wtpliwo przemawia na jej korzy. M Michael doszed jednak do wniosku, e ju ma dosy tej opieki. Postanowi pozby si kopotu. Zada zgody sdu na odstawienie pokarmw i napojw, to znaczy na zagodzenie i miertelne odwodnienie ony. Na nic si zday protesty rodzicw Terry i ich licznych zwolennikw (Ameryka podzielia si na p). Sond, a wraz z ni pokarmy i pyny, odstawiono. Wyrok zosta wykonany. Terry umara na skutek zaburze wodno-elektrolitowych i z godu.
Kiedy umieraa, moga myle to, co w tamtych dniach przyszo mi do gowy w snach. nio mi si mianowicie, e jestem na pijackim posiedzeniu rzdu Jzefa Wissarionowicza Stalina i sysz opini jednego z czynownikw: „Caego narodu ukraiskiego nie przeniesiemy na Syberi, trzeba im zabra ywno, to lepszy sposb na pozbycie si problemw z t hoot”.
Zaraz potem, w tym samym nie, leaem w ku otoczony zgraj adwokatw, ktrzy nie baczc na to, e sysz, albo nie wiedzc, e wiem wszystko, co si przy mnie dzieje, rozprawiali o tym, jak przekona rodzicw, e jestem niewiadomy, nic nie rozumiem i nie mam do niczego prawa, zwaszcza do dalszego mylenia, do nastpnych snw. Nie potrafiem tego wyrazi, rce i nogi miaem skrpowane, na ruchy moich oczu i na grymasy nikt nie patrzy, a jeli ju, to brano je za mimowolne. mieszyy mnie gupie, nadte miny tych facetw. Potem bawili si plastykow butelk z moim jedzeniem - jak pik. Moi rodzice stali na bramce.
Pad pierwszy gol. Co byo dalej, nie pamitam, bo zrobio si gucho i naprawd przestaem sysze.
e-mail: pmuldner@mp.pl