Deklaracja meksykańska

W dniach 14-15 kwietnia odbyło się w Mexico City drugie spotkanie ministrów edukacji krajów Ameryki Łacińskiej, Karaibów i Unii Europejskiej w celu zacieśnienia współpracy w zakresie edukacji i nauki. Z ramienia Polski uczestniczyli w spotkaniu: Mirosław Sawicki, minister edukacji narodowej i sportu, Hanka Matuszak, dyrektor Departamentu Współpracy Międzynarodowej MENiS, Wojciech Tomaszewski, ambasador RP w Meksyku i Jerzy Błażejowski, przewodniczący Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego. Na zakończenie konferencji uchwalona została deklaracja sformułowana w oparciu o szczegółowe dokumenty dotyczące strategii umacniania ALCUE (América Latina y el Caribe - Unión Europea), planu działań na lata 2005-08, zmierzających do utworzenia wspólnej przestrzeni szkolnictwa wyższego oraz horyzontów rozwoju współpracy do roku 2015.

Strategia działań

Deklaracja uchwalona w Meksyku odwołuje się do pierwszego spotkania przywódców państw, jakie miało miejsce w Guadalajarze, i deklaracji tam złożonej. Jest w niej apel o poprawę jakości edukacji na poziomie wyższym oraz o nieustawanie w wysiłkach zmierzających do utworzenia wspólnej przestrzeni szkolnictwa wyższego. Zawiera ona podziękowanie Komitetowi Wykonawczemu, którego aktywność stworzyła podwaliny pod integrację edukacji na poziomie wyższym obu kontynentów. Deklaracja określa edukację wyższą jako dobro wspólne - za które wszyscy ponoszą odpowiedzialność - umożliwiające zgłębienie wiedzy i umiejętności, rozwój społeczny, zadowolenie, tolerancję, wzajemne porozumienie między ludźmi oraz integrację społeczną.

Życzeniem ministrów było, aby edukacja na poziomie wyższym przyczyniała się do niwelowania nierówności społecznej i biedy. Ministrowie potwierdzili wolę umacniania pozycji uczelni oraz środowisk akademickich, dostrzegając ważną ich rolę w rozwoju gospodarczym i społecznym obu regionów. Uznali za niezbędne wspieranie wymiany informacji między środowiskami akademickimi, naukowymi i kulturalnymi obu regionów dla lepszego wykorzystania zdobytych doświadczeń w edukacji i życiu codziennym.

Strategia działań ALCUE do roku 2015 została nakreślona następująco:

• gromadzenie i upowszechnianie informacji o systemach szkolnictwa wyższego;
• upowszechnianie pozytywnych doświadczeń współpracy w zakresie kształcenia oraz wymiany studentów i kadr;
• zachęcanie uczelni do współpracy na zasadach wzajemnego zaufania;
• dążenie do uznawania wykształcenia, dyplomów oraz kompetencji poprzez tworzenie porównywalnych modeli edukacji;
• wspieranie mobilności studentów, nauczycieli akademickich i innych pracowników szkolnictwa wyższego poprzez systemy stypendialne i grantowe, a także wspólne działania i porozumienia bilateralne;
• wspieranie rozwoju systemów oceny jakości i akredytacji opartych na kryteriach dobrych praktyk oraz wymiany doświadczeń w tym zakresie;
• dążenie do wypracowania kryteriów jakości ALCUE, które mogłyby być podstawą oceny kształcenia we wspólnym obszarze edukacyjnym;
• promowanie tworzenia centrów oraz sieci kształcenia ALCUE w zakresie problematyki dotyczącej obu regionów;
• ustalenie źródeł finansowania umożliwiających realizację nakreślonych celów;
• identyfikowanie i usuwanie barier utrudniających rozwój wspólnej przestrzeni edukacyjnej.

Doświadczony partner

Konferencja w Meksyku była egzotyczna nie tylko ze względu na miejsce spotkania, klimat i otoczenie. Ameryka Łacińska i Karaiby to obszar mało nam znany od strony edukacji i nauki. Nasza uwaga była częściej skierowana na Stany Zjednoczone i kraje europejskie, gdyż czuliśmy, że tam możemy się czegoś nauczyć, skorzystać z doświadczeń, a był czas, że i zarobić pieniądze. Nasza edukacja na poziomie wyższym i nauka powoli wkomponowuje się w Europejską Przestrzeń Edukacyjną i Badawczą, a niebawem zaczniemy być postrzegani jako jej część. Trudno dziś Europie konkurować na polu edukacji i nauki ze Stanami Zjednoczonymi. Dobrze, jeśli pozostaniemy w roli partnera. Inaczej rzecz ma się z krajami Ameryki Łacińskiej i Karaibów, z którymi łączą Europę historyczne więzi. Kraje te postrzegają nasz kontynent, a szczególnie Unię Europejską, jako partnera dysponującego znacznie większym doświadczeniem oraz potencjałem naukowym i edukacyjnym. Oczekują one współpracy i pomocy w rozwiązaniu swoich problemów nie tylko naukowych i edukacyjnych, ale także społecznych. Stwarza to dla krajów członkowskich Unii Europejskiej niepowtarzalną szansę umocnienia swojej pozycji w tym regionie.

Wybór Polski do Komitetu Wykonawczego ALCUE jest zobowiązaniem włączenia się do działań i zachęcania, przede wszystkim nowych krajów członkowskich Unii, do tworzenia wspólnej przestrzeni edukacyjnej. Jak to osiągnąć? Przede wszystkim poprzez tworzenie ośrodków kształcenia o krajach Ameryki Łacińskiej i Karaibach. Może warto pomyśleć o utworzeniu w Polsce centrów studiów o tym regionie? Ważną sprawą jest wymiana i kształcenie kadr. Kraje Ameryki Łacińskiej i Karaibów nie ukrywały na spotkaniu, że liczą na pomoc Europejczyków. Wreszcie wymiana studentów. Pierwszym etapem mogłaby być oferta przyjęcia przez kraje europejskie, w tym Polskę, doktorantów na studia III stopnia. Niewątpliwą barierą dla szerokiego rozwoju współpracy będą fundusze. Aktualnie realizowany program Erasmus-Mundus stwarza szansę na zapraszanie osób z krajów pozaeuropejskich do krajów Unii. Z tej możliwości z sukcesem korzystają liczne kraje Europy Zachodniej. Jest więc szansa na pozyskiwanie funduszy również przez nas. Jednak poszczególne kraje Unii deklarują określone kwoty lub pomoc w innej formie, na rozwój współpracy w ramach ALCUE.

Taka decyzja będzie też musiała być podjęta u nas. Należy ze wszech miar ją poprzeć, bowiem Polska, jako znaczący kraj Unii, nie może uchylać się od wspólnie podejmowanych działań, szczególnie w obszarze edukacji i nauki, gdzie nasza pozycja upoważnia do pełnienia roli równorzędnego, a nawet wiodącego partnera.

Najnowszy numere-wydanie

Błąd 404 - Strona o podanym adresie nie istnieje

   Wróć na stronę główną