Europejski rynek edukacyjny

Stopniowo i powoli, ale zdecydowanie i konsekwentnie uczelnie wyższe w Polsce przygotowują się do uczestniczenia w tworzeniu wspólnej przestrzeni edukacyjnej, wspólnego rynku edukacji i badań naukowych z uczelniami z pozostałych krajów Europy. Proces Boloński nie jest już pojęciem teoretycznym, działania przygotowujące uczelnie do funkcjonowania w nowych warunkach europejskiej konkurencji stały się faktem w państwowych i niepaństwowych uczelniach wyższych. Po raz pierwszy większość uczelni wraz z dyplomami ukończenia studiów wydała swym absolwentom suplementy, zawierające szeroką informację o uczelni, odbytych studiach oraz uzyskanych osiągnięciach. Suplementy umożliwią ustalenie poziomu wykształcenia absolwentów polskich uczelni w przypadku podejmowania pracy lub kontynuowania studiów za granicą.

Wiele uczelni wprowadziło już w swych ofertach edukacyjnych wykłady w języku obcym (najczęściej w języku angielskim). W językach obcych oferowane są cykle wykładów z jednego przedmiotu, obejmujące kształcenie specjalistyczne w ramach wykładów do wyboru, a także bloki wykładów z różnych przedmiotów możliwe do wmontowania w projekt studiów na danym kierunku w każdej uczelni wyższej. Polskie uczelnie nie rezygnują też z przygotowywania zagranicznych studentów do studiowania w języku polskim. W uczelniach organizowane są kursy przygotowujące do studiów w zakresie znajomości języka polskiego, kultury i obyczajów akademickich. Nauka języka polskiego wiąże się jednak z decyzją odbywania w Polsce pełnych studiów i z reguły nie dotyczy studentów z Europy Zachodniej, a obejmuje kandydatów na studia z krajów Europy Wschodniej oraz krajów Trzeciego Świata.

Polskie uczelnie wydają się być przychylne i otwarte dla studentów z zagranicy. Skromne warunki życia w Polsce, niedostatek infrastruktury akademickiej oraz nagłaśniane za granicą przypadki nietolerancji Polaków w stosunku do obcokrajowców powodują jednak, że niewielu studentów z zagranicy wybiera polskie uczelnie. Nie bez znaczenia jest też ogólny, mało atrakcyjny wizerunek Polski na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej, oferujących studia dla obcokrajowców, a szczególnie niska konkurencyjność polskiej gospodarki, niski poziom dochodu narodowego, a w konsekwencji i niskie nakłady na rozwój, na naukę i edukację. Atrakcyjność Polski, jako państwa, w którym można studiować, obniża dodatkowo ciągły brak stabilizacji politycznej oraz ciągła tymczasowość rozwiązań w zakresie życia społecznego i działalności gospodarczej. Studenci z zagranicy decydują się więc na studia w Polsce wyłącznie wyjątkowo atrakcyjne i kosztowne za granicą, np. na studia medyczne. Do rzadkości należy wybór innego kierunku studiów.

Aktualnie studiuje w Polsce ok. 8 tys. studentów zagranicznych. W stosunku do ogólnej liczby studentów w Polsce jest to ilość śladowa. Trudno wyobrazić sobie, że nastąpi nagle gwałtowny wzrost zainteresowania europejskiej młodzieży studiami w Polsce, że zaleje nas np. fala kandydatów na najbardziej popularne w kraju studia ekonomiczne, zafascynowanych niezwykłymi sukcesami polskiej gospodarki, lub w wyniku podziwu dla naszej polityki zagranicznej wzrośnie popyt na studia z zakresu stosunków międzynarodowych. Nic takiego się nie stanie.

Mamy jednak duże szanse uczestniczenia w międzynarodowej wymianie studentów, we wspólnym z innymi uczelniami z zagranicy realizowaniu złożonych projektów edukacyjnych, w których zagraniczni studenci studiować będą w Polsce jeden lub dwa semestry. Mamy też duże szanse na rozwijanie współpracy z uczelniami z pozostałych krajów UE, na kształcenie i doskonalenie kadr nauczycieli akademickich, a w przyszłości również na prowadzenie wspólnych badań naukowych. Możemy stopniowo, powoli zdobyć w Europie pozycję silnego merytorycznie i sprawnego organizacyjnie partnera - uczestnika wspólnego europejskiego rynku edukacyjnego.

Konieczne są jednak bardzo pilnie dalsze poważne zmiany w całym systemie edukacyjnym i w poszczególnych uczelniach. Musi nastąpić natychmiast pełne wdrożenie w uczelniach systemu transferowych punktów kredytowych ECTS, w przeciwnym razie wymiana studentów z uczelniami z pozostałych krajów UE będzie niemożliwa. Musi też nastąpić zmiana w standaryzacji kształcenia na poszczególnych kierunkach studiów. Istniejąca dziś nadregulacja systemu w tym zakresie znakomicie utrudnia lub wręcz uniemożliwia udział polskich uczelni w międzynarodowych projektach edukacyjnych.

Na międzynarodowym, europejskim rynku edukacyjnym liczyć się będą silne uczelnie, zdolne zaangażować w międzynarodowe projekty edukacyjne, poza własnym autorytetem, znaczne środki finansowe i znakomitą kadrę, dysponujące bazą i infrastrukturą akademicką na poziomie europejskim. Największe szanse mają więc polskie uniwersytety. To one budować będą europejski wizerunek polskiego szkolnictwa wyższego. Uczelnie niepaństwowe powinny podjąć próby tworzenia związków uczelni lub konsorcjów zdolnych skutecznie konkurować z uczelniami europejskimi na wspólnym europejskim rynku edukacyjnym - najprawdopodobniej również w kraju. Od pilnych działań w tym zakresie zależy nasza najbliższa przyszłość.

Najnowszy numere-wydanie

Błąd 404 - Strona o podanym adresie nie istnieje

   Wróć na stronę główną