Za własne pieniądze

Mgr Michał Witkiewicz prawdziwie pasjonuje się dalekimi podróżami.

Całe minione wakacje magister Michał Witkiewicz, asystent w Katedrze Geografii Ekonomicznej Uniwersytetu Gdańskiego, spędził w Argentynie i Chile. Przemierzył wszerz oba te kraje z bagażem niewiele lżejszym od siebie. Podziwiał cudowne zakątki, wędrując lub płynąc pontonem od Oceanu Spokojnego do Oceanu Atlantyckiego.

W te malownicze strony wybrał się zupełnie sam. Marzył o takiej wyprawie. Dwa lata oszczędzał pieniądze. Dziś powiada: - Warto było i pewnie pojadę tam jeszcze raz.

Uśmiecha się tajemniczo. Stara się nie pamiętać o tragedii, jaka wydarzyła się na Rio Colorado, jednej z największych argentyńskich rzek. Jego ponton niesiony był przez silny, rzeczny prąd. On sam wpadł do wody i dotkliwie pokaleczył się, uderzając o olbrzymie głazy. Utracił sprzęt fotograficzny. Od najbliższej wioski dzielił go tydzień wojażowania. Nigdy nie czuł się bardziej samotny...

Wystarczy marzyć i bardzo chcieć

Do gabinetu magistra Witkiewicza stale wchodzą studenci z indeksami. Zbierają ostatnie zaliczenia. Już myślą o wakacjach. A do wojaży zdają się zachęcać plakaty rozwieszone na ścianach, pełne kolorowych fotografii z urokliwych zakątków świata. Dwudziestoośmioletni asystent, ubrany w sportową granatową koszulkę, prezentuje się bardzo skromnie. Aż trudno uwierzyć, że ten sympatyczny, młody pracownik naukowo-dydaktyczny przemierzył już kilka kontynentów i wciąż myśli o dalekich podróżach.

Szykując się do wyprawy za ocean, nadaremnie poszukiwał sponsorów. Nie zraził się jednak tym ani faktem, że po raz pierwszy rektor nie chciał patronować jego wyprawie, mimo że w związku z poprzednimi jego eskapadami udzielał mu swego &8222;błogosławieństwa&8221;, które bardzo pomagało w pozyskiwaniu sponsorów.

Od dawna marzył o wyprawie do Ameryki Południowej. Zamierzał pójść śladami Ignacego Domeyki, pierwszego rektora uniwersytetu w Santiago, z którym związał się w 1838 roku. Profesor Domeyko, mineralog i geolog, stworzył naukowe podstawy eksploatacji bogactw naturalnych, a ponadto był - o czym bardzo mało ludzi wie - odkrywcą rud miedzi, z których Chile słynie po dzień dzisiejszy. Był on również twórcą kartografii chilijskiej. Pracownik naukowo-dydaktyczny UG sam w trakcie swej wyprawy zamierzał posługiwać się mapą Domeyki, która jest znacznie dokładniejsza niż mapy sporządzane przez współczesnych kartografów w Chile.

- Wystarczy marzyć i bardzo chcieć, a wtedy wszelkie zamiary można urzeczywistnić, mimo przeszkód - powiada mgr Witkiewicz.

Istotne, że otuchy dodawały mu trójmiejskie środki masowego przekazu. Wspierał go również największy portal internetowy Onet, a także Polski Klub Przyrody, który swego czasu współtworzył.

Doskonale znany jest w środowisku podróżników. Mówią o nim: człowiek z pontonem. I nie ma w tym przesady, ponieważ ilekroć wybiera się w dalekie strony, zawsze zabiera ze sobą ponton. Spore odcinki pięknych krajobrazów przemierza pieszo, a jeśli po drodze napotyka rzeki, korzysta z pontonu.

- Chciałem zrobić coś niekonwencjonalnego - mówi. - Miałem tylko dwa miesiące, bo taki mam urlop. Wiedziałem, że w ciągu ośmiu tygodni nie pokonam więcej niż 1700-2000 kilometrów. W trakcie podróży bardzo szybko chodzę. Mało kto byłby w stanie dotrzymać mi kroku. Dlatego przeważnie podróżuję sam. Mam kolegę w Trójmieście, który byłby doskonałym towarzyszem podróży, ale tym razem nie mógł się on ze mną wybrać z powodów finansowych i rodzinnych. Jest absolwentem geografii, starszym ode mnie o osiem lat. Ma ogromne doświadczenie, zdobyte w trakcie wypraw górskich. Byliśmy razem na Półwyspie Kolskim oraz na kilku innych, bardzo udanych, zimowych wyprawach.

Przyznaje, że mało jest ludzi, z którymi byłby w stanie wytrzymać przez dwa miesiące ustawicznego wojażowania. - Dalekie podróże są bardzo męczące - tłumaczy. - Nierzadko człowiek jest sam zły na siebie, więc łatwo byłoby dać upust nie najlepszym emocjom. Tymczasem w trakcie pokonywania wielkich przestrzeni na obcym terenie bardzo potrzebny jest spokój.

Nareszcie wyjazd!

Na początek zajrzymy do notatek magistra Witkiewicza, jakie przekazał za pośrednictwem Internetu w pierwszych dniach podróży. &8222;Napisałem kiedyś, że w każdym z nas jest taka siła, która wyzwala chęć poznawania czegoś niezwykłego, dalekiego, tajemniczego. W moim przypadku ta siła wywołała pasję podróżowania. Przez kilkanaście lat, przy okazji różnych eskapad, udało mi się odwiedzić kilkadziesiąt państw świata. Jednak jeszcze nigdy nie dotarłem na kontynent południowoamerykański. W końcu, z miesiąca na miesiąc, moje marzenia dotyczące wędrówki na ten kontynent stawały się coraz bardziej realne. Nim się obejrzałem, pozostały mi zaledwie dwa tygodnie do wylotu. Czas ten wypełniły mi w całości przygotowania do wędrówki. Zakup niezbędnego sprzętu, załatwianie formalności, wreszcie pakowanie. Z tą ostatnią czynnością miałem zdecydowanie najwięcej problemów... Niedzielny poranek 11 lipca 2004 roku przywitał mnie słońcem. Temperatura za oknem bardziej przypominała wiosnę aniżeli lato. Na oliwskim dworcu kolejowym zebrali się najbliżsi, by mnie pożegnać&8221;.

Aaaale bagaż!

W ciągu dwóch lat zdołał zaoszczędzić prawie 7 tysięcy złotych, z czego 4 tysiące musiał przeznaczyć na biletylotnicze. Na szczęście, nie było potrzeby kupowania dodatkowego sprzętu ani specjalnych ubiorów, ponieważ nabył to wszystko z okazji wcześniejszych wypraw. Bagaż, jaki ze sobą zabrał, ważył ponad 40 kilogramów (!), a zatem zaledwie o 20 kilogramów mniej niż wynosi ciężar jego ciała. Najwięcej ważyła specjalna odzież, w tym kurtki i spodnie termiczne (musiał mieć komplety na zmianę), nie dopuszczające wiatru i równocześnie odprowadzające wilgoć. Był przygotowany na to, że przemierzając Argentynę przez kilka dni nikogo nie spotka na swej drodze. Nie natrafi też na żaden sklep. Musiał więc zabrać ze sobą prawie 8 kilogramów specjalnej, odwodnionej żywności (tak zwane liofilizaty), produkowanej przez specjalistyczne firmy. Korzystają z niej przeważnie podróżnicy i wspinacze wysokogórscy. Do plecaka włożył również wysokokaloryczne batony. Wiedział, że taka ilość pożywienia mu nie starczy. Przygotowany był na to, że będzie musiał zaopatrywać się w świeże produkty zarówno w Argentynie, jak i w Chile.

W dźwiganiu olbrzymiego ciężaru miały mu pomagać kijki teleskopowe, za pomocą których odciążałby kręgosłup, stawy i mięśnie nóg. Spełniać miały one rolę dwóch lekkich, choć bardzo mocnych lasek. Nie zabrał ze sobą telefonu satelitarnego, który zamierzał mu pożyczyć Marek Kamiński (słynny zdobywca dwóch biegunów), ponieważ w ostatniej chwili okazało się, że kosztowny aparat nie był ubezpieczony. Zabrał za to słownik polsko-hiszpański oraz hiszpańsko-polski, a także hiszpańskie rozmówki. Bardzo mu się przydały. Dobrze opanował podstawy języka hiszpańskiego i nauczył się nim płynnie posługiwać w trakcie wyprawy.

Przyjrzał się z bliska

Dotknął stopami ogromnych połaci Chile i Argentyny. - Wiedza Polaków o Chile daleko odbiega od prawdy - oznajmia. - W kraju tym bardzo się zmieniło od czasów, gdy z władzy zrezygnował Pinochet. Przestał on rządzić tym krajem po bezkrwawym przewrocie na początku lat 90. Chile to obecnie kraj bardzo rozwinięty. Rozwój gospodarczy dokonał się tam szybciej niż w Polsce. Na ulicach chilijskich miast widuje się wiele luksusowych samochodów. Ludzie lepiej zarabiają. Argentyna jest biedniejsza.

Bardzo cenił sobie bezpośrednie kontakty z ludźmi. - Ilekroć mówiłem, że jestem z Polski, spotykałem się z bardzo pozytywnymi reakcjami - opowiada. - Niektórzy Chilijczycy nawet szczycili się tym, że osobiście znali Polaków. W Chile wszyscy cenią Ignacego Domeykę. Chilijczycy z ogromną estymą i sympatią wyrażali się o papieżu Janie Pawle II. Niektórzy z nich wymieniali nazwisko Lecha Wałęsy, który kojarzy im się z demokratycznymi przemianami w Polsce.

Natomiast na przejściu granicznym pomiędzy Chile a Argentyną bardzo zaskoczyło go, a nawet trochę rozśmieszyło, że niektórzy Argentyńczycy dokładnie pamiętają skład polskiej drużyny piłkarskiej, która w 1974 roku wzięła udział w pamiętnych mistrzostwach świata, zajmując trzecie miejsce. Nie zdziwiło go to zbytnio, ponieważ piłka nożna jest autentyczną pasją Argentyńczyków. Zresztą na temat Grzegorza Laty i Kazimierza Dejny Argentyńczycy wypowiadali się wielokrotnie również przy innych okazjach. W Argentynie widuje się pomniki papieża z Polski. Argentyńska Polonia jest bardzo liczna i bardzo interesuje się tym, co dzieje się w Polsce.

Prawdziwie zachwyciło go Chile. - To kraj kontrastów - powiada. - Bardzo długi i wąski. Ma prawie 4300 kilometrów długości oraz niespełna 400 kilometrów w najszerszym miejscu. I właśnie na tym niespełna czterystukilometrowym odcinku występuje rzadko spotykana zmienność klimatyczna. Kiedy już wracałem z Argentyny do Chile, ponieważ miałem samolot powrotny ze stolicy tego ostatniego kraju, widziałem w górach śnieg, a u ich podnóża kwitnące kaktusy oraz drzewa owocowe, jakich nie spotykamy w polskiej strefie klimatycznej. Widoki były przepiękne. Przekonany jestem, że kiedyś powrócę w tamte, niezwykle urokliwe strony.

Argentyna jest inna. Na słynnym argentyńskim tangu niektórzy robią interes z myślą o licznych turystach oczywiście. Tancerze tańczą za pieniądze na głównych ulicach Buenos Aires, stolicy kraju. Wygląda to bardzo nienaturalnie.

Fascynują natomiast gauchos, czyli argentyńscy pasterze, wypasający bydło na olbrzymich pastwiskach. - W Argentynie istnieją wielkie hacjendy o areale odpowiadającym pod względem wielkości kilku naszym województwom - opowiada. - Wypasa się na nich bydło sprowadzone z Europy. Właściciele ogromnych gospodarstw są potomkami Hiszpanów, Niemców albo Polaków. Zaliczani są do najbardziej znaczących grup narodowościowych Argentyny. Ale krajobraz jest nudny. Widuje się głównie olbrzymie przestrzenie. Pokonywanie ich jest bardzo nużące. Trzeba przejechać tysiąc albo nawet dwa tysiące kilometrów, aby dotrzeć do ciekawego miejsca.

Pracownik naukowo-dydaktyczny UG przemierzył spory szmat drogi pontonem, autostopem i autobusami. Argentyńska kolej jest w zaniku. Obecnie w Argentynie funkcjonują tylko trzy kolejowe linie pasażerskie.

Kiedy wojażował, w Ameryce Południowej panowała zima. - Na chilijskim wybrzeżu dominuje klimat podobny do naszego - mówi. Zimy są tak łagodne, jak u wybrzeży Bałtyku. Temperatura waha się w granicach 5 stopni Celsjusza. Bywa deszczowo. Ale im bliżej gór, tym surowszy staje się klimat. Natomiast w Argentynie, w północnej części Wyżyny Patagońskiej, klimat jest bardzo surowy. Nie ma roślinności. Nie ma też opadów atmosferycznych. Nocą temperatura spada do -25 stopni.

Był przygotowany na tak silne mrozy. Miał ze sobą śpiwór, a także specjalną odzież, wyposażoną we wkładki termiczne, rozgrzewające ciało. Ale dokuczały mu ciemności, ponieważ dzień był bardzo krótki. Miał latarkę. Musiał jednak bardzo oszczędzać baterie. Włączał latarkę na kilkanaście lub najwyżej na kilkadziesiąt minut dziennie, aby pouczyć się hiszpańskiego. Świec nie zabrał. W trakcie pakowania dokładnie ważył każdy przedmiot, który kładł do plecaka.

Wypadek na Rio Colorado

Płynął pontonem po rzece Colorado w Argentynie. Rzeka wypływa z Andów, wpada do Oceanu Atlantyckiego i zaliczana jest do największych w środkowej części kraju. - Płynąłem już trzeci dzień - ciągnie opowieść. - Wcześniej pokonałem wąską, typowo górską rzekę Barrancas oraz rzekę Grande. Znużyło mnie trochę siedzenie w pontonie. Przez chwilę zdawało mi się nawet, że Rio Colorado nie jest aż tak wielka. Woda była głębsza, ale odnosiłem wrażenie, że nurt był spokojniejszy. Rozluźniłem się więc, robiłem zdjęcia. W pewnej chwili zauważyłem, że ponton zaczyna przyśpieszać. Byłem odwrócony tyłem do nurtu rzeki. Fotografowałem pięknego ptaka. A kiedy się odwróciłem, nie byłem w stanie dopłynąć do brzegu. Ponton znajdował się na środku rwącego akwenu. W pewnej chwili trafiłem na ogromne głazy. Wpadłem do wody. Musiałem przebywać pod wodą kilkadziesiąt sekund.

Myślałem wtedy w duchu: Masz to, czego chciałeś. Dlaczego tu przyjechałeś? A po chwili ogarnęło mnie autentyczne przerażenie. Cała odzież była przemoczona i bardzo ciężka. Nie byłem w stanie wydostać się na powierzchnię. Ale chwilę później silny, rzeczny wir wydobył mnie na powierzchnię, a następnie ocierał mnie o potężne głazy i na koniec wyrzucił na brzeg. Było mroźno. Miałem rany na rękach i nogach. Czułem rwący ból. Byłem kompletnie otumaniony. Nie potrafię dokładnie powiedzieć, ile czasu minęło, nim zauważyłem, że plecak wyrzucony został blisko głazów, na kolejnym zakolu rzeki. Na szczęście, ponton też był w pobliżu. Część bagażu popłynęła w dół rzeki, w tym wiosła. Wszystko przepadło. Wcześniej do wody wpadł aparat fotograficzny. Choć jestem osobą wierzącą, nie byłem w stanie się modlić.

Kiedy całkowicie oprzytomniał, zaczął opatrywać rany i starał się jak najszybciej przebrać w suchą odzież termiczną. Na szczęście, miał przy sobie dobrze zaopatrzoną apteczkę. Rozbił namiot. Tego dnia nie miał nawet sił, by przyrządzić sobie coś do jedzenia. Nocą przyszedł czas na refleksje, o których, mimo znacznego upływu czasu, niełatwo mu się mówi.

- Pomyślałem wtedy, że Ktoś jest wielki i ten Ktoś dał mi kolejną szansę. Jeszcze nie czas odchodzić z tego świata...

Opisany wypadek miał miejsce w połowie całej wyprawy, w pierwszych dniach sierpnia 2004 roku.

Należałoby w tym miejscu przypomnieć, że młody podróżnik z UG miał już za sobą jedno tragiczne przeżycie. Dwa lata wcześniej, gdy przebywał w Kazachstanie, okazało się, że wyschły wody rzeki, którą zamierzał przepłynąć pontonem. Trzeba było wtedy pieszo przemierzać pustynię. A w bagażu nie było już ani kropli wody. Wtedy też był zupełnie sam...

Będzie książka przygodowa i...

Owocem wyprawy do Ameryki Południowej będzie jego pierwsza książka przygodowa. Opisane w niej zostaną spotkania z ciekawymi ludźmi oraz niezwykłe przeżycia. Nie zabraknie malowniczych opisów przyrody, a także pięknych zdjęć. Książki należy się spodziewać tej jesieni.

Chociaż mgr Witkiewicz snuje następne plany związane z wyprawami w dalekie strony (w przyszłym roku chce przemierzyć południową część Afryki wszerz), w tegoroczne wakacje nigdzie nie wyjedzie. Będzie pisał pracę doktorską. Zajmie się w niej problematyką dochodów ludności z okolic Trójmiasta, utrzymującej się z turystyki. Czas go nie nagli. Jest przecież młody i mógłby jeszcze przynajmniej kilka lat - jak sam powiada - poświęcać się wyłącznie dydaktyce oraz myśleć tylko o dalekich podróżach. Jednak obrona pracy doktorskiej w stosunkowo wczesnym terminie da mu psychiczny luz. Będzie wtedy więcej czasu na urzeczywistnianie marzeń. A bez nich trudno żyć.

Opis trasy i mapka ze strony internetowej: http://wyprawy.onet.pl

Trasa
Kraj / Miejscowości, punkty orientacyjne / Rodzaj transportu / Liczba dni
Polska / Niemcy / Gdańsk-Warszawa-Frankfurt / samolot / 1
Chile / Santiago de Chile / - / 2
Chile / Santiago de Chile-Talca-Constitución / kolej / 1
Chile / Constitución / - / 1
Chile / Constitución-Talca / pieszo / 4
Chile / Talca-Paso Pehuenche / pieszo / 10
Argentyna / Paso Pehuenche - Rio Colorado / pieszo / 5
Agentyna / Rio Colorado - Colonia 25 de Mayo / ponton / 9
Argentyna / Colonia 25 de Mayo - Pedro Luro / ponton / 15
Argentyna / Pedro Luro / - / 1
Argentyna / Pedro Luro - Bahia Blanca - Buenos Aires / autobus / 1
Argentyna / Buenos Aires / - / 2
Argentyna / Chile / Buenos Aires-Mendoza-Santiago de Chile / autobus / 4
Niemcy / Polska / -Frankfurt-Warszawa-Gdańsk / samolot / 1
razem: 57 dni

Najnowszy numere-wydanie

Błąd 404 - Strona o podanym adresie nie istnieje

   Wróć na stronę główną