)
&8222;Parasol no i przy pogodzie&8221;, pisa urzeczony mdroci Wschodu znany aforysta Remigiusz Kwiatkowski, a e przysowie to wymyli lud, jest ponadczasowe. Kiedy analizuje si pogodowe wrby grali, atwo zauway, e nie odbiegaj one od systemu stosowanego ju w staroytnoci. Jeeli bd chmury, to bdzie dobra pogoda albo jej nie bdzie. Jeli chmur nie bdzie, to bdzie pogoda za albo odwrotnie. Nie trzeba siga po pomoc Pytii, eby wiedzie, e to wszystko najprawdziwsza prawda.
Co ciekawe, bez wzgldu na to, jak pogod ogosz media, rolnicy nigdy nie bd zadowoleni. Wyraenie &8222;dobra pogoda&8221; znaczy dla nich tyle, co susza, a &8222;za pogoda&8221; - niemono pracy w polu, ale wszystko zaley od pory roku, bo moe by przeciwnie. Zdaniem ludzi wiejskich, wiadomoci pogodowe w radiu i telewizji najwidoczniej s przygotowywane pod ktem spdzania wolnego czasu przez miastowych, ktrzy wybieraj si na wie. Rolnicy maj jednak problem z odczytywaniem miejskiego szyfru, bo musz wiedzie, czy dobra pogoda jest dla tych z miasta korzystna, czy nie. Jeli korzystna, to znaczy, e tak zwane media mogy celowo zamieni swko &8222;zy&8221; na &8222;dobry&8221;, a jeli niekorzystna, to te same media mogy celowo nie zamienia tych okrele, a to by znaczyo, e bdzie dobra albo za.
Synny Wicherek (Czesaw Nowicki) z peerelowskiej Telewizji Polskiej ktrego roku by gotw publicznie zje wasny kapelusz, gdyby pogoda pierwszomajowa okazaa si za. Chodzio o to, eby nikt nie mg wykrci si od udziau w pochodzie. Mia szczcie, tym razem bya dobra i biedny kapelusz nie ucierpia. Powiedzia te kiedy, e deszcz wisi nad nami jak &8222;miecz Demoklesa&8221;. Poniewa si pomyli, kazano mu poprawi si w nastpnej prognozie. Powiedzia wic, e burza wisi jak &8222;miecz Demokratesa&8221;. Tego byo za wiele i jako wrg socjalizmu stosowanego wylecia z pracy.
Po cichu mwio si wtedy, e to, co prezenterzy wygaduj w pogodynkach, jest dostosowane do potrzeb wadzy ludowej. Trudno wobec tego dociec, jakie intencje przywiecaj obecnej wadzy kapitalistycznej i o co chodzi z tymi prognozami, ktre nie tylko e nadal nie s sprawdzalne, ale, jak dawniej, nigdy nie zadowalaj wszystkich. Wszystko si zmienio, tylko sprawa pogody ley. Wci bez znaczenia s przymiotniki, podobnie jak w wypadku koniunktury. Dawniej swko &8222;koniunktura&8221; znaczyo &8222;korzystna sytuacja gospodarcza&8221;. Kto jednak doszed do wniosku, e nawet koniunktura moe by w pewnych sytuacjach niekorzystna i zaczto mwi &8222;dobra koniunktura&8221; albo &8222;za koniunktura&8221;. Z tym, e dla jednych za koniunktura nadal jest dobra, czyli za inaczej, a dla innych dobra odwrotnie, czyli tak samo. Zmian znaczenia wyrazu &8222;koniunktura&8221; notuj ju prawie wszystkie sowniki, i to wanie wedle schematu pogodowego, co nikogo nie powinno dziwi, jako e koniunktura zmienn jest.
W jednej z rozgoni radiowych kto w poowie czerwca zauway, e przepowiednie meteorologw co do pogody zawodz ostatnio czciej ni zwykle, i wszystkie stacje w Polsce zaczy wakowa ten bulwersujcy problem z sugesti, e dokonano odkrycia. Wzywano wic licznych specjalistw i niezmiennie zadawano pytanie, co robi, eby przepowiadanie byo lepsze. Eksperci niezmiennie odpowiadali, e robi si w tej dziedzinie wiele i e ostatecznie decyduje porwnywanie obecnego klimatu z konfiguracjami zachmurzenia, cinienia powietrza i temperatury w dawnych latach. Dziki komputerowym bazom danych i ogromnym mocom obliczeniowym metoda ta staje si coraz doskonalsza, jednak poziom trafnoci wynikw ani drgn. Jak zauway pewien dziennikarz, mamy coraz lepsze termometry, ale temperatura si temu nie poddaje. Na to jaki zmczony natrtnymi pytaniami specjalista odpar, e prdzej czy pniej bdzie musiaa.
Niestety, po tej wypowiedzi jako nikt ze miechu nie pk. Z powodu gorczki termometru si nie tucze, a programy o pogodzie nale do najczciej ogldanych. Dla stacji nadawczych s najlepszym czasem reklamowym, na nich zarabia si najwicej. Zdumiewajce zjawisko przewagi magii nad faktami. api si na to nawet logicy. Daj si nabiera te wysocy urzdnicy, ale chyba nie do koca wierz, skoro zapowiedzi powodzi docieraj do ich wiadomoci niemal zawsze po kataklizmie. Mona to zrozumie, bo jeli naukowy instytut meteorologiczny owiadcza, e opady bd nadzwyczajne, to wcale nie jest powiedziane, e nie bdzie suszy, a skutki faszywych alarmw s bardzo niebezpieczne, o czym wiemy z najnowszych dziejw terroryzmu.
W tej sytuacji na pytanie, co mona sdzi o pogodzie przewidywanej na jutro, warto si zorientowa, jakie s oczekiwania pytajcego, i odpowiedzie tak, eby mu sprawi przyjemno. Tak nakazuje dobre wychowanie.
e-mail: pmuldner@mp.pl